| YouTube Channel

सर्व (sarva)

 
शब्दसागरः
English
सर्व्व
mfn.
 (-र्व्वः-र्व्वा-र्व्वं) All, whole, complete, universal, entire.
m.
 (-र्व्वः)
1. ŚIVA.
2. VISHṆU.
E.
 सृ to go, to pervade, (the world, ) वन् Unādi
aff.
also according to some authorities preferable, सर्ब्ब as above.
Capeller Eng
English
स॑र्व
a.
 whole, entire, all
m.
sgl.
 everyone,
pl.
 all (w.
अपि all together)
n.
sgl.
 everything. — With a neg. not every, not
every one or everything, no, nothing.
Yates
English
सर्व्व (र्व्वः-र्व्वा-र्व्वं)
a. All, whole, en-
tire.
m.
 Shiva
Vishnu.
Spoken Sanskrit
English
सर्व - sarva -
m.
 - each
सर्व - sarva - pron. - every
सर्व - sarva -
adj.
 - in all parts
सर्व - sarva -
adj.
 - wholly
सर्व - sarva -
adj.
 - completely
सर्व - sarva -
adj.
 - manifold
सर्व - sarva -
adj.
 - heyday
सर्व - sarva -
adj.
 - different
सर्व - sarva -
adj.
 - of all sorts
सर्व - sarva -
adj.
 - entire
सर्व - sarva -
adj.
 - various
सर्व - sarva -
adj.
 - everything
सर्व - sarva -
adj.
 - everywhere
सर्व - sarva -
adj.
 - everyone
सर्व - sarva -
adj.
 - whole
सर्व - sarva -
adj.
 - altogether
सर्व - sarva -
n.
 - universe
सर्व - sarva -
n.
 - water
सर्व - sarva - pron. - all
सर्व-वस्तूनि - sarva-vastUni -
n.
 - all things
सर्व - sarva -
m.
 - each
एकैक - ekaika -
adj.
 - eachone
परस्परम् - parasparam -
indecl.
 - eachother
प्रतिवर्गम् - prativargam -
indecl.
 - eachclass
परस्पर - paraspara - pron. - eachother
एकैकस्य पञ्चविंशतिपैसाः - ekaikasyapaJcaviMzatipaisAH -
sent.
 - 25paiseeach, please.
समग्र - samagra -
adj.
 - each
प्रतिपदम् - pratipadam -
ind.
 - each
प्रत्येक - pratyeka -
adj.
 - each one
अन्योन्य - anyonya -
adj.
 - each other
प्रतिरात्रम् - pratirAtram -
ind.
 - each night
प्रतिरात्रि - pratirAtri -
ind.
 - each night
परस्पर - paraspara -
adj.
 - each other's
अनु - anu -
ind.
 - each by each
प्रतिदेहम् - pratideham -
ind.
 - in each body
प्रतिपादम् - pratipAdam -
ind.
 - in each pAda
प्रतिपात्रम् - pratipAtram -
ind.
 - in each part
प्रतितरु - pratitaru -
ind.
 - at each tree
प्रतिपुरुष - pratipuruSa -
m.
 - for each man
प्रत्यङ्ग - pratyaGga -
m.
 - in each base
सर्व - sarva -
adj.
 - heyday
Wilson
English
सर्व्व
mfn.
 (-र्व्वः-र्व्वा-र्व्वं) All, whole, complete, universal,
entire.
m.
 (-र्व्वः)
1 ŚIVA.
2 VIṢṆU.
E.
 सृ to go, to pervade, (the world, ) and वन् Uṇādi
aff.
also
according to some authorities preferably सर्ब्ब as above.
Apte
English
सर्व [sarva], Pron.
a.
 [सृतमनेन विश्वमिति सर्वम्
Uṇ.*
 1.151] (nom.
pl.
 सर्वे
m.
 )
All, every
उपर्युपरि पश्यन्तः सर्व एव दरिद्रति
H.*
 2.2
रिक्तः सर्वो भवति हि लघुः पूर्णता गौरवाय
Me.*
 2.
Whole, entire, complete.
र्वः
N.
 of Viṣṇu.
of Śiva. -र्वम् Water.
Comp.
 अङ्गम् the whole body.
all the Vedāṅgas. (-ङ्गः or ˚रूपः)
N.
 of Śiva. -अङ्गीण
a.
 pervading or thrilling through the whole body
सर्वाङ्गीणः स्पर्शः सुतस्य किल
V.*
 5.11. -अधिकारिन्m. , -अध्यक्षः a general superintendent. -अनुक्रमणिका,
-क्रमणी a general index. -अनुदात्त
a.
 entirely accentless. -अन्नीन
a.
 eating every kind of fodd
so सर्वान्न- भोजिन्
&c.
 -अपरत्वम् final emancipation. -अभावः nonexistence or failure of all
इतरेषां तु वर्णानां सर्वाभावे हरेन्नृपः
Ms.*
 9.189. -अभिसन्धिक
a.
 deceiving every one
Ms.*
 4.195. -अभिसन्धिन्
m.
a traducer, calumniator.
a religious hypocrite. -अभिसारः a complete army (of elephants, chariots, cavalry, and infantry).-अर्थचिन्तकः a general overseer, chief officer. -अर्थ- साधिका
N.
 of Durgā. -अर्थसिद्धः the great Buddha or Śākyamuni. -अवसरः midnight. -अशिन्
a.
 eating all sorts of food
Ms.*
 2.118. -अस्तिवादः the doctrine that all things are real. -आकार (in
comp.
 ) entirely, thoroughly, completely
सर्वाकारहृदयंगमायास्तस्याः
Māl.
 1.7
1.14. -आत्मन्
m.
the whole soul
(सर्वात्मना entirely, completely, thoroughly.).
N.
 of Śiva. -आधारः a receptacle of everything. -आशयः, -आश्रयः
N.
 of Śiva.
ईशः, ईश्वरः the Supreme Being.
a paramount lord. -उत्तम
a.
 best of all, excellent, supremely good.-ऋतुपरिवर्तः a year
L.
 D. B. -ओघः
=
 सर्वाभिसार above.-करः, -कर्मन्
m.
N.
 of Śiva. -कर्तृ
m.
N.
 of Brahman.
the Supreme Being. -कर्मीण
a.
 performing everything. -कामः, कामदः, कामवरः
N.
 of Śiva. -कामिकa.
fulfilling all wishes.
obtaining all one's desires.-काम्य
a.
loved by all.
having everything one can desire. -कालीन
a.
 for all time, perpetual. -केशिन्m. an actor. -क्षारः impure carbonate of soda or potash.-क्षित्
a.
 abiding in all things. -ग
a.
 all-pervading, omnipresent.
(गः) Śiva.
the Supreme Being.
Brahman.
the spirit, soul. (-गम्) water. -गा the plant called प्रियङ्गु. -गामिन्, -गति
a.
 all-pervading, omnipresent. -गतिः the refuge of all. -ग्रन्थिः, -ग्रन्थिकम् the root of long pepper. -चारिन्
m.
N.
 of Śiva. -जनीन
a.
world-wide, famous.
relating to every one.
salutary to every one. -जित्
a.
excellent, incomparable.
all-conquering, invincible.
m.
death.
the 21st संवत्सर. -जीवः the soul of all. -ज्ञ, -विद्a. all-knowing, omniscient. (m. )
an epithet of Śiva.
of Buddha.
the Supreme Being. -ज्ञा
N.
 of Durgā. -ज्ञातृ
a.
 omniscient. -तन्त्रः one who has studied all the Tantras. ˚सिद्धान्तः a doctrine admitted by all the schools. -तापनः the god of love. -दः
N.
 of Śiva. -दम, -दमन
a.
 all-subduing, irresistible. (m. )
N.
 of Bharata, son of Duṣyanta
इहायं सत्त्वानां प्रसभदमनात् सर्व- दमनः
Ś.*
 7.33. -दर्शनसंग्रहः a compendium of all the schools or systems of philosophy by Mādhavāchārya. -दर्शिन्
a.
 all-seeing.
m.
a Buddha.
the Supreme Being. -दुःखक्षयः final emancipation from all existence.-दृश्
a.
 all-seeing.
f.
 (pl. ) all organs of senses.-देवमय
a.
 comprising all the gods. (-यः)
N.
 of Śiva. -देवमुखः an epithet of Agni. -द्रष्टृ
a.
 all-seeing.-धनम् (in arith.) the total of a sum in progression. -धन्विन्
m.
 the god of love. -धारिन्
m.
N.
 of Śiva. -धुरीणः A beast carrying all burdens
a draught ox.-नामन्
n.
 a class of pronominal words. ˚स्थानम्
N.
 for the nom. (all numbers) and
acc.
sing.
 and dual of masculine and feminine nouns and nom. and add.
pl.
 of neuter nouns
cf.
 सुट् also. -निक्षेपा a particular method of counting. -निराकृति
a.
 causing to forget everything. -पारशव
a.
 made entirely of iron. -पार्षदम् a text book received by all grammatical schools. -पूर्णत्वम् complete preparation. -प्रथमम्
ind.
 first of all. -प्रद
a.
 all-bestowing. -प्रिय
a.
 popular, liked by all. -बलम् a particular high number. -भक्षः fire. -भक्षा a female goat. -भवारणिः the cause of all welfare. -भावः allbeing or nature
(सर्वभावेन 'with all one's heart, sincerely, heart and soul'). -भावकरः, -भावनः
N.
 of Śiva. -भृत्
a.
 all-supporting. -मङ्गला an epithet of Pārvatī. -मांसाद
a.
 eating every kind of flesh
मत्स्यादः सर्वमांसादस्तस्मान्मत्स्यान् विवर्जयेत्
Ms.*
 5.15. -मुख
a.
 facing in every direction. -मूल्यम् A cowrie. -मूषकः 'all-stealing', time. -मेधः a universal sacrifice
राजसूयाश्वमेधौ च सर्वमेधं च भारत
Mb.
 * 14.3.8. -योगिन्
m.
N.
 of Śiva. -योनिः the source of all.
रसः the resinous exudation of the Sāla tree, resin.
salt, saltness.
a kind of musical instrument.
a learned man. ˚उत्तमः salt. -लालसः
N.
 of Śiva. -लिङ्गिन्
m.
an impostor.
a heretic. -लोकः the universe. -लोहः an iron arrow. -वर्णिन्
a.
 of various kinds
खादिरान् बिल्वसमितांस्तावतः सर्ववर्णिनः
Mb.
 * 14.88. 27 (com. वर्णिनः पलाशकाष्ठमयाः). -वल्लभा an unchaste woman. -वासः, -वासिन्
m.
 , -विख्यातः, -विग्रहः
N.
 of Śiva. -विक्रयिन्
a.
 selling all kinds of things
Ms.*
 2. 118. -वेदः a man who has studied the four Vedas.-वेदस्
m.
 one who performs a sacrifice by giving away all his wealth
Ms.*
 11.1. (-सम्) all one's property
उशन् ह वै वाजश्रवसः सर्ववेदसं ददौ Kath.1.1
चतुर्थे चायुषः शेषे वानप्रस्थाश्रमं त्यजेत् । सद्यस्कारां निरूप्येष्टिं सर्ववेदसदक्षिणाम् ॥
Mb.
 * 12.244.23. -वेशिन्
m.
 an actor.-व्यापिन्
a.
 all-pervading. -शक्
a.
 omnipotent, allpowerful. -शान्तिकृत्
m.
N.
 of Śakuntalā's son, Bharata. -संस्थ
a.
Omnipresent.
all destroying.-सखः a sage
शान्तो यथैक उत सर्वसखैश्चरामि
Bhāg.*
 1. 85.45. -संगतः a kind of quick-growing rice.
a.
appropriate in every respect.
met with universally.-संग्रहः a general or universal collection. -संनहनम्, -संनाहः assembling of a complete army, a complete armament
see -अभिसारः. -समता equality towards everything
स सर्वसमतामेत्य ब्रह्माभ्येति परं पदम्
Ms.*
 12.125. -समाहर
a.
 all-destroying. -संपन्न
a.
 provided with everything. -संपातः all that remains. -सरः a kind of ulcer in the mouth. -सह
a.
 all-forbearing, very patient
स त्वं जगत्त्राणखलप्रहाणये निरूपितः सर्वसहो गदाभृता
Bhāg.*
 9.5.9. (-हः) bdellium. (-हा, also सर्वसहा) the earth. -साक्षिन्
a.
 all-witnessing. (m. )
N.
 of the Supreme Being.
N.
 of wind.
of Agni.-साधनः Śiva. -साधारण, -सामान्य
a.
 common to all. -सिद्धिः
f.
 universal success. (m. ) the Bilva tree.
स्वम् everything, the whole of one's possessions
as in सर्वस्वदण्डः, सर्वस्वहरणम् 'confiscation of the whole property'.
the very essence, the all-in-all of anything
सर्वस्वं तदहो महाकविगिरां कामस्य चाम्भोरुह Subhāṣ.
see
Ś.*
 1.24
6.1
Māl.
 8.6
Bv.*
 1.63. -स्वारः Vedic sacrifice (एकाह) in which the sacrificer commits suicide (usually a man suffering from some incurable desease with little hope of life)
अननन्द निरीक्ष्यायं पुरे तत्रात्मघातिनम् । सर्वस्वारस्य यज्वानमेनं दृष्ट्वाथ विव्यथे ।
N.*
 17.22.-हर
a.
appropriating everything.
inheriting a person's whole property.
all-destroying (as death)
मृत्युः सर्वहरश्चाहम्
Bg.*
 1.34. -हरणम्, -हारः confiscating of one's entire property
सर्वहारं हरेन्नृपः
Ms.*
 8.399.-हितम् black pepper.
Apte 1890
English
सर्व pron. a. [सृतमनेन विश्वमितिसर्वं Uṇ. 1. 151] (nom. pl. सर्वे m.) 1 {1} All, every
उपर्युपरि पश्यंतः सर्व एव दरिद्रति H. 2. 2
रिक्तः सर्वो भवति हि लघुः पूर्णता गौरवाय Me. 20, 63.
2 Whole, entire, complete.
र्वः 1 N. of Viṣṇu.
2 Of Śiva.
Comp.
अंगं {1} the whole body. {2} all the Vedāṅgas. (
गः or °रूपः) N. of Śiva.
अंगीण a. pervading or thrilling through the whole body
सर्वंगीणः स्पर्शः सुतस्य किल V. 5. 11.
अधिकारिन् m.,
अध्यक्षः a general superintendent.
अनुक्रमणिका,
क्रमणी a general index.
अन्नीन a. eating every kind of food
so सर्वान्नभोजिन् &c.
अभिसंधिन् m. {1} a traducer, calumniator. {2} a religious hypocrite.
अभिसारः a complete army (of elephants, chariots, cavalry, and infantry).
अर्थसाधिका N. of Durgā.
अर्यसिद्धः the great Buddha or Śākyamuni.
अवसरः midnight.
आकार (in comp.) entirely, thoroughly, completely
सर्वाकारहृदयंगमायास्तस्याः Māl. 1, 7
1. 14.
आत्मन् m. {1} the whole soul
(सर्वात्मना entirely, completely, thoroughly.) {2} N. of Śiva.
आशयः,
आश्रयः N. of Śiva.
ईशः,
ईश्वरः {1} the Supreme Being. {2} a paramount lord.
उत्तम a. best of all, excellent, supremely good.
ओघः = सर्वाभिसार above.
करः,
कर्मन् m. N. of Śiva.
कर्तृ m. N. of Brahman. {2} the Supreme Being.
कर्मीण a. performing everything.
कामः,
कामदः,
कामवरः N. of Śiva.
कालीन a. for all time, perpetual.
केशिन् m. an actor.
क्षारः impure carbonate of soda or potash.
गत a. all-pervading, omnipresent. (
गः) {1} Śiva. {2} the Supreme Being. {3} Brahman. {4} the spirit, soul. (
गं) water.
गा the plant called प्रियंगु.
गामिन्,
गति a. all-pervading, omnipresent.
ग्रंथिः,
ग्रंथिकं the root of long pepper.
चारिन् m. N. of Śiva.
जनीन a. world-wide, famous.
जित् a. {1} excellent, incomparable. {2} all-conquering, invincible.
ज्ञ,
विद् a. all-knowing, omniscient. (
m.) {1} an epithet of Śiva. {2} of Buddha. {3} the Supreme Being.
ज्ञा N. of Durgā.
तंत्रः one who has studied all the Tantras. °सिद्धांतः a doctrine admitted by all the schools.
तापनः the god of love.
दः N. of Śiva.
दम,
दमन a. all-subduing, irresistible. (
m.) N. of Bharata, son of Duṣyanta
इहायं सत्त्वानां प्रसभदमनात् सर्वदमनः Ś. 7. 33.
दर्शनसंग्रहः a compendium of all the schools or systems of philosophy by Mādhavācārya.
दर्शिन् m. {1} a Buddha. {2} the Supreme Being.
देवमय a. comprising all the gods. (
यः) N. of Śiva.
देवमुखः an epithet of Agni.
धनं (in arith.) the total of a sum in progression.
धारिन् m. N. of Śiva.
नामन् n. a class of pronominal words. °स्थानं N. for the nom. (all numbers) and acc. sing. and dual of masculine and feminine nouns and nom. and acc. pl. of neuter nouns
cf. सुट् also.
प्रिय a. popular, liked by all.
भक्षा a female goat.
भावः all-being or nature
( सर्वभावेन ‘with all one's heart, sincerely, heart and soul’).
भावकरः. भावनः N. of Śiva.
मंगला an epithet of Pārvatī.
मूषकः ‘allstealing’, time.
योगिन् m. N. of Śiva.
रसः {1} the resinous exudation of the Sāla tree, resin. {2} salt, saltness. {3} a kind of musical instrument. {4} a learned man. °उत्तमः salt.
लालसः N. of Śiva.
लिंगिन् m. an impostor.
लोकः the universe.
लोहः an iron arrow.
वल्लभा an unchaste woman.
यासः,
वासिन् m., विख्यातः
विग्रहः N. of Śiva.
वेदः a man who has studied the four Vedas.
वेदस् m. one who performs a sacrifice by giving away all his wealth.
वेशिन् m. an actor.
व्यापिन् a. all-pervading.
शक् a. omnipotent, all-powerful.
संगतः a kind of quick-growing rice.
संग्रहः a general or universal collection.
संनहनं,
संनाहः assembling of a complete army, a complete armament
see °अभिसार m.
सह a. all-forbearing, very patient. (
हः) bdellium. (
हा, also सर्वंसहा) the earth.
साक्षिन् a. all-witnessing. (
m.) {1} N. of the Supreme Being. {2} N. of wind. {3} of Agni.
साधनः Śiva.
सिद्धिः f. universal success. (
m.) the Bilva tree.
स्वं {1} everything, the whole of one's possessions
as in सर्वस्वदंडः, सर्वस्वहरणं ‘confiscation of the whole property.’ {2} the very essence, the all-in-all of anything: सर्वस्वं तदहो महाकविगिरां कामस्य चांभोरुह Subhāṣ., see Ś. 1. 24
6. 1
Māl. 8. 6
Bv. 1. 63.
हरः death.
हितं black pepper.
Monier Williams Cologne
English
स॑र्व mf(आ)n. (perhaps connected with सार, q.v.
inflected as a pronoun except
nom.
acc.
 sg.
n.
 सर्वम्, and serving as a model for a series of pronominals
cf.
 सर्व-नामन्) whole, entire, all, every (m. sg. ‘every one’
pl.
 ‘all’
n.
 sg. ‘everything’
sometimes strengthened by विश्व [which if alone in
RV.
 appears in the meaning ‘all’, ‘every’, ‘every one’] and निखिल
सर्वेऽपि, ‘all together’
सर्वः कोऽपि, ‘every one so ever’
गवां सर्वम्, ‘all that comes from cows’
सर्व with a negation
=
 ‘not any’, ‘no’, ‘none’ or ‘not every one’, ‘not everything’),
RV.
&c.
&c.
of all sorts, manifold, various, different,
MBh.
&c.
(with another adjective or in comp.
cf.
 below) altogether, wholly, completely, in all parts, everywhere,
RV.
ChUp.
&c.
स॑र्व
m.
 (declined like a
subst.
 )
N.
 of Śiva,
MBh.
of Kṛṣṇa,
Bhag.
of a Muni,
Cat.
pl.
N.
 of a people,
MārkP.
स॑र्व
n.
 water,
Naigh.
 i, 12.
सर्व [cf. Gk. ὅλος for ὁλϝος
Lat.
 salvus.]
Monier Williams 1872
English
सर्व सर्व, अस्, आ, अम् (in Uṇādi-s. 1. 153.
said to be fr. rt. सृ, ‘to go, ’ ‘pervade, ’ this rt.
having also, according to some, the meaning ‘to be
strong or whole, ’ cf. सार
according to others fr.
सत्र for सत्रा, q. v., व being affixed
dat. sing.
सर्वस्मै, nom. pl. सर्वे, &c., this declension
being the model for a whole series of pronominals,
see Gram. 237), all, every
whole, entire, universal,
complete
(अस्), m. an epithet of Śiva
of Viṣṇu
of a Muni, (सर्वम् is enumerated among the
उदक-नामानि in Naigh. 1. 12)
[cf. Gr. ὅλ-ο-ς,
ὁλο-ό-ς, οὖλ-ο-ς: Osk. sol-lu-s (for sol-vu-s),
‘whole, sound:’ Lat. sar-c-ire, sal-vu-s, sal-u-s,
sal-u-ber, sol-u-m, sol-i-du-s, sol-ari, sol-amen,
soll-ennis, ‘yearly
’ soll-ers: (perhaps also) Goth.
alls: Hib. uile, ‘all, every, whole.’]
—सर्वं-
सह, अस्, आ, अम्, all-sustaining, all-bearing
patient,
enduring
(आ), f. the earth.
—सर्व-कर, अस्, m.
‘maker of all, ’ epithet of Śiva.
—सर्व-कर्तृ, ता,
m. ‘maker or creator of all, ’ epithet of Brahmā.
—सर्व-कर्मन्, अ, n. every act
(आ), m. one
who performs all acts
epithet of Śiva.
—सर्व-
कर्मीण, अस्, आ, अम्, performing every act
per-
vading every action, &c.
—सर्व-काम, अस्, m.
every wish
epithet of Śiva
N. of a king.
—सर्व-
काम-द, अस्, m. ‘granting all desires, ’ epithet of
Śiva.
—सर्व-काम-वर, अस्, m. ‘best of all ob-
jects of desire, ’ epithet of Śiva.
—सर्व-काम-
समृद्ध, अस्, आ, अम्, amply stocked with all
desired objects, fulfilling every desire.
—सर्व-का-
मिन्, ई, इनी, इ, having every pleasure, having all
desired objects, fulfilling all wishes.
—सर्व-काम्य,
अस्, आ, अम्, to be wished for by every one, having
everything one can wish.
—सर्व-कारिन्, ई, इणी, इ,
making or doing all things
(ई), m. the maker of
all things.
—सर्व-काल, अम्, ind. for all seasons, at
all times.
—सर्व-काल-प्रसाद, अस्, m. ‘pro-
pitious at all seasons, ’ epithet of Śiva.
—सर्व-
कालीन, अस्, आ, अम्, belonging to all times or seasons,
perpetual.
—सर्व-केशिन्, ई, m. a dancer, actor, (per-
haps for सर्व-वेशिन्, q. v.)
—सर्व-क्षत्रिय-
मर्दन, अस्, m. the destroyer of all the Kṣatriyas
or men of the military tribe.
—सर्व-क्षार, अस्,
m. ‘universal alkali, ’ impure carbonate of soda or
potash, natron (used as a soap for cleaning clothes
= महा-क्षार).
—सर्व-ग, अस्, आ, अम्, going
everywhere, all-pervading, ubiquitous
(अस्), m.
spirit, soul
epithet of Śiva
of Brahmā
N. of a
son of Paurṇamāsa
of a son of Bhīma
(अम्), n.
water
(आ), f. the Priyaṅgu plant.
—सर्व-गण,
अस्, आ, अम्, Ved. having all kinds or classes, of every
kind.
—सर्व-गत, अस्, आ, अम्, going everywhere,
universally diffused, all-pervading, omnipresent.
—सर्-
वगत-त्व, अम्, n. the condition of going every-
where, omnipresence.
—सर्व-गन्ध, अस्, m.
‘having all perfumes, ’ a class of four aromatic sub-
stances (viz. Kakkola, Lavaṅga or cloves, Aguru or
agallochum, and Sihlaka or olibanum)
any perfume.
—सर्व-गन्ध-वह, अस्, आ, अम्, conveying all
perfumes or scents.
—सर्व-गुण-सम्पन्न, अस्,
आ, अम्, endued with every excellence, gifted with
every good quality.
—सर्व-गुणोपेत (°ण-उप्°),
अस्, आ, अम्, endowed with every good quality.
—सर्व-गुह्य-मय, अस्, ई, अम्, made up of all
mysteries.
—सर्व-ग्रन्थि, इस्, m. or सर्व-ग्रन्-
थिक, अम्, n. ‘all-knotted, ’ the root of long pepper.
—सर्व-ग्रास, अस्, आ, अम्, swallowing or engulfing
all.
—सर्वङ्-कष, अस्, आ, अम्, ‘all-grazing, ’ all-
pervading, everywhere diffused or extended
(अस्),
m. ‘all-injuring, ’ a rogue, wicked man
(आ), f., N.
of a commentary by Malli-nātha on the Śiśupāla-
vadha.
—सर्व-चर्मीण, अस्, आ, अम्, made of every
kind of skin or leather.
—सर्व-चारिन्, ई, m. ‘all-
pervading, ’ epithet of Śiva.
—सर्व-जगत्, त्, f. the
whole world, the universe.
—सर्व-जनीन, अस्, आ,
अम्, belonging or relating to all men, fit for all.
—सर्व-जया, f. ‘all-conquering, ’ a particular reli-
gious observance performed by women in the month
Mārga-śīrṣa
a particular plant.
—सर्व-जित्, त्, त्, त्,
all-conquering, all-subduing, irresistible
all-surpass-
ing, excellent, incomparable
(त्), m. a proper N.
epithet of the twenty-first (or fifty-fifth) year of
Jupiter's cycle of sixty years.
—सर्व-ज्ञ, अस्, आ,
अम्, all-knowing, omniscient, all-wise
(अस्), m.
epithet of Śiva
N. of a Muni
a Jina or Buddha
deified sage
(आ), f. epithet of Durgā.
—सर्वज्ञ-
ता, f. or सर्वज्ञ-त्व, अम्, n. omniscience.
—सर्-
वज्ञ-नारायण, अस्, m., N. of an author.
—सर्-
वज्ञ-वासुदेव, अस्, m., N. of a poet.
—सर्व-
ज्ञातृ-त्व, अम्, n. the condition of one who is
omniscient.
—सर्व-ज्ञान, अम्, n. all-knowledge.
—सर्वज्ञान-तन्त्र, अम्, n., N. of a Tantra work.
—सर्व-ज्ञान-मय, अस्, ई, अम्, made up of or
containing all knowledge.
—सर्व-ज्ञान-विद्, त्, त्, त्,
acquainted with all knowledge.
—सर्व-तनू, ऊस्,
m., Ved. one who is born again with his whole body.
—सर्व-तन्त्र, अस्, m. one who has studied all the
Tantras
(अस्, आ, अम्), universally acknowledged,
admitted by all schools (as a philosophical principle).
—सर्वतन्त्र-सिद्धान्त, अस्, m. a dogma admitted
by all schools, (opposed to प्रतितन्त्र-सिद्धान्त,
a dogma peculiar to some school or a controverted
dogma, such as the Mīmāṃsaka doctrine of the eternity
of sound.)
—सर्व-तस्, see p. 1096, col. 3.
—सर्व-
ताता, ind., Ved. everywhere, (Sāy. = सर्वत्र)
at
the sacrifice, (Sāy. = सर्व-तातौ = यज्ञे, Ṛg-veda
IV. 26, 3
see the next.)
—सर्व-ताति, इस्, f. (see
Pāṇ. IV. 4, 142), Ved. all prosperity, complete hap-
piness or health
soundness, wholeness
[cf. Gr.
ὁλό-της
in some passages ताति is connected by Sāy.
with 2. तति, p. 361, and is said to mean either
‘the extension of all enjoyments’ or simply ‘sacri-
fice.’]
—सर्व-तापन, अस्, ई, अम्, all-inflaming
(अस्), m. epithet of Kāma (god of love).
—सर्व-
तिक्ता, f. a particular plant (= काक-माची).
—सर्व-
तूर्य-निनादिन्, ई, m. ‘playing all instruments, ’
Śiva.
—सर्व-तेजस्, अस्, n. all splendor.
—सर्वतेजो-
मय, अस्, ई, अम्, consisting of all splendor
con-
taining all power.
—सर्व-द, अस्, m. ‘all-giving, ’
epithet of Śiva.
—सर्व-दमन, अस्, ई, अम्, all-
subduing, all-taming, irresistible
(अस्), m. epithet
of Bharata (son of Śakuntalā).
—सर्व-दर्शन-
सङ्ग्रह, अस्, m. ‘compendium of all the Darśanas, ’
N. of a treatise on the various systems of philosophy
(not including the Vedānta) by Mādhavācārya and
his brother Sāyaṇa.
—सर्व-दर्शिन्, ई, इनी, इ, all-
seeing
(ई), m. a Buddha.
—सर्व-दान, अम्, n.
the gift of everything.
—सर्व-दानाधिक (°न-
अध्°), अस्, आ, अम्, better than every gift.
—सर्व-
दास, अस्, m., N. of a poet.
—सर्व-दिग्-विजय,
अस्, m. conquest of all regions, universal conquest.
—सर्व-दुःख-क्षय, अस्, m. destruction of all
pain, final emancipation from all existence, beatitude.
—सर्व-देवत, अस्, आ, अम्, relating to all the
deities.
—सर्व-देव-मय, अस्, ई, अम्, made of all
deities, comprising all the gods
(अस्), m. epithet of
Śiva.
—सर्व-देव-मुख, अस्, m. ‘mouth of all
the gods, ’ epithet of Agni or fire (Agni being the
medium of oblations to the gods).
—सर्व-देश्य,
अस्, आ, अम्, being in all places.
—सर्व-दैवत्य
= सार्वदैवत्य.
—सर्व-धन, अम्, n. all one's
wealth or property
(in arithmetic) a sum total, sum
of a series, total of a sum in progression.
—सर्व-
धर, ‘all-containing, ’ N. of a work on medicine
by Karatha.
—सर्व-धर्म-प्रकाश, अस्, m.,
N. of a work on law by Śaṅkara-bhaṭṭa.
—सर्व-
धर्म-विद्, त्, त्, त्, knowing all duties, one who
knows the duties of all tribes and castes.
—सर्व-
धा, आस्, आस्, अम्, Ved. all-containing, all-yielding.
—सर्व-धारिन्, ई, m. ‘all-holder, ’ epithet of Śiva
epithet of the twenty-second (or according to others
fifty-sixth) year of Jupiter's cycle of sixty years.
—सर्व-धारी, f. the twenty-second year of the
cycle (according to some
cf. सर्व-धारिन्).
—सर्व-धुरावह (°र-आव्°), अस्, m. an ox fit
for any sort of draught or carriage.
—सर्व-धु-
रीण, अस्, m. an ox or other animal fit for any kind
of carriage or draught.
—सर्वनाम-ता, f. the
being a pronoun or pronominal.
—सर्व-नामन्,
अ, n. (in grammar) N. of a class of words beginning
with सर्व, (these comprise the real pronouns and
a series of pronominal adjectives, such as उभय,
विश्व, एकतर, &c.)
—सर्वनाम-स्थान, अम्,
n. (in Pāṇini's grammar) a N. for the Aṅga cases
collectively (i. e. the nom. sing. du. pl., acc. sing. du.
of masc. and fem. nouns, and the nom. acc. pl. of
neuters
these are called by some ‘the strong cases
’
see Pāṇ. 1. 1, 42, 43
the voc. as following the nom.
may be included under this name).
—सर्व-नाश,
अस्, m. total destruction, destruction of all.
—सर्व-
नाशिन्, ई, इनी, इ, all-destroying.
—सर्वन्-दम,
अस्, m. ‘all-subduing, ’ N. of Bharata.
—सर्व-प-
थ, अस्, m. every road or way, every direction.
—सर्व-पथीन, अस्, आ, अम्, belonging to every
road or way, going in every direction.
—सर्व-
पशु, उस्, m. a proper N.
—१। सर्व-पा, आस्, आस्,
अम्, drinking everything
(आस्), f. the wife of the
Daitya Bali.
—२। सर्व-पा, आस्, आस्, अम्, all-preserv-
ing.
—सर्व-पाप-हर, अस्, आ, अम्, removing all
sin.
—सर्व-पार्श्व-मुख, अस्, m. ‘having a
face on all sides, ’ epithet of Śiva.
—सर्व-पावन,
अस्, m. ‘all-purifying, ’ epithet of Śiva.
—सर्व-
पूजित, अस्, m. ‘worshipped by all, ’ epithet of Śiva.
—सर्व-पूर्ण, अस्, आ, अम्, full of everything.
—सर्व-पूर्ण-त्व, अम्, n. entire fulness or com-
pleteness, complete preparation or provision.
—सर्-
व-प्रिय, अस्, आ, अम्, dear to all, universally beloved
generally friendly, loving all.
—सर्व-बन्ध-वि-
मोचन, अस्, m. ‘delivering from every bond, ’ epithet
of Śiva.
—सर्व-भक्ष, अस्, आ, अम्, eating all
kinds of food, omnivorous
(आ), f. a female goat.
—सर्व-भक्ष्य, अस्, आ, अम्, all-devouring (as
fire)
eating all thing
all-devouring, omnivorous.
—सर्व-भाज्, क्, क्, क्, sharing in everything.
—सर्व-भाव, अस्, m. whole being or nature,
(सर्व-भावेन, with one's whole being, with all
one's thoughts.)
—सर्व-भाव-कर, अस्, m. ‘causer
of all being, ’ epithet of Śiva.
—सर्व-भावन, अस्,
m. ‘all-creating, ’ epithet of Śiva.
—सर्व-भूत,
आनि, n. pl. all beings, all created things, all the
elements.
—सर्वभूत-कृत्, त्, m. n. the maker of
all things
the cause of all elements or beings.
—सर्वभूत-मय, अस्, ई, अम्, containing all
living beings or existences, comprising or compre-
hending all elementary matter
(अस्), m. the supreme
pervading spirit.
—सर्व-भूत-स्थ or सर्व-
भूत-स्थित, अस्, आ, अम्, present in all elements or
beings.
—सर्व-भूत-हर, अस्, m. epithet of
Śiva.
—सर्व-भूत-हित, अम्, n. the welfare of
all created beings
(अस्, आ, अम्), serviceable to all
creatures.
—सर्वभूतात्मन् (°त-आत्°), आ, m.
‘soul of all beings, ’ epithet of the universal or all-
pervading spirit
epithet of Śiva
(आ, आ, अ), having
the nature of all beings, containing all beings.
—सर्वभूतात्म-मेधस्, आस्, आस्, अस्, having a
knowledge of the essence or nature of all creatures.
—सर्वभूतेप्सित (°त-ईप्°), अस्, आ, अम्, desired
by all beings.
—सर्व-भृत्, त्, त्, त्, all-sustaining,
cherishing or supporting all.
—सर्व-भोगिन्, ई, इणी,
इ, enjoying all.
—सर्व-भोगीण, अस्, आ, अम्, good
or beneficial for all, to be enjoyed or possessed by
all.
—सर्व-मङ्गला, f. ‘all-auspicious, ’ an epithet
of the goddess Durgā
N. of a work.
—सर्व-
मय, अस्, ई, अम्, made or consisting of all, all-
containing, general, universal, comprehensive of all.
—सर्व-मही, f. the whole earth.
—सर्व-मात्रा,
f. epithet of a kind of metre.
—सर्व-मूल्य, अम्,
n. ‘price of all things, ’ a cowry
any small coin.
—सर्व-मूषक, अस्, m. ‘all-stealing, ’ time.
—सर्व-मेध, अस्, m. a universal sacrifice, sacri-
fice for universal success.
—सर्व-मेध्य-त्व, अम्,
n. perfect purity.
—सर्व-यमक, अम्, n. a kind
of Yamaka, q. v.
—सर्व-योगिन्, ई, m. epithet of
Śiva.
—सर्व-रक्षण-कवच, अम्, n. an all-
preserving amulet or charm.
—सर्व-रक्षिन्, ई,
इणी, इ, all-protecting
preserving from all (harm).
—सर्व-रत्न, अस्, m. ‘having all gems, ’ N. of a
minister of king Yudhi-ṣṭhira
(आ), f., N. of one of
the female personifications of musical tones or modes.
—सर्व-रत्न-मय, अस्, ई, अम्, made up of all
kinds of jewels.
—सर्व-रत्न-समन्वित, अस्, आ,
अम्, possessing all gems or precious things.
—सर्व-
रस, अस्, m. the resinous exudation of the Śāl tree,
resin
saltness, salt, saline flavour or taste
a sort
of musical instrument, a kind of lute
a scholar,
learned man.
—सर्वरसोत्तम (°स-उत्°), अस्, m.
‘the best of all flavours, ’ the saline flavour, saltness,
salt.
—सर्व-रात्र, अस्, m. the whole night.
—सर्-
व-रूप-भाज्, क्, क्, क्, assuming all forms.
—सर्वर्तु (°व-ऋतु), उस्, m. every season.
—सर्-
वर्तुक (°व-ऋत्°), अस्, आ, अम्, adapted to every
season, habitable in every season.
—सर्वर्तु-
परिवर्त, अस्, m. ‘revolution of all the sea-
sons, ’ a year.
—सर्वर्तु-फल, अम्, n. the fruit
of all the seasons.
—सर्व-लक्षण-लक्षित, अस्,
m. ‘characterized by all marks, ’ epithet of Śiva.
—सर्व-लालस, अस्, m. epithet of Śiva.
—सर्व-
लिङ्गिन्, ई, m. ‘having all the external marks, ’ a
heretic, impostor (especially one who, not belonging
to the orthodox faith, wears the dress and assumes
the character of an ascetic).
—सर्व-लोक, अस्, m. the
universe.
—सर्व-लोक-कृत्, त्, m. ‘Universe-maker, ’
epithet of Śiva.
—सर्व-लोक-पितामह, अस्, m. ‘the
great forefather of all creatures, ’ epithet of Brahmā.
—सर्वलोक-प्रजापति, इस्, m. ‘father of the Uni-
verse, ’ epithet of Śiva.
—सर्वलोक-भयङ्कर,
अस्, ई, अम्, formidable to the whole world.
—सर्व-
लोक-विद्, त्, त्, त्, acquainted with all worlds.
—सर्व-
लोह, अस्, m. an iron arrow.
—सर्व-वर्णिका, f. or
(according to some) सर्व-वर्तिका, f. the tree Gme-
lina Arborea.
—सर्व-वर्मन्, आ, m., N. of the
author of the Kā-tantra Sūtras.
—सर्व-वल्लभ,
अस्, आ, अम्, dear to all
(आ), f. an unchaste woman.
—सर्व-वात-सह, अस्, आ, अम्, able to bear every
wind (said of a ship).
—सर्व-वादि-सम्मत, अस्,
आ, अम्, approved by all disputants, universally ad-
mitted.
—सर्व-वास, अस्, or सर्व-वासिन्, ई, m.
‘all-abiding, ’ Śiva.
—सर्व-विख्यात, अस्, m. ‘cele-
brated by all, ’ epithet of Śiva.
—सर्व-विग्रह,
अस्, m. ‘all-shaped, ’ Śiva.
—सर्व-विद्, त्, त्, त्, all-
knowing, omniscient, all-wise
(त्), m. the Supreme
Being.
—सर्व-विभूति, इस्, f. dominion over all.
—सर्व-वीर, अस्, आ, अम्, Ved. all-heroic, contain-
ing all heroes
possessing numerous male descendants.
—सर्व-वेद, अस्, आ, अम्, having all knowledge
(अस्), m. a Brāhman who has read the four Vedas.
—सर्व-वेदस्, आस्, m. a man who gives away all
his acquisitions or property to the priests employed
by him at particular sacrifices.
—सर्व-वेदिन्, ई, इनी,
इ, all-knowing, omniscient.
—सर्व-वेशिन्, ई, m.
‘having all dresses or disguises, ’ an actor, dancer.
—सर्व-वैनाशिक, अस्, m. ‘all-annihilating, ’ epi-
thet of a class of Buddhists who argue total an-
nihilation.
—सर्व-व्यापि-त्व, अम्, n. universality.
—सर्व-व्यापिन्, ई, इनी, इ, all-pervading, universal,
ubiquitous
embracing all particulars
(ई), m. epi-
thet of Rudra.
—सर्व-शक्, क्, क्, क्, all-powerful,
omnipotent.
—सर्व-शङ्का, f. suspicion of every-
body.
—सर्वशस्, see p. 1096, col. 3.
—सर्व-
शान्ति-कृत्, त्, त्, त्, ‘causing universal peace or tranquil-
lity, ’ epithet of Bharata (sovereign of all India and son
of Śakuntalā).
—सर्व-शास्त्र, अस्, आ, अम्, knowing
every science.
—सर्व-शास्त्र-प्रवेतृ, ता, m. ‘cha-
rioteer of all the sciences, ’ one who is well acquainted
with all the sciences.
—सर्व-शास्त्र-विद्, त्, त्, त्, or
सर्व-शास्त्र-विशारद, अस्, आ, अम्, skilled in all the
sciences.
—सर्व-शुभङ्-कर, अस्, m. ‘beautifying
everything, ’ epithet of Śiva.
—सर्व-शून्य, अस्,
आ, अम्, empty of everything, completely empty.
—सर्व-शेष, अस्, आ, अम्, anything remaining out
of a whole.
—सर्व-शोक-विनाशिन्, ई, इनी, इ, re-
moving all sorrow or griefs.
—सर्व-श्राव्य, अस्, आ,
अम्, audible to all.
—सर्व-संसर्ग-लवण, अम्,
n. a particular kind of salt or salt soil (mixing with
everything).
—सर्व-सङ्गत, अस्, आ, अम्, united
with all, met with universally
(अस्), m. a sort of
quick-growing rice (= षष्टिका).
—सर्व-सङ्ग-
परित्याग, अस्, m. abandonment of all wordly
affections or connections.
—सर्व-सङ्गा, f. ‘all-
uniting, ’ N. of a river.
—सर्व-सङ्ग्रह, अस्, m.
a general or universal collection
any collection.
—सर्व-सन्नहन, अम्, n. or सर्व-सन्नह-
नार्थक (°न-अर्°), अस्, m. a complete armament
the arming or assembling of a complete army (con-
sisting of elephants, chariots, horse and foot), a
complete armament.
—सर्व-सन्नाह, अस्, m. a
complete armament (see above)
the universally-per-
vading spirit.
—सर्व-सम-ता, f. sameness or
identity with all things
equality towards all, equal
regard for all, equanimity.
—सर्व-सस्य, अस्, आ,
अम्, bearing all kinds of corn, (also written सर्व-
शस्य।)
—सर्व-सह, अस्, आ, अम्, all-enduring, all-
bearing, very patient
(अस्), m. bdellium
(आ), f.
the earth.
—सर्व-साक्षिन्, ई, m. ‘all-witnessing, ’
epithet of the Supreme Being
of Wind
of Fire.
—सर्व-साधन, अस्, m. ‘all-accomplishing, ’ Śiva.
—सर्व-साधारण, अस्, आ or ई, अम्, common to
all.
—सर्व-साधु, ind. in all respects good or
well.
—सर्व-साधु-निषेवित, अस्, m. ‘honoured
by all good people, ’ Śiva.
—सर्व-सामान्य, अस्,
आ, अम्, common to all.
—सर्व-सारोपनिषद्
(°र-उप्°), त्, f., N. of an Upaniṣad.
—सर्व-
सिद्धार्थ (°ध-अर्°), अस्, आ, अम्, having every
object attained, having every wish gratified, quite
happy.
—सर्व-सिद्धि, इस्, f. accomplishment of
every object, universal success
(इस्), m. the Vilva
tree.
—सर्व-सेन, अस्, m., Ved. the lord of the
whole host.
—सर्व-स्व, अम्, n. the whole of a
person's property or possessions
whole substance or
essence of anything.
—सर्व-स्व-दण्ड, अस्, आ,
अम्, fined in all possessions
(अम्), n. confiscation
of the whole of a property.
—सर्वस्व-हरण,
अम्, n. or सर्वस्व-हार, अस्, m. the seizure or
confiscation of the whole of any one's property.
—सर्व-स्वामि-गुणोपेत (°ण-उप्°), अस्, आ, अम्,
endowed with all the excellences of a master.
—सर्व-स्वामिन्, ई, m. the owner or master of all
a universal monarch.
—सर्वस्विन्, ई, m. a kind of
mixed caste (the result of intermarriage between
a woman of the Gopa or cowherd caste with a
Nāpita or barber).
—सर्व-हर, अस्, आ, अम्, ‘seizing
all, ’ an epithet of death.
—सर्व-हरण, अम्, n.
or सर्व-हार, अस्, m. seizing of the whole, total
confiscation.
—सर्व-हरि, इस्, m., N. of the author
of the hymn Ṛg-veda X. 96, (having the patronymic
Aindra.)
—सर्व-हायस्, आस्, आस्, अस्, Ved. having all
strength or vigour.
—सर्व-हित, अस्, आ, अम्, useful
or beneficial to all
(अम्), n. black pepper.
—सर्व-
हुत्, त्, त्, त्, Ved. (perhaps) all-sacrificing or sacrificing
all at once.
—सर्वागमोपनिषद् (°व-आगम-
उप्°), त्, f., N. of an Upaniṣad.
—सर्वाङ्ग (°व-
अङ्°), अम्, n. the whole body (from head to foot)
all the Aṅgas or Vedāṅgas (see वेदाङ्ग) collec-
tively
(अस्, आ, अम्), having all members, perfect in
limb
(अस्), m. epithet of Śiva.
—सर्वाङ्ग-रूप,
अस्, m. epithet of Śiva.
—सर्वाङ्ग-सुन्दर, अस्,
ई, अम्, beautiful in every member, completely beau-
tiful.
—सर्वाङ्ग-सुन्दर-रस, अस्, m. ‘whose
essence is good for all the limbs, ’ epithet of a par-
ticular drug or medicament.
—सर्वाङ्गीण, अस्, आ,
अम्, spread over all the limbs, thrilling through the
whole body or throughout the body, generally dif-
fusive, pervading
relating or belonging to the
Aṅgas or Vedāṅgas collectively, (see वेदाङ्ग।)
—सर्वातिथि-व्रत (°व-अत्°), अस्, आ, अम्, devoted
to all guests, hospitable.
—सर्वातोद्य-परिग्रह
(°व-आत्°), अस्, m. ‘comprehending every musical in-
strument, ’ epithet of Śiva.
—सर्वात्मक (°व-आत्°),
अस्, आ, अम्, all-containing, all-pervading.
—सर्वात्-
मत्व-दर्शन, अम्, n. the doctrine of the one-
ness of everything with Spirit.
—सर्वात्मन् (°व-
आत्°), आ, m. the universal soul, the Supreme Spirit
epithet of Śiva.
—सर्वात्म-भूति, इस्, f. all beings
collectively.
—सर्वा-दृश, अस्, ई, अम्, like to
all.
—सर्वाधिकरण (°व-अध्°), आणि, n. pl. all
occasions
(एषु), ind. on all occasions.
—सर्वा-
धिकार (°व-अध्°), अस्, m. general superintendence.
—सर्वाधिकारिन्, ई, or सर्वाध्यक्ष (°व-अध्°),
अस्, m. a general superintendent.
—सर्वाधिक्य
(°व-आध्°), अम्, n. superiority to all.
—सर्वा-
नवद्याङ्ग (°व-अनवद्य-अङ्°), अस्, आ, अम्,
having altogether blameless or faultless limbs.
—सर्वानुकारिन् (°व-अन्°), ई, इणी, इ, all-imitating
(इणी), f. a kind of shrub (= शाल-पर्णी).
—सर्वा-
नुक्रम (°व-अन्°), अस्, m. a general index (show-
ing the successive contents of any book)
= सर्वा-
नुक्रमणी below.
—सर्वानुक्रमणिका (°व-
अन्°), f., N. of Kātyāyana's index to the Ṛg-veda
of an index to the Vājasaneyi-saṃhitā by the same
author.
—सर्वानुक्रमणी (°व-अन्°), f., N. of a
general index to the Veda by Kātyāyana (a pupil of
Śaunaka).
—सर्वानुक्रमणी-वृत्ति, इस्, f. a com-
mentary by Ṣaḍ-guru-śiṣya on the above.
—सर्-
वानुभूति (°व-अन्°), इस्, f. universal experience
‘all-perceiving, ’ epithet of one of the twenty-four
Arhats of the past Ut-sarpiṇī
also of one of the future
Ut-sarpiṇī
a white variety of the Tri-vṛt plant.
—सर्वानुमति (°व-अन्°), इस्, f. the consent of
all.
—सर्वान्तर्यामिन् (°व-अन्°), ई, m. ‘ruling or
pervading all hearts, ’ epithet of the Supreme Spirit.
—सर्वान्न-भक्षक (°व-अन्°), अस्, आ, अम्, or
सर्वान्न-भोजिन्, ई, इनी, इ, or सर्वान्नीन, अस्, आ, अम्,
eating all sorts of food (whether clean or otherwise).
—सर्वाभरण-भूषित (°व-आभ्°), अस्, आ, अम्,
adorned with all ornaments.
—सर्वाभिसन्धिन्
(°व-अभ्°), ई m. ‘all-censuring, ’ a cynic, calum-
niator, reviler.
—सर्वाभिसार (°व-अभ्°), अस्, m.
an attack with a complete army (of elephants, chariots,
horse and foot), assembling a complete armament.
—सर्वायस (°व-अय्°), अस्, ई, अम्, entirely made
of iron.
—सर्वायुध (°व-आय्°), अस्, m. ‘armed
with every weapon, ’ epithet of Śiva.
—सर्वायुधो-
पेत (°व-आयुध-उप्°), अस्, आ, अम्, possessing all
weapons, stored with all sorts of arms.
—सर्वार्थ
(°व-अर्°), अस्, आ, अम्, having all objects or aims
(अस्), m. epithet of the twenty-ninth Muhūrta
(आस्),
m. pl. all matters, (सर्वार्थेषु, in all matters, in
all the subjects contained in any particular work)
all objects
(अम्), ind. for the sake of all.
—सर्-
वार्थ-कुशल, अस्, आ, अम्, skilful in all matters.
—सर्वार्थ-चिन्तक, अस्, आ, अम्, a superintendent
or manager of all affairs, (according to Kullūka =
कार्य-द्रष्टा नगराधिपतिः।)
—सर्वार्थ-ता,
f. the state of possessing all objects.
—सर्वार्थ-
साधिका, f. ‘effecting all objects, ’ epithet of Durgā.
—सर्वार्थ-सिद्ध, अस्, m. ‘one by whom all
objects are effected, ’ epithet of the great Buddha (or
Śākya-muni, the founder of the Buddhist religion
according to some he was so called because his
parents' wishes were all fulfilled by his birth).
—सर्वार्थानुसाधिनी (°थ-अन्°), f. ‘effecting all
objects, ’ epithet of Durgā.
—सर्वावसर (°व-अव्°),
अस्, m. ‘universal leisure, ’ midnight.
—सर्वावस्था
(°व-अव्°), f. every condition, (सर्वावस्थासु, at all
periods.)
—सर्वाशय (°व-आश्°), अस्, m. ‘refuge of
all, ’ epithet of Śiva.
—सर्वाशिन् (°व-अश्°), ई, इनी, इ,
eating all things.
—सर्वाश्रमिन् (°व-आश्°), ई, इणी,
इ, belonging to every order of life.
—सर्वाश्रय
(°व-आश्°), अस्, आ, अम्, giving shelter or protection
to all
(अस्), m. epithet of Śiva.
—सर्वास्ति-वाद
(°व-अस्°), अस्, m. or सर्वास्ति-वादिन् (°व-अस्°), ई,
m. ‘one who asserts the reality of all existence, ’
epithet of one of the four divisions of the Vaibhā-
shika system of Buddhism (said to have been founded
by Rāhula, son of the great Buddha).
—सर्वास्त्र
(°व-अस्°), अस्, आ, अम्, having all weapons
(आ), f.
epithet of one of the sixteen Jaina Vidyā-devīs or
goddesses of learning.
—सर्वास्त्र-महाज्वाला, one
of the Vidyā-devīs described above.
—सर्वास्त्र-
विद्, त्, त्, त्, knowing or skilled in all weapons.
—सर्-
वाह्न (°व-अह्°), अस्, m. the whole day, (also spelt सर्-
वाह्ण।)
—सर्वेन्द्रिय-सम्भव (°व-इन्°), अस्, आ,
अम्, arising from every sense.
—सर्वेश (°व-ईश),
अस्, m. ‘lord of all, ’ the Supreme Being
a universal
monarch.
—सर्वेश्वर (°व-ईश्°), अस्, m. ‘lord of
all, ’ a universal monarch, paramount lord
epithet
of Śiva
a proper N.
—सर्वोत्तम (°व-उत्°), अस्, आ,
अम्, best of all, supremely good.
—सर्वोपकारिन्
(°व-उप्°), ई, इणी, इ, assisting all
(इणी), f., N. of a
commentary on the Tattvas of the Sāṅkhya phil.
—सर्वोपध (°व-उप्°), अस्, आ, अम्, having any
penultimate letter.
—सर्वोपनिषद् (°व-उप्°), त्,
f., N. of an Upaniṣad.
—सर्वोपाधि (°व-उप्°), इस्,
m. a general attribute.
—सर्वौघ (°व-ओघ),
अस्, m. great speed or impetuosity
the assembling
of a complete army (consisting of elephants, chariots,
horse and foot).
—सर्वौषधि (°व-ओष्°), इस्,
m. or सर्वौषधि-गण or सर्वौषधि-
वर्ग, अस्, m. a class of certain medicinal herbs
or drugs (such as Murā, Campaka, Jaṭā-māṃsī,
Haridrā or turmeric, Vacā or orris root, Śaileya or
benzoin, Śaṭī or zedoary, Kuṣṭha or Costus Spe-
ciosus, Karpūra or camphor, Candana or sandal,
Musta or Cyperus, &c.).
—सर्वौषधि-रस, अस्,
m. the juice or infusion of all the above herbs
(especially of those used at a royal inauguration).
Macdonell
English
सर्व sárva,
a.
 entire, whole
all, every (viśva 🞄is used for this mg. in RV.)
C.: every kind of, 🞄all manner of
with another
a.
 = altogether, 🞄wholly (V.
in C. °—)
m.
 sg. every one:
pl.
 🞄all
n.
 sg. everything
sarvaḥ ko'pi, everybody 🞄soever
-sarve'pi, all together
w. 🞄na, C.: not every, not all
not any, no, nothing
🞄m. ep. of Kṛṣṇa.
Benfey
English
सर्व सर्व, probably स + त्र + व,
I.
adj.
 ,
f.
 वा।
1. All, Nal. 17, 50.
2.
Every, Megh. 20
91.
3. Whole, entire,
Pañc. 53, 24.
II.
m.
 Viṣṇu, Śiva.
-- Cf. ὅλος
Lat. soll-ennis, soll-ers,
salvus, salus (= ved. सर्व + ताति,
ὁλότης).
Hindi
Hindi
सब
Apte Hindi
Hindi
सर्व
नि* वि* - "सृतमनेन विश्वमिति सर्वम् - कर्तृ* ब* व*
पुं*
 , सर्वे"
"सब, प्रत्येक"
सर्व
नि* वि* - -
"पूर्ण, समस्त, पूरा"
सर्वः
पुं*
 - -
विष्णु का नाम
सर्वः
पुं*
 - -
शिव का नाम
सर्व
सर्व*वि* - सृतमनेन विश्वम्+सृ+व
"सब, प्रत्येक"
सर्व
सर्व*वि* - सृतमनेन विश्वम्+सृ+व
"समस्त, सब मिलकर"
L R Vaidya
English
sarva {% (I) a. (f. र्वा) (nom. pl. सर्वे m.) %} 1. All, every, सर्वः कल्ये वयसि यतते लब्धुमर्थान् कुटुंबी Vikr.iii., Megh.i.20
2. whole, entire.
sarva {% (II) m. %} 1. An epithet of Vishṇu
2. of Śiva.
Bopp
Latin
सर्व (v. gr. 275.) quivis, omnis. BR. 2. 27. N. 17. 50. (Osc.
sollus totus, per assim. e solvus, lat. soll-ennis quotan-
nis, debilitato a in e sicut in perennis, biennis cet., v. gr.
comp. 6.
soll-ers, salvus e sarvus
gr. ὅλος, nisi pertinet
ad सकल ejectâ syllabâ mediâ
osset. ali quivis, omnis,
abjecto स्. Huc etiam retulerim goth. alls, Them. alla
omnis, totus, per assim. ex alva, et hib. uile «all, every,
whole». Cf. Pott I. 130. Ag. Benary 265. 281.)
Edgerton Buddhist Hybrid
English
sarva (Skt.), all
adv. forms, esp. sarveṇa (noted by itself as adv. only in Mv 〔i.90.6〕, all mss., Senart em. sarve te, wrongly), altogether
this is commonly emphasized by addition of a variety of other adv. forms in mg. absolutely altogether, in the most complete way: esp. sarveṇa sarvam (= Pali sabbena sabbaṃ) SP 〔321.8〕
LV 〔255.18〕
Mvy 〔6405〕
Mv 〔ii.260.6, 7〕
〔261.8〕
〔iii.223.6, 8〕
Divy 〔39.1〕
〔105.7〕
〔270.11〕
〔502.22〕
Śikṣ 〔349.11〕
Mmk 〔400.5〕
〔561.17〕
Dbh 〔39.26〕
Bbh 〔324.1〕
in Mv 〔i.126.8〕 prob. read sarveṇa sarvaṃ (ed. with mss. sarva-)śūnyaṃ
sarveṇa sarvaṃ [Page583-b] sarvathā SP 〔77.7〕
Bbh 〔11.19〕
sarvathā sarvaṃ (= Pali sabbathā sabbaṃ) Mvy 〔6406〕 (follows 〔6405〕, above)
sarveṇa sarvaṃ sarvathā sarvaṃ Śikṣ 〔349.20〕
〔350.7, 13〕
Laṅk 〔255.4〕
Suv 〔169.1, 6〕
AsP 〔25.13〕 et al.
sarveṇa sarvaḥ (read sarvaṃ) sarvathā sarvaṃ sarvadā Śikṣ 〔9.13〕, see 〔note p. 395〕, which cites Bcp. as reading in the same passage sarveṇa sarvaṃ sarvathā, only. See also sarvehi and sarvatratāye.
Lanman
English
sárva [524], pron.
—1. entire or complete,
50^20, 95^18, 96^2
salvus, integer, unharmed
—2. adj. all, every
—2a. subst.:
sing. m., everyone
sing. n., everything
pl., all
—2b. common at beg. of cpds
instead of an adj.: thus sarva-guṇair
yuktas, for sarvair guṇair yuktas, 1^12,
cf. 2^3
so cf. 10^15 w. 10^20, 32^15 w. 32^14,
51^22 w. 52^23
similarly 6^4, 171, 9, 21^23,
etc.
—2c. idaṃ sarvam, 63^21, see idam
so for 66^19
--observe that both mgs, 1 and 2, are
common to the post-Vedic literature
that in
the oldest parts of the Veda, sarva occurs
only in mg 1, while for mg 2 the proper
Vedic word is víśva, q. v.
but see 77^11N.
[cf. ὅλος, Epic οὖλος, *ὄλλος, *ὅλϝο-ς,
‘whole, entire’
Lat. salvus, ‘whole, unharmed,
well’
Oscan sollu-s, ‘entire’
Lat. stem sollu- in cpds, e. g. solli-ferreum,
‘all-iron (weapon), ’ soll-ennis, ‘of every
year, annual, ’ used of religious ceremonies:
no connection w. Eng. (w)hole,
see also kalya.]
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
[सर्व] , सर्वेण सर्वम् Adv. vollständig, ganz und gar, Divyāvad. 144, 1
270, 11
502, 22.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 समस्त, सम, सर्व, विश्व, अशेष, कृतस्र, निखिल, अखिल, निःशेष, समग्, सकल, पूर्ण, अखण्ड, अनूनक, अनन्त, अन्यून
adjective
सर्वं यावत् वर्तते तावत्।
"रामेण समस्तानि चतुर्दशवर्षाणि कानने व्यतीतानि।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
kun
१) अखिल २) अनेकधा ३) अव° ४) आ° ५) कृत्स्न ६) निखिल ७) परि° ८) वि° ९) सम्° १०) सकल ११) समन्त १२) समस्त १३) सर्व १४) १५)
kun tu
१) आ° २) परितः ३) भृशम् (?) ४) सम्° ५) समनु° ६) समन्त° ७) समन्ततः ८) समन्तात ९) समन्तेन १०) समुदा° ११) सर्व १२) सर्वतः १३) सर्वत्र १४) सर्वथा १५) सर्वि १६) सं
kun la
१) इतस्ततः २) सम्° ३) सर्व ४) सर्वत्र ५) सर्वस्मिन् ६) सर्वान् ७) सर्वेभ्यः
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
सर्वं समस्तमन्यूनं समग्रं सकलं समम् ।
विश्वाशेषाखण्डकृत्स्नन्यक्षाणि निखिलाखिले ॥ १४३३ ॥
-wordlist-
सर्व (क्ली), समस्त (क्ली), अन्यून (क्ली), समग्र (क्ली), सकल (क्ली), सम (क्ली), विश्व (क्ली), अशेष (क्ली), अखण्ड (क्ली), कृत्स्न (क्ली), न्यक्ष (क्ली), निखिल (क्ली), अखिल (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
कृत्स्न
कृत्स्न, समग्र, सकल, समस्त, सर्व, विश्व, निखिल, अखिल
कृत्स्नं समग्रं सकलं समस्तं,
सर्वं च विश्वं निखिलाखिले च ।
verse 4.1.1.713
page 0082
नाममाला
Sanskrit
समस्त, सकल, सर्व, कृत्स्न, विश्व, अखिल
समस्तं सकलं सर्वं कृत्स्नं विश्वं तथाऽखिलम् ।
verse 0.1.1.187
page 0089
Tamil
Tamil
ஸர்வ : எல்லாமான, முழுதுமான.
Mahabharata
English
Sarva^1 = Śiva, q.v.--Do.^2 = Kṛshṇa (Vishṇu): VI, †1286
XII, 1616
XIII, 6953 (Vishṇu's 1000 names).
पुराणम्
English
सर्व / SARVA. Another name of śrī kṛṣṇa. (Udyoga Parva, Chapter 70, Verse 12).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
सर्व्व, सर्पणे । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(भ्वा०-पर०-सक०-सेट् ।) दन्त्यादिः । ओष्ठ्यवर्गशेषोपधः ।सर्व्वति सिसर्व्वयिषति । इति दुर्गादासः ॥
सर्व्वः,
पुं,
 (सर्व्वस्मिन् सर्व्वतीति । सर्व्व गतौ + पचा-द्यच् । यद्वा, सृ गतौ + “सर्व्वनिघृष्वेति ।”उणा० १ । १५३ । इति वन्प्रत्ययेन साधुः ।)शिवः । इत्यमरः । १ । १ । ३२ ॥
क्षितिमूर्त्तिरयम् ।यथा, विसर्ज्जनात् पूर्व्वं भविष्यपुराणोक्तं स्वभाव-सिद्धप्राच्यैशान्यादिदिक्षु वामावर्त्तेन पूजनम् ।यथा, सर्व्वाय क्षितिमूर्त्तये नम इत्यादितिथ्यादितत्त्वम् ॥
विष्णुः । यथा, --“असतश्च सतश्चैव सर्व्वस्य प्रभवाव्ययाः ।सर्व्वस्य सर्व्वदा ज्ञानात् सर्व्वमेतं पचक्षते ॥
”इति विष्णुपुराणम् ॥
विष्णुसहस्रनामस्तोत्रेऽप्येवमेव ॥
सर्व्वः, त्रि, (सृ + वन् ।) सम्पूर्णः । इत्यमरः ।३ । १ । ६४ ॥
अस्य पर्य्यायः सकलशब्देद्रष्टव्यः । प्रयोगो यथा, --“सर्व्वरत्नमयो मेरुः सर्व्वाश्चर्य्यमयं नभः ।सर्व्वतीर्थमयी गङ्गा सर्व्वदेवमयो हरिः ॥
”इति वह्निपुराणे देवाम्बरीषसंवादे २ अध्यायः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
सर्व
पु०
 सृ--व तस्य नेत्त्वम् । १ शिवे २ विष्णौ च विष्णुस० ।“असतश्च सतश्चैव सर्वस्य प्रभवाप्ययौ । सर्वस्य सर्व-दाज्ञानात् सर्वमेत प्रचक्षते” विष्णुपु० तन्नामनिरुक्तिः ।तथा च सर्वं ज्ञेयत्वेन उत्पाद्यत्वादिना वाऽस्त्यस्य अच् ।३ सम्पूर्णे ४ सकले च
त्रि०
 अमरः । असंज्ञायामस्य सर्वना-मसज्ञ तत्कार्य्यया । सर्वशब्दार्थस्तु स्वार्थान्वयितावच्छे-दकधर्मव्यापकतादृशधर्मावच्छिन्नान्वयितावच्छेदकावच्छि-न्नव्याप्यपर्य्याप्तिकधर्मावच्छिन्नः” गा० श० । “व्यापकत्वाव-च्छिन्नः दिनकरी । यथा सर्वे घटा रूपवन्त इत्यादौ मर्व-पदार्थः । “वुद्धिविषययावत्त्वावच्छिन्नसमूहत्ववान्” इतिशाब्दिका वदन्ति ।
Capeller
German
स॑र्व ganz, vollständig, all, jeder
Pl. alle,
सर्वेऽपि alle insgesamt (vgl. u. अपि)
n.
 Alles, das All.
Grassman
German
sárva, pron. [Cu. 〔658〕, vgl. Fi. 〔196〕]. Der Grundbegriff „ungetheilt, vollständig“ tritt im RV. hervor, der Begriff „all“ wird durch víśva wiedergegeben, selten und meist erst in den späteren Liedern des RV. durch sárva
1〉 jeder, pl. alle
2〉 all bei flüssigen Begriffen (d. h. die nicht bestimmt abgegrenzte Gegenstände benennen)
3〉 ganz, d. h. in allen seinen Theilen
4〉 ganz, ungetheilt, unversehrt (salvus, integer). [Page1490]
-as 1〉 {557, 5} (〰 íd). — 3〉 nas 〰 íd jánas {967, 4}. — 4〉 áriṣṭas 〰 edhate {41, 2}
{647, 16}
ayám asmi 〰 {887, 19}.
-am [m.] 1〉 parikrośám {29, 7}.
-am [n.] 1〉 duṣvápniam {667, 15}. _{667, 17}. — 2〉 {218, 3}
bhójanam {83, 4}
dvipád cátuṣpad {923, 20}
salilám {955, 3}
tád {248, 7}
{619, 5}
{702, 4}
{711, 21}
idám 〰 yád bhūtám yád ca bháviam {916, 2}
pūtám svaditám {779, 31}. — 3〉 idám (diese ganze Welt) {1027, 2}. — 4〉 cákṣus, ā́yus {987, 5}.
-asmāt 1〉 devakilbiṣā́t {923, 16}. — 3〉 ātmánas {989, 5}. _{989, 6}.
-asya 2〉 ā́pas 〰 bheṣajī́s {963, 6}.
-e [N. p. m.] 1〉 devā́s {516, 19}
jñātáyas {571, 5}
sákhāyas {897, 10}
śátravas {981, 4}
sapátnās {992, 2}.
-ān 1〉 tā́n {549, 7}
{702, 6}
{1026, 3}.
-ā [n.] 1〉 tā́ {162, 9} (mit Sing. des Verbs)
{439, 8}
{700, 6}
{840, 16} (chándāṃsi)
bhrūṇā́ni {981, 2}.
-ā [N. s. f.] 3〉 〰 ‿ahám asmi romaśā́ {126, 7}.
-ayā 1〉 4〉 viśā́ {39, 5}
{380, 9}
{648, 3}.
-ās [N. p. f.] 1〉 (vīrúdhas) {923, 21}. _{923, 14}
nadías {566, 4}.
-ās [A. p. f.] 1〉 yā́s (bhā́ratīm íḍām sárasvatīm) {188, 8}
pradíśas {516, 2}. pṛ́tanās _{516, 5}
púras {542, 3}
ā́śās {843, 5}
óṣadhīs {923, 7}.
-ābhyas [A. p. f.] 1〉 ā́śabhias pári 〰 {232, 12}.
-āsaam 1〉 viśā́m {127, 8}.
sárva:
-as 3〉 yajñás {877, 9}
-am [n.] 1〉 rákṣas {133, 5}
3〉 etád {933, 8}
-é adṛ́ṣṭās {191, 3}. _{191, 7}
devā́s {954, 2}
-ān 1〉 adṛ́ṣṭān {191, 8}
-ā [n.] 1〉 tā́ {162, 8}. _{162, 14}. _{162, 17}
-ās [N. p. f.] 1〉 víśas {999, 1}
-ās [A. p. f.] 1〉 yātudhānías {191, 8}
-āsaam 1〉 rópuṣīṇaam {191, 13}.
Burnouf
French
सर्व सर्व a. tout
tout entier, universel. M§ 55. -- S.
m.
Viṣṇu
Śiva. -- S.
n.
 l'univers, le monde entier, le grand tout.
सर्वक a. tout.
Au l. सर्वके entièrement,
universellement.
सर्वकर्तृ
m.
 l'auteur de tout, Brahmā.
सर्वकामिन् a. (काम) qui a tout ce qu'il désire.
सर्वकाम्य a. (कम्
sfx. य) qui a tout ce qu'on peut
désirer.
सर्वकेशिन्
m.
 danseur, mime, acteur.
सर्वक्षार
m.
 substance alcaline, en gén.
सर्वग a. (गम्) qui va partout. -- S.
m.
 l'âme
Brahmā, Śiva. -- S.
n.
 eau.
सर्वगत a. (गम्) qui va partout, répandu en tous lieux.
सर्वगन्ध
n.
 parfum, en gén.
सर्वगुह्यमय a. (गुह्य
sfx. मय) de la nature de ou
composé de tous les mystères.
सर्वग्रन्थिक
n.
 racine de poivre long.
सर्वचर्मिन् a. fait de toute sorte de peaux.
सर्वजनीन a. (जन) qui concerne tous les hommes.
सर्वजित् a. (जि) qui triomphe de tout, irrésistible.
-- S.
m.
 la 21ᵉ année du cycle indien.
सर्वज्ञ a. (ज्ञा) qui sait tout. -- S.
m.
 Śiva.
Un
buddha.
सर्वतन्त्र
m.
 homme qui a étudié tous les tantras.
सर्वतस् adv. (sfx. तस्) de tous côtés.
सर्वतापन
m.
 (c. de तप्) l'amour, Kāma.
सर्वतोदिचम् adv. (सर्वतस्
दिश्
f.
 ) à tous les points de
l'horizon, de tous côtés.
सर्वतोभद्र
m.
 (सर्वतस्) le bienheureux char de Viṣṇu
diagramme mystique peint sur la nappe d'autel dans certaines
fêtes de Viṣṇu.
Ordre de bataille particulier.
Sorte de
charade
sorte de forme bizarre de versification.
Mélia
azédarac
bambou. -- M.
n.
 temple ou palais carré avec une porte à
chaque point cardinal. -- F. danseuse, actrice.
Igname
gmelina
arborea, bot.
सर्वतोमुख a. qui a la face tournée dans toutes les
directions. -- S.
m.
 Brahmā, aux 4 visages
Śiva
l'âme.
Brâhmane. -- S.
n.
 eau
le ciel, l'atmosphère.
सर्वत्र adv. (sfx. त्र) partout
toujours.
सर्वत्रग a. (गम्) qui pénètre partout. -- S.
m.
 le vent.
सर्वत्रगामिन् a. et
m.
 mms.
सर्वथा adv. (sfx. था) de toute manière: सर्वथा
वर्तमानोऽपि se trouvant en quelque condition que ce soit.
सर्वदमन
m.
 (दम्) Bharata, fils de Śakuntalā.
सर्वदर्शिन् a. (दृश्) qui voit tout.
सर्वदा adv. (sfx. दा) toujours.
सर्वदेवमुख
m.
 Agni [qui est la bouche de tous les dieux
dans l holocauste].
सर्वधारी
f.
 (धृ) la 22ᵉ année du cycle indien.
सर्वधुरीण
m.
 (धुर
sfx. ईन) bœuf pouvant
traîner toute sorte de chariots.
सर्वपा
f.
 (पा) l'épouse de Bali.
सर्वपूर्व a. précédé d'une chose quelconque.
सर्वप्रिय a. universellement aimé
qui aime tout ou tous.
सर्वभक्षा
f.
 (भक्ष्) chèvre.
सर्वभृत् a. (भृ) qui soutient l'univers.
सर्वमङ्गला
f.
 Durgā.
सर्वमय a. (sfx. मय) total, qui se rapporte au tout,
universel.
सर्वमूल्य
n.
 la petite monnaie nommée caurie.
सर्वमूषक
m.
 (मुष्) le temps.
सर्वरस
m.
 résine de śāla.
Salure, saveur salée.
Un
savant [m à
m.
 qui connaît tous les रसस्)
sorte
d'instrument de musique.
सर्वरसोत्तम
m.
 (उत्तम) saveur salée.
सर्वरात्र
m.
 une nuit entière.
सर्वर्तुपरिवर्त
m.
 (ऋतु) une révolution de toutes les
saisons, une année.
सर्वलिङ्गिन्
m.
 (लिङ्ग) un homme qui prend les marques de
toutes les sectes, un imposteur.
सर्वलोह
m.
 arme, flèche toute de fer.
सर्ववर्तिका
f.
 gmelina arborea.
सर्ववल्लभा
f.
 femme de mauvaises mœurs [la maîtresse de
tout le monde].
सर्ववेद
m.
 brâhmane ayant lu tout le Veda.
सर्ववेदस्
m.
 homme qui donne tout ce qu'il a aux prêtres
qu'il a employés.
सर्ववेशिन्
m.
 (वेश) danseur, acteur.
सर्वशस् adv. (sfx. शस्) de tous côtés.
सर्वशान्तिकृत्
m.
 np. du roi Bharata.
सर्वसङ्गत
m.
 riz hâtif.
सर्वसन्नहन
n.
 (सम्
नह्) réunion d'une armée au
complet.
सर्वसन्नाह
m.
 mm.
L'âme universelle [qui unit tous les
êtres entre eux].
सर्वसह a. (सह्) qui supporte tout. -- S.
m.
 bdellium.
-- S.
f.
 la terre.
सर्वसामान्य a. commun à tous.
सर्वसिद्धि
m.
 ægle marmelos, bot.
सर्वहर a. (हृ) qui ravit tout.
सर्वाङ्ग
n.
 (अङ्ग) le corps entier.
La collection des
aṅgas.
सर्वाङ्गीन a. (sfx. ईन) répandu dans tout le corps.
Relatif à tous les aṅgas.
सर्वाणी
f.
 (sfx. आन) Durgā.
सर्वान्नीन a. (अन्न
sfx. ईन) qui mange de tout.
सर्वाभिसन्धिन्
m.
 (अभि
सम्
धा) un imposteur, un
faux dévot.
सर्वाभिसार
m.
 (अभि
सृ) réunion d'une armée au
complet.
सर्वार्थसिद्ध
m.
 (अर्थ
सिद्ध) le prince Siddhârtha,
devenu Śākyamuni.
सर्वावसर
m.
 (अवसर) minuit.
सर्वास्त्रा
f.
 (अस्त्र) np. d'une Vidyādevī.
सर्वाह्ण
m.
 (अहन्) le jour entier.
सर्वीय a. (sfx. ईय) relatif à tous, appartenant à
tous, etc.
सर्वेश्वर
m.
 (ईश्वर) monarque suprême.
Śiva.
सर्वौघ
m.
 (ओघ) grande rapidité.
Réunion d'une
armée de toutes armes.
Stchoupak
French
सर्व-
a. (flex. pronom. en partie) tout, entier, total, chaque
de
toutes sortes, quel que soit
m.
 chacun
n.
 de Viṣṇu, de Śiva, etc. (flex.
entièrement nominale)
pl.
 tout le monde
nt. le tout, toutes choses
-तस् s. v.
°कर्मन्- nt.
pl.
 toutes sortes d'actes ou d'œuvres
m.
 fils de
Kalmāṣapāda
a. qui contient toutes les œuvres
-°कर्म-सह- a.
capable de tous les actes.
°काञ्चन- a. entièrement en or.
°काम-
m.
pl.
 toutes sortes de désirs, tout ce qu'on souhaite
a. qui
désire tout
qui exauce tous les désirs
qui possède tout ce qu'il
souhaite
-°कामिक- °कामिन्- a. qui exauce tous les désirs
qui a tous
les désirs
-°काममय- -ई- a. plein de désirs
°कामगम- a.
qui va partout où il veut
-°काम-द°काम-वर-
m.
 Śiva
-°काम-दुघ- a. qui exauce tous les désirs.
°कारिन्- a. capable de tout accomplir.
°कालम् adv. en tout temps (avec न, jamais)
-°काले id.
°काल-मित्र- nt. ami de tout temps.
°काषं कष्- effacer ou détruire complètement.
°कृच्छ्र- a. qui a toutes sortes de misères.
°कृत्- ag. qui produit tout.
°केसर-
m.
n.
 d'arbre, Mimusops Elengi.
°क्रतु-
m.
pl.
 toutes sortes de sacrifices.
°क्षत्र-कथा-
f.
 histoire de tous les Kṣatriya
-°क्षत्र-परिभाविन्- ag. qui humilie tous les K.
-°क्षत्रिय-मर्दन- ag. destructeur de tous les Kṣatriya.
°क्षय-
m.
 destruction de l'univers.
°क्षित्- ag. qui réside en toutes choses.
°ग- a. qui pénètre partout, omniprésent
-°गत- a. v. id.
nt. tout ce qui se meut
°गति- refuge de tous.
°गन्ध- a. qui contient toutes les odeurs.
°गुणिन्- a. qui a toutes les qualités.
°गुह्यमय- -ई- a. qui contient tous les mystères.
°ग्रासं ग्रस्- dévorer entièrement.
°च्छन्दक- a. qui exauce tous les vœux.
°जगत्- nt.
pl.
 tous les mondes.
°जन-
m.
 chacun, n'importe qui.
°जीव-
m.
 âme de tout
°जीवमय- -ई- a. qui est l'âme de
tout.
°ज्ञ- a. omniscient
°ज्ञता-
f.
 °ज्ञत्व- nt. omniscience.
°ज्ञानमय- -ई- a. qui contient toute connaissance.
°ज्यानि-
f.
 perte de tout avoir, ruine complète.
°तमो-नुद- a. qui disperse toute obscurité (soleil).
°तीर्थ- nt.
n.
 d'un village
pl.
 toutes les baignades sacrées.
°तेजोमय- -ई- a. qui contient toute la splendeur.
°त्याग-
m.
 renoncement total.
°दमन- (qui dompte tout)
m.
 fils de Śakuntalā, Bharata
n.
 d'un
Asura.
°दर्शन- °दर्शिन्- °दृश्- ag. qui voit tout.
°देवमय- -ई- a. qui contient tous les dieux
-°देव-हुताशन-
m.
Agni
°देवता-
f.
pl.
 toutes les divinités.
°देशीय- a. existant dans tous les pays.
°दोष-
m.
pl.
 tous les défauts.
°द्वार- a. ifc. avec toutes les portes.
°धर्म-विद्- a. qui connaît toutes les lois.
°नामन्- nt. (gramm. ) noms du type de -सर्व- (pronoms et adj. à
flexion entièrement ou en partie pronominale)
a. qui porte tous les noms.
°नाश-
m.
 ruine ou destruction totale
-अं कृ- perdre tout.
°निराकृति- a. qui fait tout oublier.
°निलय- a. dont le refuge est partout.
°पट्टमय- -ई- a. fait de toutes sortes d'étoffes.
°पथीन- a. qui occupe tout le chemin
répandu ou connu partout.
°पारशव- a. fait entièrement de fer.
°पुण्य- a. parfaitement beau.
°पुरुषातिशायिन्- a. qui surpasse tous les hommes.
°प्रकार(म्) adv. iic. à tous les égards.
°प्राण(म्) adv. iic. de toute (sa) force
-°प्राणेन de toute
(son) âme.
°बाहु-
m.
 désign. d'un mode de combat.
°भक्ष- -इन्- a. omnivore, qui dévore tout
-(अ)-त्व- nt. fait
d'être omnivore.
°भाव-
m.
 le cœur entier (-एन -ऐस्) de tout cœur)
satisfaction
complète
pl.
 tous les objets
-न- ag. qui crée tout.
°भुज्- ag. = °भक्ष-।
°भूत- nt.
pl.
 tous les êtres
-मय- -ई- a. contenant tous
les êtres
-°भूत-कृत्- ag. qui façonne tous les êtres
-°भूत-गुहा-शय- a. qui est au cœur de tous les êtres
-°भूत-स्थ- a. -°भूत-स्थित- a. v. présent dans tous les êtres
ou éléments
-°भूत-हित- nt. bonheur de tous les êtres
-°भूतात्मन्- °भुतान्तरात्मन्-
m.
 âme de tous les êtres
-°भुतान्तक- a. qui détruit tous les êtres.
°भृत्- ag. qui soutient toutes choses.
°भोग्य- a. v. dont tous doivent jouir.
°मङ्गल- nt.
pl.
 tout ce qui est auspicieux
-आ-
f.
 Durga.
°मनोरम- a. qui réjouit tout le monde.
°महान्त्- a. le plus grand de tous
°महत्तर- compar. plus grand
que tout le reste.
°मांसाद- a. qui mange toutes sortes de viande.
°मातृ-
f.
 mère de tout.
°माय-
m.
n.
 d'un Rakṣas, Purohita de Rāvaṇa.
°मित्र-
m.
 ami de tous.
°मेध-
m.
 sacrifice de Soma qui dure 10 jours
chaque sacrifice
-°मेध्यत्व- nt. pureté universelle.
°यज्ञ-
m.
 chaque sacrifice
pl.
 tous les sacrifices.
°यत्नवन्त्- a. qui fait tout son possible
-°यत्नेन adv. de toute
(sa) force, aussi bien que possible.
°योनि-
f.
 origine de toutes choses.
°रक्षिन्- ag. qui protège contre tout (malheur).
°रत्नमय- -ई- a. fait de toutes sortes de pierres précieuses
entièrement garni de pierres précieuses
-°रत्न-समन्वित- a. v. qui
possède toutes les pierres précieuses.
°रस-
m.
 chaque saveur
pl.
 toutes sortes de sucs, de liquides
toutes sortes de choses
savoureuses
a. qui contient toutes les
substances.
°राज्- (nom. °राट्)
m.
 monarque universel
-°राज्य- nt.
souveraineté universelle.
°रात्रम् (iic. -अ°) adv. pendant toute la nuit.
°रूप- -इन्- a. de toutes sortes.
°र्तुक- a. qui convient à ou existe en toutes les saisons
-°र्तुक-वन- nt.
n.
 d'une forêt.
°लक्षण-युक्तता-
f.
 fait d'être pourvu de tous les signes de bon
augure.
°लिङ्ग-प्रदातृ- ag. généreux envers les gens de toutes les
confessions.
°लोक-
m.
 le monde entier
tout le monde, chacun
-मय- -ई- a.
qui contient le monde entier
-°लोक-कृत्-
m.
 Śiva
°लोक-गुरु- Viṣṇu
-°लोक-पितामह- Brahma
°लोक-भयं-कर- a. qui épouvante le
monde entier
-°लोकमहेश्वर-
m.
 Śiva
Kṛṣṇa
-°लोक-विद्- a. qui
connaît tous les mondes
-°लोकान्तरात्मन्-
m.
 âme du monde entier
°लोकेश्वर-
m.
 Brahma.
°लोह- -इत- a. entièrement rouge
°लोहमय- -ई- fait
entièrement de fer.
°वर्णिन्- a. de toutes sortes.
°वाङ्मय- -ई- a. qui contient toute la parole.
°वारम् adv. à la fois.
°वार्षिक-पर्वन्- nt.
pl.
 toutes les sections de l'année.
°वासक- a. entièrement vêtu.
°विक्रयिन्- ag. qui vend toutes sortes de choses (y compris les choses
interdites).
°विज्ञानता-
f.
 omniscience.
°विद्- a. omniscient
°विद्य- id.
°विश्वासिता-
f.
 entière confiance.
°वेदमय- -ई- a. qui contient tout le Veda.
°वेदस- a. qui donne tout son bien aux prêtres (après un sacrifice)
nt. tout l'avoir.
°वेदितृ- ag. omniscient
°वेदिन्- id.
°व्यापिन्- a. qui pénètre toutes choses.
°व्रत- nt. vœu universel.
°शक्त्या adv. de toute (sa) force.
°शब्द-ग- a. qui émet divers sons.
°शरीर्य्-आत्मन्-
m.
 l'âme de tous les êtres corporels.
°शस्त्रिन्- a. muni de toutes sortes d'armes.
°शुभं-कर- a. propice à tous.
°शून्य- a. entièrement vide ou désert.
°शैक्यायस- -ई- a. entièrement damasquiné.
°श्रेष्ठ- sup. le meilleur de tous
-तम- id.
°संश्लिष्ट- a. v. contenu dans toutes choses.
°संस्थ- a. omniprésent
qui détruit toutes choses.
°संहार- (qui détruit tout)
m.
 temps
destruction
universelle
-इन्- -(ण्)ई- a. qui détruit tout.
°सगुण- a. qui a toutes les qualités.
°संग्रह- a. qui possède tout.
°समता-
f.
 impartialité absolue.
°संपत्ति-
f.
 succès en toutes choses
abondance de tout.
°संपन्न-सस्य- a. qui abonde partout en blé.
°संपात-
m.
 tout ce qui reste.
°सह- a. qui endure tout
-आ-
f.
n.
 d'une vache mythique.
°साद- a. en quoi tout réside ou se dissout.
°साधन- a. qui accomplit tout
m.
 Śiva
nt. moyen de tout
accomplir.
°साधारण- -आ- -ई- a. commun à tous
-°सामान्य- id.
°साधु adv. très bien.
°सारङ्ग-
m.
n.
 d'un Nāga.
°साह- a. = °सह-।
°सिद्धार्थ- a. qui a tout ce qu'il désire.
°सुख-कृत्- ag. qui fait le bonheur universel.
°सूक्ष्म- a. le plus subtil de tout.
°सेन-पति-
m.
 commandant en chef de l'armée.
°स्तेय-कृत्- ag. qui vole tout, n'importe quoi.
°स्थान-गवाट-
m.
n.
 d'un Yakṣa.
°स्व- nt. tout ce qu'on possède
le total
-°स्व-दक्षिण- a.
(sacrifice) qu'on paie de tout son avoir
-°स्व-फलिन्- a. avec tous ses
biens et fruits.
°हर- ag. qui s'empare de tout
qui détruit tout
m.
 Yama
-ण- nt. °हार-
m.
 confiscation de toute la propriété de qq'un.
°हास्य- a. dont tous se moquent.
सर्वाकारम् (iic. -अ°) adv. de toutes façons, sous toutes les
formes.
सर्वाङ्ग- (ifc.
f.
 -ई-) nt. le corps entier
pl.
 tous les membres
tous les Vedāṅga
-अम् exactement
-इक- a. (ornement) destiné au
corps entier
-ईण- a. qui couvre le corps entier.
सर्वाचार्य-
m.
 maître de tout.
सर्वाजीव- a. qui fait vivre tous.
सर्वातिथि- a. qui reçoit comme un hôte
-य- nt.
n.
 d'un étang.
सर्वातिशायिन्- a. qui surpasse tout.
सर्वात्मक- a. qui contient tout, contenu dans tout
-एन de toute
âme
-त्व- nt. fait de tout contenir.
सर्वात्मन्-
m.
 âme universelle
toute la personne, l'être entier
-आ de toute âme
entièrement
(-म) भूति-
f.
n.
 d'une
divinité.
सर्वाधिक- a. supérieur à tout.
सर्वाधिपत्य- nt. souveraineté universelle.
सर्वानवद्याङ्ग- -ई- a. au corps entièrement irréprochable.
सर्वानुभूति- सर्वान्न-भूति-
f.
 var. = सर्वात्मभूति-।
सर्वानुस्यूतत्व- nt. fait d'être dans la texture de tout.
सर्वापरत्व- nt. affranchissement final.
सर्वाभयं-कर- ag. qui assure la sécurité universelle.
सर्वाभावे adv. à défaut de tous (ceux précédemment.
énumérés).
सर्वाभिशङ्कित्व- nt. méfiance envers tous.
सर्वाभिसंधक- a. qui trompe tout le monde.
सर्वामरत्व- nt. immortalité absolue.
सर्वाम्भो-निधि-
m.
 mer, océan.
सर्वायस- -ई- a. entièrement en fer.
सर्वायु- a. qui possède on accorde la vie entière
-त्व- nt.
fait de posséder ou d'accorder la vie entière.
सर्वायुधोपेत- a. v. muni de toutes les armes.
सर्वारम्भेण adv. de toute (sa) force.
सर्वार्थ-
m.
pl.
 toutes les choses, tous les objets, etc.
°कुशल- a. habile en toutes choses
-°चिन्तक- ag. surveillant.
général
-°साधक- -इका- a. accomplissant tout, bon à tout
-°साधन- nt. moyen de tout accomplir
-°सिद्ध- a. v. qui a tout
réalisé
°सिद्धि-
f.
 réalisation de tout.
सर्वावसरम् adv. en toute occasion.
सर्वावस्थ- a. qui adopte toutes les attitudes (érotiques)
-अम्
adv. de tous côtés.
सर्वावास- a. qui habite partout.
सर्वाशिन्- ag. qui mange toutes sortes de nourritures (y compris celles
qui sont interdites).
सर्वाश्चर्यमय- -ई- a. qui contient tous les miracles.
सर्वास्ति-वाद-
m.
 doctrine (bouddhique) de la réalité de toutes
choses
-इन्- ag. adepte de cette doctrine,
n.
 d'une école bouddh.
सर्वेश्वर-
m.
 seigneur de tout.
सर्वोच्छेदन- nt. extermination complète.
सर्वोद्युक्त- a. v. faisant un effort suprême.
सर्वौषध- nt. toutes les plantes
-ई-
f.
pl.
 toutes sortes de
plantes.
सर्वं-सह- a. qui endure tout.
°कष- a. à toute épreuve.
°भरि- a. qui porte ou soutient tout.