| YouTube Channel

सरित् (sarit)

 
शब्दसागरः
English
सरित्
f.
(-रित्)
1. A river in general.
2. Thread.
E.
सृ to go, इति
Unādi
aff.
Capeller Eng
English
सरि॑त्
f.
stream, river.
Yates
English
सरित् (त्) 5.
f.
A river in general
thread.
Spoken Sanskrit
English
सरित् - sarit -
f.
- ocean
सरित् - sarit -
f.
- river
सरित् - sarit -
f.
- metre of 72 syllables
सरित् - sarit -
f.
- creek
सरित् - sarit -
f.
- lord of rivers
सरित् - sarit -
f.
- thread
सरित् - sarit -
f.
- Ganges
सरित् - sarit -
f.
- string
सरित् - sarit -
f.
- expression for the number four
सरित् - sarit -
f.
- stream
सरित् sarit
f.
creek
सरा sarA
f.
creek
स्यन्दनिका syandanikA
f.
creek
कुल्या kulyA
f.
creek
धौति dhauti
f.
creek
सारणिक sAraNika
m.
creek
खल्ल khalla
m.
creek
इरिण iriNa
n.
creek
Wilson
English
सरित्
f.
(-रित्)
1 A river in general.
2 Thread.
E.
सृ to go, इति Uṇādi
aff.
Apte
English
सरित् [sarit],
f.
[सृ-इति]
A river
अन्यसरितां शतानि हि समुद्रगाः प्रापयन्त्यब्धिम्
M.*
5.19. A thread, string.
Comp.
-नाथः, -पतिः (also सरितांपतिः)
-भर्तृ
m.
the ocean. -वरा (also सरितांवरा)
N.
of the Ganges. -सुतः an epithet of Bhīṣma. सरिद्वत्
m.
The ocean.
Apte 1890
English
सरित् f. [सृ-इति] 1 A river
अन्यसरितां शतानि हि समुद्रणाः प्रापयंत्यब्धिं M. 5. 19.
2 A thread, string.
Comp.
नाथः,
पतिः (also सरितांपतिः),
भर्तृ m. the ocean.
वरा (also सरितांवरा) N. of the Ganges.
सुतः an epithet of Bhīṣma.
Monier Williams Cologne
English
सरि॑त्
f.
a river, stream (सरि॑तां वरा, ‘best of rivers’), the Ganges
°तां नाथ, ‘lord of rivers’, the ocean
°ताम् पति id., an expression for the number ‘four’,
RV.
&c.
&c.
a metre of 72 syllables,
Nidānas.
a thread, string,
L.
N.
of Durgā,
L.
Monier Williams 1872
English
सरित्, त्, f. a stream, river
a thread, string
a
particular species of metre.
—सरितां-वरा, f. ‘best
of rivers, the Ganges.
—सरितान्-नाथ, अस्, or
सरिताम्-पति or सरित्-पति, इस्, m. ‘lord of rivers,
the ocean.
—सरित्-वत्, आन्, m. ‘possessed of rivers,
the ocean.
—सरित्-सुत, अस्, m. ‘river-son, epithet
of Bhīṣma (son of Gaṅgā).
—सरिद्-भर्तृ, ता, m.
‘river-lord, the ocean
a symbolical term for the
number four, (see 1. सम्-उद्र, p. 1079).
—सरिद्-
वधू, ऊस्, f. ‘river-woman, a woman-like river.
—सरिद्-वरा, f. ‘best of rivers, the Ganges.
—सरिन्-नाथ, अस्, m. ‘river-lord, the ocean.
—सरिन्-मरु-वनाश्रय (°न-आश्°), अस्, आ, अम्,
protected by a wood, desert, and river.
—सरिन्-
मुख, अम्, n. the source of a river.
Macdonell
English
सरित् sar-ít,
f.
[flow-er: sṛ] stream, river: 🞄-āṃ pati,
m.
lord or husband of rivers, ocean: 🞄-pati,
m.
id.
-suta,
m.
son of the river 🞄(Ganges), of Bhīṣma.
Benfey
English
सरित् सरित्, i. e. सृ + इत् (for सरन्त्,
ptcple. pres.),
f.
1. A river, Man. 1,
24
Vikr. 68, 5 (
परमार्थ-, Indeed
a river).
2. Thread.
--
Comp.
कु-,
f.
a rivulet, Pañc. ii. d. 92.
द्यु-,
f.
the celestial Gaṅgā, Bhartṛ. 3, 85.
Apte Hindi
Hindi
सरित्
स्त्री*
- सृ + इति
नदी
सरित्
स्त्री*
- सृ + इति
"धागा, डोरी"
L R Vaidya
English
sarit {% f. %} 1. A river, गंभीरायाः पयसि सरितश्चेतसीव प्रसन्ने Megh.i.40, Kir.v.10
2. a thread.
Bopp
Latin
सरित् f. (r. सृ ire s. unâd. इत्) flumen. N. 12. 85.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
सिन्धु
पु
सिन्धु, सरित्, समुद्र
सरित्समुद्रयोः सिन्धुः शालः प्राकारवृक्षयोः
verse 3.1.1.4
page 0013
Lanman
English
sarít, f. stream. [√sṛ, ‘run, flow, 383. 3:
for mg, cf. Ger. Fluss, ‘stream, w. fliessen,
‘flow, and Eng. stream under √sru.]
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
नदी, सरित्, तरङ्गिणी, शैवलिनी, तटिनी, धुनी, स्रोतस्वती, द्वीपवती, स्रवन्ती, निम्नगा, आपगा, स्रोतस्विनी, स्रोतोवहा, सागरगामिनी, अपगा, निर्झरिणी, सरस्वती, समुद्रगा, कूलङ्कषा, कूलवती, शैवालिनी, समुद्रकान्ता, सागरगा, रोधोवती, वाहिनी
noun
जलस्य सः प्रवाहः यः पर्वतात् आरभ्य विशिष्टमार्गेण सागरं प्रति गच्छति।
"पर्वतप्रदेशे पाषाणसिकतादिषु नदी मार्गम् आक्रमति ।/ पाणिनेः नदी गङ्गा यमुना नदी स्थली।"
Synonyms:
सूत्रम्, तन्तुः, तन्त्रम्, गुणः, सरत्, सरित्, कुब्रम्, चीनः, खात्रम्
noun
कर्पासादेः निर्मितः पटावयवः।
"कौशस्य सूत्रेण एतद् वस्त्रं निर्मितम्।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
chu
१) अप् २) अब्धातु ३) अम्बु ४) अम्भस् ५) उदक ६) चन्द्र ७) जल ८) तोय ९) नदी १०) पयः ११) पानीय १२) प्रवाह १३) मूत्र १४) वारि १५) सरित् १६) सलिल १७) सलिलोदक १८)
sa rit
सरित्
bab chu
सरित्
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
नदी हिरण्यवर्णा स्याद्रोधोवक्रा तरङ्गिणी १०७९
सिन्धुः शैवलिनी वहा ह्रदिनी स्रोतस्विनी निम्नगा
स्रोतो निर्झरिणी सरिच्च तटिनी कूलंकषा वाहिनी
कर्बुर्द्वीपवती समुद्रदयिताधुन्यौ स्रवन्तीसर-
स्वत्यौ पर्वतजापगा जलधिगा कुल्या जम्बालिनी १०८०
-wordlist-
नदी (स्त्री), हिरण्यवर्णा (स्त्री), रोधोवक्रा (स्त्री), तरङ्गिणी (स्त्री), सिन्धु (पुंस्त्री), शैवलिनी (स्त्री), वहा (स्त्री), ह्रदिनी (स्त्री), स्रोतस्विनी (स्त्री), निम्नगा (स्त्री), स्रोतस् (क्ली), निर्झरिणी (स्त्री), सरित् (स्त्री), तटिनी (स्त्री), कूलङ्कषा (स्त्री), वाहिनी (स्त्री), कर्षू (स्त्री), द्वीपवती (स्त्री), समुद्रदयिता (स्त्री), धुनी (स्त्री), स्रवन्ती (स्त्री), सरस्वती (स्त्री), पर्वतजा (स्त्री), जलधिगा (स्त्री), कुल्या (स्त्री), जम्बालिनी (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
सिन्धु
सिन्धु, स्रवन्ती, तटिनी, तरङ्गिणी, नदी, धुनी, निर्झरिणी, निम्नगा, कूलङ्कषा, शैवलिनी, सरस्वती, समुद्रकान्ता, ह्रदिनी, आपगा, स्रोतस्, स्रोतस्विनी, कर्षू, कुल्या, द्वीपवती, सरित्, रोधस्, वप्र, भिद्य, उद्ध्य, नद
सिन्धुः स्रवन्ती तटिनी तरङ्गिणी,
नदी धुनी निर्झरिणी निम्नगा
कूलङ्कषा शैवलिनी सरस्वती,
समुद्रकान्ता ह्रदिनी तथापगा ६६५
स्रोतः स्रोतस्विनी कर्षूः कुल्या द्वीपवती सरित्
रोधो वप्रस्तु विज्ञेयो भिद्य उद्ध्यो नदः स्मृतः ६६६
verse 3.1.1.665
page 0076
नाममाला
Sanskrit
स्रोतस्विनी, धुनी, सिन्धु, स्रवन्ती, निम्नगा, आपगा, नदी, नद, द्विरेफ, सरित्, तरङ्गिणी
स्रोतस्विनी धुनी सिन्धुः स्रवन्ती निम्नगाऽपगा
नदी नदो द्विरेफश्च सरिन्नामा तरङ्गिणी २४
verse 0.1.1.24
page 0012
Tamil
Tamil
ஸரித் : நதி, கயிறு.
Vedic Reference
English
Sarit denotes ‘stream’ in the Rigveda^1 and later.^2
1) iv. 58, 6
vii. 70, 2
Av. xii. 2, 41
Vājasaneyi Saṃhitā, xxxiv. 11
Tait-
tirīya Brāhmaṇa, i. 2, 1, 11, etc.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
सरित्,
स्त्री,
(सरतीति सृ गतौ + “हृसृरुहि-युषिभ्य इतिः ।” उणा० ९९ इति इतिः ।)नदी इत्यमरः १० २९
(यथा, देवीमाहात्म्ये ।“सरितो मार्गवाहिन्यस्तथासंस्तत्र पातिते
”)सूत्रम् इति शब्दमाला
दुर्गा यथा, --“क्रिया कारणरूपत्वात् सरणाच्च सरिन्मता ।सङ्गमाद्गमनाद्गङ्गा लोके देवी विभाव्यते
”इति देवीपुराणे ४५ अध्यायः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
सरित् स्त्री सृ--इति नद्याम् अमरः सूत्रे शब्दमा० ।“क्रियाकारकरूपत्वात् सरणाच्च सरिन्मता” देवीपु० ४५ अ० निरुक्तायां दुर्गायाम्
Capeller
German
सरि॑त्
f.
Fluss, Bach. सरितां पति o. नाथ
m.
= folg.
Grassman
German
sarít, f., Fluss, Bach [von sṛ].
-ítas [N. p.] sravanti dhénās {354, 6}.
-ítas [A.] {586, 2} neben samudrā́n.
Burnouf
French
सरित् सरित्
f.
(सृ
sfx. इत्) rivière.
Fil.
सरिताम्पति
m.
l'océan.
सरित्पति
m.
l'océan.
सरित्वत्
m.
(sfx. वत्) l'océan.
सरित्सुत
m.
Bhīṣma, fils de Gaṅgā.
सरिद्वरा
f.
(वर) le Gange [गन्गा].
सरिन्नाथ
m.
(नाथ) l'océan.
Stchoupak
French
सरित्-
f.
cours d'eau, source, rivière.
°तट- nt. bord de la rivière.
°पति- (seigneur ou époux des rivières)
m.
océan.
°संगम-
m.
confluent des rivières.
सरिद्-अधिपति-
m.
= °पति-।
°द्वीप-
m.
fils de Garuḍa.
°वरा- (la meilleure des rivières)
f.
Gange.