सरस (sarasa)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 सरस mfn.
   (-सः-सा-सं)
	 1. Tasty,  juicy,  sapid.
	 2. Comprising the express-
ion of the poetical Rasas or sentiments,  (a work,  &c.)
	 3. Impass-
ioned.
	 4. Beautiful,  charming.
	 5. Agreeable.
	 n.
  (-सं)
	 1. A tank,  a
pond,  a lake.
	 2. Alchemy.
	 f.
  (-सा) A sort of Teori.
	 f.
  (-सी) A lake, 
a pond.
 E.
  स with,  रस juice.

Capeller Eng

English

 स॑रस a.
  juicy,  moist,  humid,  fresh,  new,  tasty, 
pleasant,  charming,  passionate,  enamoured
 n.
  adv.
  with rapture.

Yates

English

 सरस (सं) 1.
n.
  A tank,  a lake. 1.
f.
 
Teori. a. Juicy,  tasty
 relating
to works of taste.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   सरस  sarasa adj.
   succulent   
   सजल  sajala adj.
   succulent    
   सद्रव  sadrava adj.
   succulent   
   रसमय  { f.
  -यी }  rasamaya  { f.
  -yI } adj.
   succulent    
   आर्द्र  Ardra adj.
   succulent   
   पयस्वत्  payasvat adj.
   succulent    
   रसवत्  rasavat adj.
   succulent   
   अतिरसा  atirasA f.
   very succulent      
            

 
   सरस  sarasa adj.
   racy   
   रसवत्  rasavat adj.
   racy      
            

 
   सरस  sarasa adj.
   pithy    
   बहुसार  bahusAra adj.
   pithy. substantial    

 
   सरस  sarasa adj.
   pithy   
   बहुसार  bahusAra adj.
   pithy. substantial    

 
   सरस  sarasa adj.
   racy    
   रसवत्  rasavat adj.
   racy     

Wilson

English

 सरस
mfn.
   (-सः-सा-सं)
1 Tasty,  juicy,  sapid.
2 Comprising the expression of the poetical Rasas or sentiments,  (a work, 
&c.)
3 Impassioned.
n.
  (-सं) A tank,  a pond,  a lake.
f.
  (-सा) A sort of
Teori.
E.
  स with,  रस juice.

Apte

English

सरस [sarasa],  a.
 

Juicy,  succulent.

Tasty,  sapid.

Wet
 सरसनखपदान्तर्दष्टकेशप्रमोकम् Śi.*
  11.54.

Wet with perspiration
 तं वीक्ष्य वेपथुमती सरसाङ्गयष्टिः Ku.*
  5.85.

Full of love,  impassioned
 त्वयि चपले$पि च सरसां भ्रमर कथं वा सरोजिनीं त्यजसि Bv.*
  1.1 (where it means 'full of honey' also).

Charming,  lovely,  agreeable,  beautiful
 सरसवसन्ते Gīt.*
  1
 तन्मे मनः क्षिपति यत्सरसप्रहारम् Māl.
 4.8.

Fresh,  new,  blooming
 सरसकुसुमक्षामैरङ्गै- रनङ्गमहाज्वरः Māl.
 9.1.

Thick,  solid (सान्द्र)
 निहित- सरसयावकैर्वभासे चरणतलैः कृतपद्धतिर्वधूनाम् Ki.*
  1.3.

Expressive of poetical sentiment
 see रस. -सम् A lake,  pond.

Apte 1890

English

 सरस a. 1 Juicy,  succulent. 
2 Tasty,  sapid. 
3 Wet
 Śi. 11. 54. 
4 Wet with perspiration
 Ku. 5. 85. 
5 Full of love,  impassioned
 Bv. 1. 100 (where it means ‘full of honey’ also). 
6 Charming,  lovely,  agreeable,  beautiful
 सरसवसंते Gīt. 1
 Māl. 4. 8. 
7 Fresh,  new,  blooming
 Māl. 9. 10. 
8 Expressive of poetical sentiment
 see रस. 

Monier Williams Cologne

English

 सरस a n.
  (for स-रस See s.v.
 ) =
  सरस्,  a lake,  pond,  pool (See जल-,  देव-,  and मण्डूक-स्°).

 स—रस b &c.
   See s.v.
 

 स-रस c mf(आ)n.  (for सरस See p.
  1182,  col. 2) containing sap,  juicy,  pithy,  potent,  powerful,  TS.
 
 Br.
 
 GṛŚrS.
  
 Megh.

 moist,  wet,  Hariv.
 
 Kāv.
 
 Kathās.

 fresh,  new,  Mālav.
 
 Śiś.
 
 Sāh.

 tasty,  tasting like (comp. ),  Kathās.
 

 elegant,  beautiful,  charming,  gracious,  Kāv.
 
 Kathās.

 expressive of poetical sentiment (See रस)

 passionate,  impassioned,  enamoured,  full of love or desire,  ib.

Monier Williams 1872

English

 1. सरस,  अम्,  n. (for 2. see col. 2),  a tank, 
pond,  lake,  (also a substitute for सरस् at the end of a
comp.)
 alchemy
 (आ),  f. a sort of white convolvulus
(= श्वेत-त्रिवृता).
—सरस-वाणी,  f. a proper N.

 सरस 2. स-रस,  अस्,  आ,  अम् (for 1. see
col. 1),  tasty,  juicy,  succulent,  sapid
 fresh,  new
beautiful,  charming,  excellent
 agreeable
 expressive
of poetical sentiment,  (see रस)
 impassioned,  enrap-
tured
 (अम्),  ind. with rapture.
—सरसाङ्गयष्टि
(°स-अङ्°),  इस्,  इस्,  इ,  one whose delicate body is wet
with perspiration,  (see under 2. यष्टि।)

Macdonell

English

 सरस sa-rasa,  a.
  V.,  C.: containing sap,  juicy,  🞄potent
 C.: moist
 fresh,  new,  recent
 tasty
 🞄tasteful
 sprightly,  charming
 full of love,  🞄impassioned: -m,  ad. with rapture
 -tā,  f.
  🞄juiciness
 -tva,  n.
  id.
 tastefulness.

Benfey

English

 सरस सरस,  i. e. सरस् + अ,  and
स-रस, 
 I. n.
 
 1. A pond.
 2. (or m.
  ?), 
Alchemy,  Rājat. 4,  247.
 3. A substitute
for सरस् at the end of some comp.
words.
 II. adj.
 
 1. Tasty,  juicy, 
Megh. 14.
 2. Beautiful,  charming, 
Mālat. 51,  5
 Bhartṛ. 1,  6
 agreeable, 
Ṛt. 1,  2.
 3. New,  Śiś. 9,  85.
 4. Im-
passioned.
 5. °सम्,  adv. Enraptured, 
Vikr. 57,  11.

Hindi

उत्कृष्ट

Apte Hindi

Hindi

सरस
वि* - रसेन सह ब* स*
"रसीला,  सजल"

सरस
वि* - रसेन सह ब* स*
"स्वादु,  मधुर"

सरस
वि* - रसेन सह ब* स*
आर्द्र

सरस
वि* - रसेन सह ब* स*
पसीने से तर

सरस
वि* - रसेन सह ब* स*
"प्रेमपूर्ण,  प्रणयोन्मत्त"

सरस
वि* - रसेन सह ब* स*
"लावण्यमय,  प्रिय,  रुचिकर,  सुन्दर"

सरस
वि* - रसेन सह ब* स*
"ताजा,  नया"

सरसम्
नपुं*
   - रसेन सह ब* स*
"झील,  तालाब"

सरसम्
नपुं*
   - रसेन सह ब* स*
"रसायन,  विद्या"

सरस
वि* - -
काव्यरस से परिपूर्ण

L R Vaidya

English

 sarasa {% (I) a. (f. सा) %} 1. Tasty,  juicy
beautiful,  charming
agreeable
impassioned.

 sarasa {% (II) n. %} 1. A lake,  a tank
 2. alchemy.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 सरस Adj. ° = सशब्द (schwirrend,  vom Pfeile gesagt),  Yudh. 8,  61.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  सद्यस्तन,  सद्यस्क,  अयातयाम,  अयातयामन्,  सरस,  हृषित,  ह्लादुक
adjective
 
यः अधुना एव पक्त्रिमम् विपक्वम् वा।
 "श्यामः सदा सद्यस्तनम् एव अन्नं खादति।"

Synonyms:
  स्वादु,  रसवत्,  रस्य,  सरस
adjective
 
यस्य स्वादः सुष्ठु।
 "अद्य भोजनं स्वादु अस्ति।"

Synonyms:
  सरस,  रसवत्,  रसिन्,  रसिक,  रसाढ्य,  रस्य,  बहुरस,  सारवत्,  बहुसार
adjective
 
यः रसेन परिपूर्णः।
 "आम्रः सरसः अस्ति।"

Synonyms:
  रुचिकर,  रसवत्,  रसिक,  सरस,  सुरस,  रसिन्,  रोचक,  रूचिर,  रुच्य,  रसित
adjective
 
यस्मिन् स्वादः वर्तते।
 "रुचिकरस्य भोजनस्य पाके अहम् आदर्शः।"

Synonyms:
  रसपूर्ण,  सरस,  सद्रव,  अशुष्क
adjective
 
यद् शुष्कं नास्ति।
 "अस्मिन् उद्याने सर्वाः रसपूर्णाः वृक्षाः सन्ति।"

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 सरसं,  क्ली,
   (रसेन जलेन सह वर्त्तमानम् ।)सरोवरः । इति शब्दरत्नावली ॥
 रसयुक्ते,  त्रि ।यथा,  --“कविता कोमलवनिता आयाता सुखदायिका ।बलादानीयमाना सा सरसा विरसा भवेत् ॥
”इत्युद्भटः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 सरस न०
  सह रसेन जलेन आखादेन च सहस्य सः । १ सरोवरेशब्द च० २ रसान्विते ३ सार्द्रे च त्रि०
  । “सरसां सरसांपरिमुव्य तनुम्” भट्टिः । ३ श्वेतत्रिवृतायां स्त्री रायमु० ।

Capeller

German

 स॑रस saftig,  feucht,  kräftig,  frisch,  neu, 
schmackhaft,  reizend,  gefühlvoll,  verliebt.
n.
  सरसम् adv. mit Lust,  zum
Entzücken. 

Burnouf

French

 सरस सरस a. (सम्) qui a de la saveur.
Qui comprend les रसस् ou sentiments poétiques.

Stchoupak

French

 स-रस-
 a. plein de suc,  de sève,  juteux,  humide,  vigoureux,  frais 
plein de saveur,  savoureux 
 charmant,  gracieux,  élégant 
 plein de sentiment, 
amoureux 
 -त्व- nt. fait d'être savoureux,  etc.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.