| YouTube Channel

सरल (sarala)

 
शब्दसागरः
English
सरल
mfn.
(-लः-ला-लं)
1. Honest, sincere, candid, upright.
2. Straight.
3. Guileless.
m.
(-लः)
1. A sort of pine, (Pinus longifolia.)
2. A
bird, (Pavo bicalcarata.)
f.
(-ला) A variety of the plant called Teori.
E.
सृ to go, (to spread fragrance abroad, &c., ) अलच् Unādi
aff.
Capeller Eng
English
सरल
a.
straight, direct, candid, honest
m.
&
f.
names of trees.
Yates
English
सरल (लः-ला-लं)
a. Straight
ho-
nest, upright.
m.
A sort of pine
a sort of peacock. 1.
f.
A plant,
Teori.
Spoken Sanskrit
English
सरल - sarala -
adj.
- easy
सुलभ - sulabha -
adj.
- easy
सुखासन - sukhAsana -
n.
- easychair
अतीव सुलभा आसीत् - atIvasulabhAAsIt -
sent.
- Itwasveryeasy.
भवती काञ्चित् भारतीयभाषां जानाति चेत् संस्कृतं बहु सुलभम् एव - bhavatIkAJcitbhAratIyabhASAMjAnAticetsaMskRtaMbahusulabhameva -
sent.
- IfyouknowanyIndianlanguage, thenSanskritisveryeasy.
अनायास - anAyAsa -
adj.
- easy
सुमनस् - sumanas -
adj.
- easy
सुगम - sugama -
adj.
- easy
निरायास - nirAyAsa -
adj.
- easy
निर्व्यलीक - nirvyalIka -
adj.
- easy
विशद - vizada -
adj.
- easy
सुखिन् - sukhin -
adj.
- easy
सुबोध - subodha -
adj.
- easy
सुस्थित - susthita -
adj.
- easy
सम - sama -
adj.
- easy
सुख - sukha -
adj.
- easy
सु - su - adverb - easy
यत्नप्रतिपाद्य - yatnapratipAdya -
adj.
- not easy
सुकर - sukara -
adj.
- easy to do
लघुखट्विका - laghukhaTvikA -
f.
- easy chair
सरल - sarala -
adj.
- easy
सुलभ - sulabha -
adj.
- easy
सुखासन - sukhAsana -
n.
- easychair
अतीव सुलभा आसीत् - atIvasulabhAAsIt -
sent.
- Itwasveryeasy.
भवती काञ्चित् भारतीयभाषां जानाति चेत् संस्कृतं बहु सुलभम् एव - bhavatIkAJcitbhAratIyabhASAMjAnAticetsaMskRtaMbahusulabhameva -
sent.
- IfyouknowanyIndianlanguage, thenSanskritisveryeasy.
अनायास - anAyAsa -
adj.
- easy
सुमनस् - sumanas -
adj.
- easy
सुगम - sugama -
adj.
- easy
निरायास - nirAyAsa -
adj.
- easy
निर्व्यलीक - nirvyalIka -
adj.
- easy
विशद - vizada -
adj.
- easy
सुखिन् - sukhin -
adj.
- easy
सुबोध - subodha -
adj.
- easy
सुस्थित - susthita -
adj.
- easy
सम - sama -
adj.
- easy
सुख - sukha -
adj.
- easy
सु - su - adverb - easy
यत्नप्रतिपाद्य - yatnapratipAdya -
adj.
- not easy
सुकर - sukara -
adj.
- easy to do
लघुखट्विका - laghukhaTvikA -
f.
- easy chair
सरल - sarala -
adj.
- easy
सरल - sarala -
adj.
- simple
सरल - sarala -
adj.
- straight
सरल - sarala -
adj.
- correct
सरल - sarala -
adj.
- right
सरल - sarala -
adj.
- outstretched
सरल - sarala -
adj.
- artless
सरल - sarala -
adj.
- real
सरल - sarala -
adj.
- sincere
सरल - sarala -
adj.
- honest
सरल - sarala -
adj.
- candid
सरल - sarala -
adj.
- running on
सरल - sarala -
adj.
- upright [ honest ]
सरल - sarala -
m.
- buddha
सरल - sarala -
m.
- pine tree
सरल - sarala -
m.
- kind of bird
सरल - sarala -
m.
- species of pine tree
सरल - sarala -
m.
- longleaf pine tree [ Pinus Longifolia - Bot. ]
सरल - sarala -
m.
- fire
सरल - sarala -
m.
- St. Thomas lidpod plant [ Ipomoea Turpethum - Bot. ]
सरल - sarala -
m.
- grey peacock-pheasant [ Pavo Bicalcaratus - Zoo. ]
सरल - sarala -
n.
- particular high number
सरल - sarala -
n.
- resin of the pine
सरल - sarala -
adj.
- straight
ऋजु - Rju -
adj.
m.
n.
- straight
साक्षात् - sAkSAt -
indecl.
- straight
अञ्जसी - aJjasI -
adj.
- straight
अजिह्म - ajihma -
adj.
- straight
अञ्जस - aJjasa -
adj.
- straight
अभुग्न - abhugna -
adj.
- straight
अवक्र - avakra -
adj.
- straight
अह्रुत - ahruta -
adj.
- straight
आर्जव - Arjava -
adj.
- straight
आर्जवक - Arjavaka -
adj.
- straight
निर्भुग्न - nirbhugna -
adj.
- straight
प्रगुण - praguNa -
adj.
- straight
प्राञ्जल - prAJjala -
adj.
- straight
वक्रेतर - vakretara -
adj.
- straight
वीत - vIta -
adj.
- straight
साधु - sAdhu -
adj.
- straight
समरेख - samarekha -
adj.
- straight
सम्यञ्च् - samyaJc -
adj.
- straight
सरलित - saralita -
adj.
- straight
सरल sarala
m.
grey peacock-pheasant [ Pavo Bicalcaratus - Zoo. ]
Wilson
English
सरल
mfn.
(-लः-ला-लं)
1 Honest, sincere, candid, upright.
2 Straight.
m.
(-लः)
1 A sort of pine, (Pinus longifolia.)
2 A bird, (Pavo bicalcarata.)
f.
(-ला) A variety of the plant called
Teori.
E.
सृ to go, (to spread fragrance abroad, &., ) कल Uṇādi
aff.
Apte
English
सरल [sarala],
a.
[सृ-अलच्
Uṇ.*
1.15]
Straight, not crooked.
Honest, upright, sincere, candid.
Simple, artless, simple-minded
सरले साहसरागं परिहर
Māl.
6.1
अयि सरले किमत्र मया भगवत्या शक्यम् 2.
लः A kind of pine tree
विघट्टितानां सरलद्रुमाणाम्
Ku.*
1.9
Me.*
55
R.*
4.75
also सरला.
Fire.
Comp.
-अङ्गः 'the exudation of Sarala', resin, turpentine. -द्रवः fragrant resin-यायिनी a plant with an erect stem.
Apte 1890
English
सरल a. [सृ-अलच्] 1 Straight, not crooked.
2 Honest, upright, sincere, candid.
3 Simple, artless, simple-minded
सरले साहसरागं परिहर Māl. 6. 10
अयि सरले किमत्र मया भगवत्या शक्यं 2.
लः 1 A kind of pine tree
विघट्टितानां सरलद्रुमाणां Ku. 1. 9
Me. 53
R. 4. 75.
2 Fire.
Comp.
अंगः ‘the exudation of Sarala’, resin, turpentine.
द्रवः fragrant resin.
यायिनी a plant with an erect stem.
Monier Williams Cologne
English
सरल mf(आ)n. ‘running on’, straight (not ‘crooked’),
Kāv.
Rājat.
outstretched,
Kathās.
Rājat.
right, correct,
Prasaṅg.
TPrāt.
, Sch.
upright, sincere, candid, honest, artless, simple,
Kāv.
Kathās.
Rājat.
real (not ‘sham’),
Bālar.
=
विगीत,
L.
सरल
m.
a species of pine tree, Pinus Longifolia,
MBh.
Kāv.
&c.
a kind of bird, Pavo Bicalcaratus,
L.
fire,
L.
a Buddha,
L.
सरल (अम्),
n.
resin of the pine,
R.
Suśr.
a partic. high number,
Buddh.
Monier Williams 1872
English
सरल, अस्, आ, अम्, straight, not crooked, direct,
right, honest, sincere, candid, artless, simple, upright
[cf. शरल]
(अस्), m. a species of pine tree, Pinus
Longifolia
a kind of bird, Pavo Bicalcarata
a
Buddha
fire
(आ), f. a kind of convolvulus (= त्रि-
पुटा)
N. of a river.
—सरल-काष्ठ, अम्, n.
the wood of the pine.
—सरल-द्रव, अस्, m. the
exudation of the Sarala pine
a fragrant resin.
—स-
रल-यायिन्, ई, इनी, इ, going in a straight line
upright, honest
(इनी), f. a plant with an upright stem.
—सरल-स्कन्ध-सङ्घट्ट-जन्मन्, आ, आ, अ,
originating in the friction of the trunks of pines.
—सरलाङ्ग (°ल-अङ्°), अस्, m. the exudation of
the Sarala pine, resin, turpentine.
—सरला-भाष्य,
अम्, n., N. of a Bhāṣya.
Macdonell
English
सरल sara-la,
a.
[running on: sṛ] straight
🞄outstretched (hand)
right, correct
upright, 🞄honest, sincere, artless
real (not seeming, 🞄rare)
m.
a kind of pine (Pinus longifolia)
🞄-tā,
f.
simplicity
honesty
-tva,
a.
straightness
🞄-syanda,
m.
exudation of the Sarala, resin.
Benfey
English
सरल सरल (vb. सृ),
I.
adj.
1.
Straight, Pañc. ii. d. 189.
2. Up-
right, honest, Mālat. 38, 1.
II.
m.
A
sort of pine, Pinus longifolia Roxb.,
Megh. 54.
Hindi
Hindi
सीधे खरा,
Apte Hindi
Hindi
सरल
वि* - -
"सीधा, अवक्र"
सरल
वि* - -
"ईमानदार, खरा, निष्कपट, निश्छल"
सरल
वि* - -
"सीधासादा, भोलाभाला, स्वाभाविक"
सरलः
पुं*
- -
चीड़ का वृक्ष
सरलः
पुं*
- -
आग
L R Vaidya
English
sarala {% (I) a. (f. ला) %} 1. Straight, e.g. कुटिलं भवति सरलं पुनः शुनः पुच्छम्
2. upright, honest
3. guileless, simple, सरले साहसरागं परिहर रंभोरु मुंच संरंभम् M.M.vi.
sarala {% (II) m. %} A sort of pine tree, विघट्टितानां सरलद्रुमाणाम् K.S.i.9, R.iv.75, Megh.i.53.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
sarala, nt., = (and cited from) saraḍa, q.v.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
सरल ° = कुटिल, S I, 248, 1.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
सरल
adjective
यः व्यङ्ग्यः अथवा वक्रः नास्ति।
"कृपया भवान् मम सरलानां प्रश्नानां सरलानि उत्तराणि वदन्तु।"
Synonyms:
अजिह्म, अवक्र, अकुटिल, सरल, अञ्जस, अनराल, अभुग्न, प्रगुण, वीत
adjective
यः वक्रः नास्ति।
"एषा पद्धतिः अजिह्मा अस्ति।"
Synonyms:
उदार, विशालहृदय, दक्षिण, सरल, उदारधी
adjective
यस्य हृदयं विशालम् अस्ति।
"उदारः राजा राज्यस्य दानं दत्वा वने गतः।"
Synonyms:
सरल, निष्कपट, अनघ, मुग्ध, निष्कलंक, निर्मल, शुचि, निरपराध, निर्दोष, अनागस्, अपाप
adjective
कैतवविहीनः।
"अधुना सरलाः जनाः मूढवद् उपहसनीयाः भवन्ति।"
Synonyms:
अक्लिष्ट, सुगम, सरल, सुबोध
adjective
यद् क्लिष्टं नास्ति।
"रामचरितमानस इति अक्लिष्टः ग्रन्थः अस्ति।"
Synonyms:
सत्, साधु, पुण्यवत्, सात्त्विक, सत्यपर, सत्यरत, सत्यवृत्त, सधर्म, शुद्धकर्मन्, शुचिचरित्, विशुद्ध, शीलिन्, स्थितिमत्, प्राञ्जल, प्रगुण, सरल, अजिह्म, अशठ, आलि, उदार, ऋजूयु, निर्व्याज, निश्चक्रिक, निष्कैतव, निष्प्रपञ्च, निशठ, रजिष्ठ, वक्तृ, श्लक्ष्ण, सुप्रतीक
adjective
अकपटी सत्शीलः।
"सन्तः सदा पूजार्हाः सन्ति।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
sa ra la
सरल
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
दक्षिणे सरलोदारौ शठस्तु निकृतोऽनृजुः
-wordlist-
दक्षिण (पुं), सरल (पुं), उदार (पुं), शठ (पुं), निकृत (पुं), अनृजु (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
सरल
सरल, दक्षिण
सरलो दक्षिणो ज्ञेयो विदग्धश्छेक उच्यते
verse 2.1.1.385
page 0045
वृक्षविशेष
वृक्षविशेष, नन्द्यावर्त, सरल, शाल, काक, धव, अञ्जन, तिलक, पद्म, स्पन्दन, मोक्ष
नन्द्यावर्तः सरलः शालः काको धवोऽञ्जनस्तिलकः
पद्मस्पन्दनमोक्षा वृक्षविशेषेऽपि दृश्यन्ते ८१२
verse 5.1.1.812
page 0093
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: सरलः
Root: सरल
Gender: पुं
Number: all
अर्थः
Meaning(s):
Saral
Pinus longifolia
Tamil Candanabhēdam
Shloka(s):
3|3|74|2 कर्कशी मधुबीजश्च सरले पूतिकाष्ठकम्॥ (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
3|3|74|2 सरलः (सरल) (पुं) Saral
Pinus longifolia
Tamil Candanabhēdam
3|3|74|2 पूतिकाष्ठकम् (पूतिकाष्ठक) (नपुं) Saral
Pinus longifolia
Tamil Saralam
Related word(s):
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
सरलः,
पुं,
(सरतीति सृ + “वृषादिभ्यश्चित् ।”उणा० १०८ इति कलच् बाहुलकात् गुणः ।इत्युज्ज्वलदत्तः ।) वृक्षविशेषः (यथा, कुमारे ।१ ।“कपोलकण्डूः करिभिर्विनेतुंविघट्टितानां सरलद्रुमाणाम् ।यत्र स्रुतक्षीरतया प्रसूतःसानूनि गन्धः सुरभीकरोति
”)तत्पर्य्यायः पीतद्रुः पूतिकाष्ठम् इत्य-मरः ६०
धूपवृक्षकः इति शब्द-रत्नावली
पीतदारुः भद्रदारुः मनोज्ञः ।इति रत्नमाला
पीतः स्निग्धदारुसंज्ञः ९स्निग्धः १० मरिचपत्रकः ११ पीतवृक्षः १२सुरभिदारुः १३ अस्य गुणाः कटुत्वम् ।तिक्तत्वम् उष्णत्वम् कफवातत्वग्दोषशोफ-कण्डूतिव्रणनाशित्वम् कोष्ठशुद्धिदातृत्वम् इतिराजनिर्घण्टः
अन्यच्च भावप्रकाशे ।“सरलः पीतवृक्षः स्यात् तथा सुरभिदारुकः ।सरलो मधुकस्तिक्तः कटुपाकरसो लघुः
स्निग्धोष्णः कर्णकण्ठाक्षिरोगरक्षोहरः स्मृतः ।कफानिलस्वदयूककामलाक्षिव्रणापहः
”बुद्धः अग्निः इति धरणिः
सरलः, त्रि, (सृ + कलच् बाहुलकात् गुणः ।)उदारः अवक्रः इति मेदिनी
(यथा, कथासरित्सागरे ।“आदिश्यानाययामास गणकान् सरलाशयः
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
श(स)रल
त्रि०
शॄ(सृ)--अलच् सुगमे, अकुटिलचित्ते(सरल) वृक्षभेदे
सरल
पु०
सृ--अलच् पीतशाले अमरः “सरलो मधु-कस्तिक्त कटुपाकरसो लघुः स्निग्धोष्णः कर्णकण्ठाक्षि-रोगरक्षोहरः स्मृतः कफानिलस्वेदयूककामलाक्षिव्र-णापहः” भावप्र० तद्गुणोक्तिः धूपकाष्ठभेदे शब्दर०३ उदारे ऋजौ
त्रि०
मेदि० त्रिपुटायां स्त्री अमरः
Capeller
German
सरल gerade, richtig, ehrlich, schlicht.
m.
N. eines Baume.
Burnouf
French
सरल सरल a. (सृ
sfx. अल) droit
au fig.
droit, honnête. -- S.
m.
pin à longues feuilles, bot.
सरलद्रव
m.
résine du sarala.
Stchoupak
French
सरल-
(aussi -शरत-) a. droit, direct, non courbe (dit aussi du
regard)
tendu (main, etc.)
droit (moralement), loyal, sincère, candide
juste, correct
m.
variété de pin, Pinus longifolia
nt.
résine de cet arbre.