| YouTube Channel

सरः (saraH)

 
Monier Williams Cologne
English
सरः in comp. for सरस्.
Hindi
Hindi
(Neut) झील
Apte Hindi
Hindi
सरः
पुं*
 - सृ + अच्
"जाना, गति"
सरः
पुं*
 - सृ + अच्
बाण
सरः
पुं*
 - सृ + अच्
"आतंच, दही का चक्का, मलाई"
सरः
पुं*
 - सृ + अच्
नमक
सरः
पुं*
 - सृ + अच्
"लड़ी, हार"
सरः
पुं*
 - सृ + अच्
जलप्रपात
सरः
पुं*
 - सृ+अच्
ह्रस्व स्वर
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 शरः, क्षीरशरः, दुग्धफेनम्, दुग्धतालीयम्, क्षीरजम्, किलाटः, किलाटी, शार्ककः, शार्करः, कूर्च्चिका, सरः, सन्तानिका
noun
दुग्धस्य स्नेहयुक्तः सारः।
"बिडालः शरं खादति।"
Synonyms:
 निर्झरः, झरः, वारिप्रवाहः, सरः, सरी, झा, जलनिर्गम
noun
उच्चस्थानात् अवतीर्णः जलप्रवाहः।
"निर्झरः प्रकृतेः अनुपमः आविष्कारः अस्ति।"
Synonyms:
 जलम्, वारि, अम्बु, अम्भः, पयः, सलिलम्, सरिलम्, उदकम्, उदम्, जडम्, पयस्, तोयम्, पानीयम्, आपः, नीरम्, वाः, पाथस्, कीलालम्, अन्नम्, अपः, पुष्करम्, अर्णः, पेयम्, सलम्, संवरम्, शंवरम्, संम्बम्, संवत्सरम्, संववरः, क्षीरम्, पायम्, क्षरम्, कमलम्, कोमलम्, पीवा, अमृतम्, जीवनम्, जीवनीयम्, भुवनम्, वनम्, कबन्धम्, कपन्धम्, नारम्, अभ्रपुष्पम्, घृतम्, कं, पीप्पलम्, कुशम्, विषम्, काण्डम्, सवरम्, सरम्, कृपीटम्, चन्द्रोरसम्, सदनम्, कर्वुरम्, व्योम, सम्बः, सरः, इरा, वाजम्, तामरस, कम्बलम्, स्यन्दनम्, सम्बलम्, जलपीथम्, ऋतम्, ऊर्जम्, कोमलम्, सोमम्, अन्धम्, सर्वतोमुखम्, मेघपुष्पम्, घनरसः, वह्निमारकः, दहनारातिः, नीचगम्, कुलीनसम्, कृत्स्नम्, कृपीटम्, पावनम्, शरलकम्, तृषाहम्, क्षोदः, क्षद्मः, नभः, मधुः, पुरीषम्, अक्षरम्, अक्षितम्, अम्ब, अरविन्दानि, सर्णीकम्, सर्पिः, अहिः, सहः, सुक्षेम, सुखम्, सुरा, आयुधानि, आवयाः, इन्दुः, ईम्, ऋतस्ययोनिः, ओजः, कशः, कोमलम्, कोमलम्, क्षत्रम्, क्षपः, गभीरम्, गम्भनम्, गहनम्, जन्म, जलाषम्, जामि, तुग्र्या, तूयम्, तृप्तिः, तेजः, सद्म, स्रोतः, स्वः, स्वधा, स्वर्गाः, स्वृतिकम्, हविः, हेम, धरुणम्, ध्वस्मन्वतु, नाम, पवित्रम्, पाथः, अक्षरम्, पूर्णम्, सतीनम्, सत्, सत्यम्, शवः, शुक्रम्, शुभम्, शम्बरम्, वूसम्, वृवूकम्, व्योमः, भविष्यत्, वपुः, वर्वुरम्, वर्हिः, भूतम्, भेषजम्, महः, महत्, महः, महत्, यशः, यहः, यादुः, योनिः, रयिः, रसः, रहसः, रेतम्
noun
सिन्धुहिमवर्षादिषु प्राप्तः द्रवरुपो पदार्थः यः पान-खान-सेचनाद्यर्थम् उपयुज्यते।
"जलं जीवनस्य आधारम्। /अजीर्णे जलम् औषधं जीर्णे बलप्रदम्। आहारकाले आयुर्जनकं भुक्तान्नोपरि रात्रौ न पेयम्।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
सरः,
पुं,
 (सृ गतौ + पचाद्यच् ।) दध्यग्रम् ।तत्पर्य्यायः ।“सरश्च दध्युत्तरगं दधिस्नेहस्तु कट्वरम् ।”इति रत्नमाला ॥
गतिः । इति मेदिनी ॥
बाणः । लवणः । इतिहेमचन्द्रः ॥
निर्झरे, पुं स्त्री । इति भरत-द्विरूपकोषः ॥
सरः, त्रि, (सृ + अच् ।) सारकः । भेदकः ।यथा, राजवल्लभः ।“पिप्पली मधुरा वृष्या कटुका दीपनी सरा ॥
”गमनकर्त्तरि, त्रि ॥
सरः, [स्]
क्ली,
 (सरतीति । सृ + “सर्व्वधातुभ्यो-ऽसुन् ।” उणा० ४ । १८८ । इति असुन् ।)सरोवरः । इत्यमरः । १ । १० । २६ ॥
(यथा, महाभारते । १ । १५६ । २४ ।“तथैव वनदुर्गेषु पुष्पितद्रुमसानुषु ।सरःसु रमणीयेषु पद्योत्पलयुतेषु च ॥
”)अस्य विवरणं तडागपद्माकरशब्दयोर्द्रष्टव्यम् ॥
अस्य जलगुणाः । यथा, राजवल्लभः ।“सारसं लघु तृष्णाघ्नं बल्यं स्वादु कषायवत् ॥
”नीरम् । यथा । सरो नीरे तडागे च । इतिरुद्रः । इत्यमरटीकायां भरतः ॥