सम्बोधन (sambodhana)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 सम्बोधन n.
  (-नं)
	 1. Calling,  addressing,  calling to.
	 2. The vocative case, 
(in grammar.)
 E.
  सम्,  and बुध् to know,  causal form,  aff.
   ल्युट् ।

Capeller Eng

English

 संबोधन a.
  awakening
 n.
  perceiving,  understanding, 
reminding,  also = संबुद्धि.

Yates

English

 स-म्बोधन (नं) 1.
n.
  Calling to
 the
vocative case.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   सम्बोधन  sambodhana  adj.
   recognizing  
   सम्बोधन  sambodhana  adj.
   awaking   
   सम्बोधन  sambodhana  adj.
   perceiving  
   सम्बोधन  sambodhana  adj.
   arousing   
   सम्बोधन  sambodhana  adj.
   vocative case or its termination  
   सम्बोधन  sambodhana  adj.
   observing   
   सम्बोधन  sambodhana  adj.
   act of causing to know  
   सम्बोधन  sambodhana  adj.
   noticing   
   सम्बोधन  sambodhana  adj.
   reminding  
   सम्बोधन  sambodhana  adj.
   calling to   
   सम्बोधन  sambodhana  n.
   insight  
   सम्बोधन विभक्ति  sambodhana vibhakti phrase  vocative  [ calling or addressing - Gramm.  ]     
            

 
   सम्बोधन  sambodhana adj.
   recognizing   
   विज्ञान  vijJAna n.
   recognizing      
            

Wilson

English

 सम्बोधन
n.
  (-नं)
1 Calling,  addressing,  calling to.
2 The vocative case,  (in grammar.)
E.
  सम्,  and बुध to know,  causal form,  aff.
   ल्युट्.

Apte 1890

English

 संबोधनं 1 Explaining. 
2 Addressing. 
3 The vocative case. 
4 An epithet (used in calling a person)
 Bv. 3. 13. 

Monier Williams Cologne

English

 सम्-°बोधन mfn.
   (partly fr.
  Caus.
 ) awaking,  arousing,  MBh.
  

 perceiving,  noticing,  observing,  MBh.
  

 recognizing,  MaitrUp.
   

 the act of causing to know,  reminding,  MBh.
  
 Hariv.

 calling to,  Pāṇ.
  ii,  3,  47

 the vocative case or its termination,  Siddh.
 
 Subh.

Monier Williams 1872

English

 सम्-बोधन,  अम्,  n. the act of causing to know
thoroughly,  informing,  instructing,  explanation,  call-
ing to,  addressing
 the vocative case (in gram.).

Benfey

English

 संबोधन संबोधन,  i. e. सम्-बुध्
+ अन, 
 1. Calling.
 2. Addressing,  Chr.
38,  16.
 3. (In grammar),  The vocative
case (see संबुद्धि).

Apte Hindi

Hindi

सम्बोधनम्
नपुं*
   - स + बुध् + णिच् + ल्युट्
व्याख्या करना

सम्बोधनम्
नपुं*
   - स + बुध् + णिच् + ल्युट्
संबोधित करना

सम्बोधनम्
नपुं*
   - स + बुध् + णिच् + ल्युट्
संबोधन कारक

सम्बोधनम्
नपुं*
   - स + बुध् + णिच् + ल्युट्
विशेषण

L R Vaidya

English

 saMboDana {% n. %} 1. Calling
 2. addressing
 3. the vocative case (in gram.).

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
संबोधनमामन्त्रणमाह्वानं त्वभिमन्त्रणम् ।
आकारणं हवो हूतिः संहूतिर्बहुभिः कृता ॥ २६१ ॥
-wordlist-
 
सम्बोधन (क्ली),  आमन्त्रण (क्ली),  आह्वान (क्ली),  अभिमन्त्रण (क्ली),  आकारण (क्ली),  हव (पुं),  हूति (स्त्री),  संहूति (स्त्री)

--source--
 
संबोधनेऽङ्ग भोः पाट् प्याट् हे है हंहोऽरे रेऽयि च ॥ १५३७ ॥
-wordlist-
 
सम्बोधन (क्ली),  अङ्ग (अ),  भोस् (अ),  पाट् (अ),  प्याट् (अ),  हे (अ),  है (अ),  हंहो (अ),  अरे (अ),  रे (अ),  अयि (अ)

एकाक्षरनाममाला

Sanskrit

औ,  सम्बोधन
सम्बोधने चाव्यय औ परब्रह्मण्यमः शिवे ॥ ८ ॥
verse 1.1.1.8
page 0119

हे,  कुत्सा,  हेतु,  सम्बोधन
हे कुत्सायां तथा हे तु हेतौ सम्बोधने तु हौ ॥ ४८ ॥
verse 1.1.1.48
page 0122

Mahabharata

English

Sambodhana,  name of a weapon. § 573 (Ambopākhyānap.): V,  183,  7263 (astreṇa).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 सम्बोधनं,  क्ली,
   (सं + बुध + ल्युट् ।) अन्यत्रव्यासक्तस्य कार्य्यान्तरे नियोजनार्थमाभिमुख्य-विधानम् । यथा हे विष्णो । इति व्याकरणम् ॥
हे वृक्ष हे लते हे फल इत्यादावचेतने तूप-चारः । इति दुर्गादासः ॥
 तत्पर्य्यायः । आम-न्त्रणम् २ । इति हेमचन्द्रः ॥
 सम्बुद्धिः ३ । इतिमुग्धबोधः ॥
 (यथा,  साहित्यदर्पणे । ६ । ५१३ ।“सम्बोधनोक्तिप्रत्युक्ती कुर्य्यादाकाशभाषितैः ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 सम्बोधन न०
  सम् + बुध--ल्युट् । १ सम्यक्ज्ञाने । बुध--णिच्-युच् । तत्रार्थे स्त्री भरतः । ल्युट् । २ सम्यग्ज्ञापने“स्थितस्याभिमुखीभावमात्रं सम्बोधनं विदुः । प्राप्ता-भिमुख्यः पुरूषः क्रियासु विनियुज्यते” इति व्याकरणोक्तेअन्यत्रासक्तस्यामिमुखीकरणाय अमीष्टक्रियासु विनियो-गाय ज्ञापनादिरूपे ३ व्यापारभेदे न०
 “सम्बोधनपदं यच्च तत् क्रियाया विशेषणम् । व्रजानिदेवदत्तेत्यादौ निघातोऽत्र तथा सति” हरिः । समान-वाक्ये एव निघातस्य (अनुदात्तस्य) विधानात् । व्रजानिदेवदत्त इत्यादौ तस्य निघातः । “सम्बोधनान्तं कृत्वोर्थाःकारकं प्रथमो वातः । धातुसम्बन्धाधिकारविहितभस-मस्तनञ् । तथा तत्स च भावेन षष्ठी चेत्युदितं द्वयम् ।सम्बन्धश्चाष्टकस्यास्य क्रिययैवाधार्य्यताम्” हर्य्युक्तेस्तस्यक्रियायामेवान्वयः । सम्बोधनार्थे च प्रथमा ।

Capeller

German

 संबोधन erweckend
 n.
  = vor. u. = संबुद्धि.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.