| YouTube Channel

समुद्रगा (samudragA)

 
Monier Williams Cologne
English
सम्-उद्र—गा (आ),
f.
a river,
MBh.
Kāv.
Apte Hindi
Hindi
समुद्रगा
स्त्री*
समुद्र-गा -
नदी
L R Vaidya
English
samudra-gA {% f. %} a river.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
नदी, सरित्, तरङ्गिणी, शैवलिनी, तटिनी, धुनी, स्रोतस्वती, द्वीपवती, स्रवन्ती, निम्नगा, आपगा, स्रोतस्विनी, स्रोतोवहा, सागरगामिनी, अपगा, निर्झरिणी, सरस्वती, समुद्रगा, कूलङ्कषा, कूलवती, शैवालिनी, समुद्रकान्ता, सागरगा, रोधोवती, वाहिनी
noun
जलस्य सः प्रवाहः यः पर्वतात् आरभ्य विशिष्टमार्गेण सागरं प्रति गच्छति।
"पर्वतप्रदेशे पाषाणसिकतादिषु नदी मार्गम् आक्रमति ।/ पाणिनेः नदी गङ्गा यमुना नदी स्थली।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
समुद्रगा,
स्त्री,
(समुद्रं गच्छतीति गम + डः ।)नदी इति हेमचन्द्रः
गङ्गा यथा, --“यव्यद्बयं श्रावणादि सर्व्वा नद्यो रजस्वलाः ।तासु स्नानं कुर्व्वीत घर्ज्जयित्वा समुद्रगाम्
”इति प्रायश्चित्ततत्त्वे छन्दोगपरिशिष्टवचनम्
(यथा महाभारते १०९ १० ।“सा बभूव विसर्पन्ती त्रिधा राजन् समुद्रगा ।फेनपुञ्जाकुलजला हंसानामिव पङ्क्तयः
”)समुद्रगामिनि, त्रि
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
समुद्रगा स्त्री समुद्रं गच्छति गम--ड नद्यां हेमच० ।“सर्वा नद्यः समुद्रगा” इति पुराणम् साक्षात् पर-म्परया वा सर्वासां जलधिगामित्वात् तथात्वम् सा-क्षात् समुद्रगा गङ्गादिः सर्वा नद्यो रजायुक्तावर्जयित्वा समुद्रगाः” इति प्रा० त० गङ्गाया एवचत्तस्त्रो धाराः सीतालकनन्दावङ्क्षुभद्रारूपतया ख्याताःजम्यूद्वोपशब्दे ३०४४ पृ० दर्शिताः भारतवर्षस्थाः समुद्रगाश्च “नदीं पिवन्ति विपुलामित्यादिना “यमुनाञ्चमहानदीमित्यन्तेन” भा० भी० उक्ताः ३०४६ पृदिशिताः ।क्षदनदीनामपि महानद्यामिलितानां समुद्रगामित्वंयथोक्तं माघे “साम्भूयाम्भाधिमभ्येति महानद्या नशापगा”