| YouTube Channel

समुद्गक (samudgaka)

 
शब्दसागरः
English
समुद्गक
m.
 (-कः)
1. A casket, a covered box.
2. A sort of stanza: one,
each half of which consists of the very same words but in differ-
ent acceptations, those of one half being respectively the
attributives or adjectives to those of the other.
E.
 सम् and उद्
before गम् to go,
aff.
 ड and कन् added.
Yates
English
समु-द्गक (कः) 1.
m.
 Idem.
Spoken Sanskrit
English
समुद्गक samudgaka
n.
 round box or casket
Wilson
English
समुद्गक
m.
 (-कः)
1 A casket, a covered box.
2 A sort of stanza: one, each half of which consists of the very same words
but in different acceptations, those of one half being respectively the the
attributives or adjectives to those of the other.
E.
 सम् and उट् before गम to go,
aff.
 ड and कन् added.
Apte
English
समुद्गकः [samudgakḥ], 1 A covered box or casket
तेन च कुपितेन हृतं तच्चर्मरत्नमाभरणसमुद्गकश्च तस्याः
Dk.*
 2.2
2.3
Ś.*
 4.
A kind of artificial stanza, the two halves of which exactly correspond in sound, though different in meaning
e. g. स्यन्दना नो चतुरगाः सुरेभा वाविपत्तयः । स्यन्दना नो च तुरगाः सुरेभावा विपत्तयः ॥
Ki.*
 15.16.
Apte 1890
English
समुद्गकः 1 A covered box or casket
Ś. 4.
2 A kind of artificial stanza, the two halves of which exactly correspond in sound, though different in meaning
e. g. Ki. 15. 16.
Monier Williams Cologne
English
समुद्गक
m.
n.
 a round box or casket,
Daś.
Ratnāv.
&c.
(in rhet.)
=
 prec.
L.
Monier Williams 1872
English
1. स-मुद्गक, अस्, m. a covered box, casket.
2. समुद्गक, अस्, m. a kind of artificial stanza
(each half of which corresponds exactly in sound,
though the meanings of the words are different,
those of one half being respectively adjectives to those
of the other
an example occurs in Kirātārjunīya
XV. 16).
Benfey
English
समुद्गक समुद्ग + क,
m.
 A covered
box, a casket, Daśak. in Chr. 196, 8.
Apte Hindi
Hindi
समुद्गकः
पुं*
 - समुद्ग + कन्
एक ढका हुआ संदूक या पेटी
समुद्गकः
पुं*
 - समुद्ग + कन्
एक प्रकार का श्लोक जिसके दो चरणों की ध्वनि समान हों परन्तु अर्थ पृथक् - पृथक् हों
L R Vaidya
English
samudgaka {% m. %} 1. A stanza the two halves of which exactly correspond in sound, thouh they are different in meaning
(for an example, See Kir.xv.16)
2. a covered box.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
समुद्गक n. °Bez. einer Strophenform, H V, 134.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
समुद्गकः,
पुं,
 (समुद्ग एव । स्वार्थे कन् ।) सम्पुटकः ।इत्यमरः । २ । ६ । १३९ ॥
सापूडा इति ख्याते ।समुद्गच्छतीति हनजनाद्गमादेरिति डे समुद्गःततः स्वार्थे कः । सम्पुटति द्रुव्येः संश्लिष्टो भवतिसम्पुटकः पुट शि श्लषे इजुङ्त्वात् कः ततःस्वार्थे कः । इति भरतः ॥
(यथा, कथा-सरित्सागरे । ३८ । ४७ ।“भिक्षुः प्रपञ्चबुद्ध्याख्यः समुद्गकमुपानयत् ॥
”)छन्दोविशेषश्च ॥