| YouTube Channel

समुद्ग (samudga)

 
शब्दसागरः
English
समुद्ग
mfn.
 (-द्गः-द्गा-द्गं)
1. Who or what rises or goes up.
2. Who or what
pervades entirely.
3. Having a cover or lid.
4. Having beans.
m.
 (-द्गः)
1. A casket, a covered box.
2. A stanza in which two or
more of the PĀDAS correspond in sound, though in a different
sense.
E.
 सम् and उद् before गम् to go,
aff.
 ड ।
Capeller Eng
English
†समुद्ग
m.
 tip, point (only —°)
a small round box (also
°क
m.
 ).
Yates
English
समु-द्ग (द्गः) 1.
m.
 A casket, a co-
vered box
a stanza whose parts
are alike in sound but not in
sense.
a. Rising up, pervading
completely.
Spoken Sanskrit
English
समुद्ग samudga
adj.
 going up or rising together
समुद्ग samudga
m.
 kind of paronomasia
समुद्ग samudga
m.
 box
समुद्ग samudga
m.
 round form of a temple
समुद्ग samudga
m.
 round box or casket
समुद्ग samudga
m.
 point of a bud
मधुर-समुद्ग madhura-samudga
m.
 beehive
Wilson
English
समुद्ग
mfn.
 (-द्गः-द्गा-द्गं)
1 Who or what rises or goes up.
2 Who or what pervades entirely.
m.
 (-द्गः) A casket, a covered box.
2 A stanza in which two or more of the Pādas correspond in sound, though
in a different sense.
E.
 सम् and उट् before गम to go,
aff.
 ड.
Apte
English
समुद्ग [samudga],
a.
Rising, ascending.
Completely pervading.
Having a covering or lid.
Having beans.
द्गः A covered box or casket
शुक्लंश्चन्दनकल्कांश्च समुद्गेष्वव- तिष्ठतः
Rām.*
 2.91.75
चित्तादर्शं निधातुं महितमिव सतां ते समुद्गायमाने । वृत्ताकारे विधत्तां हृदि मुदमजितस्यानिशं जानुनी नः ॥ Viṣṇupāda.
S.*
 19.
A round form of a temple.
A kind of artificial stanza
Kāv.3.54-56
see समुद्गक below.
Comp.
 -यमकम् (in
Rhet.
 ) making an artificial arrangement of words in such a manner as to make different parts of a stanza correspond in sound though they differ in meaning
see यमक.
समुद्गम् [samudgam], 1 Ā.
To rise, ascend.
To rise together.
To come forth, issue, exude.
Apte 1890
English
समुद्ग a. 1 Rising, ascending.
2 Completely pervading.
3 Having a covering or lid.
4 Having beans.
द्गः 1 A covered box or casket.
2 A kind of artificial stanza
see समुद्गक below.
Comp.
यमकं (in Rhet.) making an artificial arrangement of words in such a manner as to make different parts of a stanza correspond in sound though they differ in meaning
see यमक.
Monier Williams Cologne
English
समुद्ग a
m.
 (of doubtful derivation
for सम्-उद्ग See below) the point of a bud (in अर्क-स्°, q.v.)
a round box or casket (said to be also
n.
ifc. f(आ). ),
Yājñ.
VarBṛS.
Kathās.
a round form of a temple,
VarBṛS.
(in rhet.) a kind of paronomasia (in which a verse or part of a verse identical in sound but different in meaning is repeated), Kāvyād. iii, 54-56
सम्-उद्ग b
mfn.
 (for समुद्ग See above) going up or rising together,
W.
Monier Williams 1872
English
समुद्ग 1. स-मुद्ग, अस्, आ, अम्, having a
cover or lid
having beans, filled with beans
(अस्),
m. a covered box or casket.
2. सम्-उद्ग, अस्, आ, अम्, going up or rising toge-
ther, rising, ascending
entirely pervading
(अस्), m.
a kind of artificial stanza, (see below.)
—समुद्ग-
यमक, अम्, n. (in rhetoric) artificially combining
words so as to make different parts of a stanza cor-
respond in sound but with different senses, (see
यमक।)
Benfey
English
समुद्ग समुद्ग, i. e.
I. सम्-उद्-ग,
adj.
1. Who or what rises.
2. Who
or what pervades.
II. स-मुद्ग,
m.
A covered box, a casket.
Apte Hindi
Hindi
समुद्ग
वि* - सम् + उद् + गम् + ड
"उगने वाला, चढ़ने वाला"
समुद्ग
वि* - सम् + उद् + गम् + ड
पूर्णतः व्यापक
समुद्ग
वि* - सम् + उद् + गम् + ड
आवरण या ढक्कन से युक्त
समुद्ग
वि* - सम् + उद् + गम् + ड
फलियों से युक्त
समुद्गः
पुं*
 - -
ढका हुआ संदूक
समुद्गः
पुं*
 - -
एक प्रकार का कृत्रिम श्लोक
L R Vaidya
English
samudga {% (I) a. (f. द्गा) %} 1. Having a cover or lid
2. having beans
3. rising, ascending
4. pervading.
samudga {% (II) m. %} 1. A covered box, a casket
2. a kind of stanza. (See समुद्गक.)
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
समुद्ग m. °eine Art Coitus, E 568 (R).
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
समुद्गः संपुटः पेटा स्यान्मञ्जूषाऽथ शोधनी ॥ १०१५ ॥
संमार्जनी बहुकरी वर्धनी च समूहनी ।
-wordlist-
समुद्ग (पुं), सम्पुट (पुं), पेटा (स्त्री), मञ्जूषा (स्त्री), शोधनी (स्त्री), सम्मार्जनी (स्त्री), बहुकरी (स्त्री), वर्धनी (स्त्री), समूहनी (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
समुद्ग
समुद्ग, सम्पुट
समुद्गः सम्पुटो ज्ञेयो वडिशं मत्स्यबन्धनम् ॥ ७६४ ॥
verse 4.1.1.764
page 0088
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
समुद्गः,
पुं,
 (समुद्गच्छतीति । सम् + उत् + गम् +अन्येष्वपीति डः ।) सम्पुटकः । इति हेम-चन्द्रः ॥
(यथा, रामायणे । २ । ९१ । ७५ ।“शुक्लांश्चन्दनकल्कांश्च समुद्गेष्ववतिष्ठतः ॥
”मुद्गेन सह वर्त्तमानः ।) मुद्गसहितश्च ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
समुद्ग
पु०
 सम् + उद् + गम--ड । १ सम्पुटके हेमच० २ सश्ले-षकारकदार्थे ३ मुद्गेन सहिते । स्वार्थे क । तत्रैव अमरः
Capeller
German
समुद्ग u.
°क
m.
 runde Dose, Schachtel.
Burnouf
French
समुद्ग समुद्ग
m.
 cassette.
समुद्गक
m.
 cassette.
Sorte de stance composée de deux
moitiés dont les mots se répondent deux à deux.
Stchoupak
French
सम्-उद्ग-
m.
 pointe d'un bourgeon
sorte de boîte ronde (aussi nt. ?)
-क-
m.
 nt. boîte ronde.