समानोदकः (samAnodakaH)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Apte Hindi
Hindiसमानोदकः
समान-उदकः -
ऐसा सम्बन्धी जो समान पितरों को जल तर्पण के कारण संबद्ध है
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritसमानोदकः, (समानं एकं तर्पणकाले देय-मुदकं यस्य ।) एकोदकः । स तु ज्ञाति-विशेषः । तर्पणे समानं एकमुदकमस्य । यथा, “जारो नङ्गः सगोत्रस्तु स्वजनज्ञातिबान्धवाः ।सकुल्यबन्धुदायादस्वसमानोदका अपि ॥
”इति जटाधरः ॥
स तु चतुर्द्दशपुरुषपर्य्य्यन्तः जन्मनामस्मृति-पर्य्यन्तश्च । तत्र आद्यस्यैकादशपुरुषावधि-चतुर्दशपुरुषपर्य्यन्तस्याशौचं पक्षिणी द्वितीय-स्यैकाहः । यथा । उदकक्रियामधिकृत्य पार-स्करः । सर्व्वे ज्ञातयो भावयन्ति । आसप्त-माद्दशमाद्वा समानग्रामवासेन यावत् सम्बन्ध-मनुस्मरेयुर्व्वा इति भावयन्ति निष्पादयन्तिअत्र यावत् सम्बन्धमनुस्मरेयुरेककुलजाता वय-मिति स्मरणं भवतीत्यनेनैव सर्व्वेषामुदकदानेप्राप्ते यदासप्तमाद्दशमादुक्तं तत्सन्निकर्षतार-तम्येनाशौचभेदेऽप्युदककर्म्म समानार्थमिति ।अशौचभेदस्तु सप्तमपुरुषपर्य्यन्तं सपिण्डत्वाद्द-शाहः । ततश्च दशमपुरुषपर्य्यन्तं त्र्यहः ।तथा च विष्णुबृहस्पती ।“दशाहेन सपिण्डास्तु शुध्यन्ति मृतसूतके ।त्रिरात्रेण सकुल्यास्तु स्नात्वा शुध्यन्तिगोत्रजाः ॥
”ततश्चतुर्दशपुरुषपर्य्यन्तं पक्षिणी ततश्च जन्मना-मस्मृतिपर्य्यन्तमेकाहः । तथा च मिताक्षरा-विवादचिन्तामण्योर्ब्बृहन्मनुः ।“सपिण्डता तु पुरुषे सप्तमे विनिवर्त्तते ।समानोदकभावस्तु निवर्त्तेताचतुर्द्दशात् ॥
जन्मनामस्मृतेरेके तत्परं गोत्रमुच्यते ॥
”अत्र समानोदकत्वे द्विविघे पूर्व्वत्र गोतमःपक्षिणीमसपिण्डे । परत्र हारीतः । मातामहेत्रिरात्रं स्यादेकाहस्त्वसपिण्डके इति । अत्रैवगोत्रजानामहः स्मृतमिति जावालवचनम्ततः परं सर्व्वथा समानोदकतानिवृत्तेः स्नान-मात्रमिति स्नात्वा शुध्यन्ति गोत्रजा इति बृह-स्पत्युक्तत्वादिति । इति शुद्धितत्त्वम् ॥
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.