| YouTube Channel

समानोदक (samAnodaka)

 
शब्दसागरः
English
समानोदक
m.
 (-कः) A kinsman, one who when distinct from the
Sapiṇḍa is next in order and succession, and is connected by
oblations of water only, to the manes of common ancestors
this
relationship extends to the fourteenth in descent, i. e. the seven
first or Sapiṇḍas presenting water as well as the cakes, are also
Samānodakas, whilst the seven next presenting water alone are
Samānodakas only.
E.
 समान common, उदक water.
Capeller Eng
English
समानोदक
a.
 distantly related (cf. सपिण्ड)
abstr.
°भाव
m.
Yates
English
समानो_दक (कः) 1.
m.
 A distant
kinsman who unites in offering
water to the manes.
Wilson
English
समानोदक
m.
 (-कः) A kinsman, one who when distinct from the
Sapiṇḍa is next in order and succession, and is connected by oblations of
water only, to the manes of common ancestors
this relationship extends to the
fourteenth in descent, i. e. the seven first or Sapin'da's presenting water
as well as the cakes, are also Samānodakas, whilst the seven next
presenting water alone are Samānodakas only.
E.
 समान common, उदक water.
Monier Williams Cologne
English
समानोदक
mfn.
 having (only) libations of water (to ancestors) in common, distantly related (the relationship
accord.
 to some, extending to the 14th degree, the first 7 being both Sa-piṇḍas and Samānodakas, while the remaining 7 are Sam°s only),
Mn.
 ix, 187
Kull.
 , Sch.
VP.
RTL.
 286
Macdonell
English
समानोदक samāna‿udaka,
a.
 having only 🞄libations of water (to ancestors) in common, 🞄distantly related
-bhāva,
m.
 this kind of 🞄distant relationship
-udarya,
a.
 descended 🞄from the same mother
m.
 uterine brother
🞄-upamā,
f.
 simile in which the common term 🞄though identical in sound must be interprete 🞄in two senses (e. g. in ‘bālā‿iva‿udyānamāla 🞄sālakānana-śobhinī’ sālakānana = sa‿alaka‿ānana 🞄and sāla-kānana).
Apte Hindi
Hindi
समानोदकः
पुं*
 समान-उदकः -
ऐसा सम्बन्धी जो समान पितरों को जल तर्पण के कारण संबद्ध है
L R Vaidya
English
samAna-udaka {% a. %} connected by the same oblation of water, (a term applied to ancestors from the seventh to the thirteenth degree).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
समानोदकः,
पुं,
 (समानं एकं तर्पणकाले देय-मुदकं यस्य ।) एकोदकः । स तु ज्ञाति-विशेषः । तर्पणे समानं एकमुदकमस्य । यथा, “जारो नङ्गः सगोत्रस्तु स्वजनज्ञातिबान्धवाः ।सकुल्यबन्धुदायादस्वसमानोदका अपि ॥
”इति जटाधरः ॥
स तु चतुर्द्दशपुरुषपर्य्य्यन्तः जन्मनामस्मृति-पर्य्यन्तश्च । तत्र आद्यस्यैकादशपुरुषावधि-चतुर्दशपुरुषपर्य्यन्तस्याशौचं पक्षिणी द्वितीय-स्यैकाहः । यथा । उदकक्रियामधिकृत्य पार-स्करः । सर्व्वे ज्ञातयो भावयन्ति । आसप्त-माद्दशमाद्वा समानग्रामवासेन यावत् सम्बन्ध-मनुस्मरेयुर्व्वा इति भावयन्ति निष्पादयन्तिअत्र यावत् सम्बन्धमनुस्मरेयुरेककुलजाता वय-मिति स्मरणं भवतीत्यनेनैव सर्व्वेषामुदकदानेप्राप्ते यदासप्तमाद्दशमादुक्तं तत्सन्निकर्षतार-तम्येनाशौचभेदेऽप्युदककर्म्म समानार्थमिति ।अशौचभेदस्तु सप्तमपुरुषपर्य्यन्तं सपिण्डत्वाद्द-शाहः । ततश्च दशमपुरुषपर्य्यन्तं त्र्यहः ।तथा च विष्णुबृहस्पती ।“दशाहेन सपिण्डास्तु शुध्यन्ति मृतसूतके ।त्रिरात्रेण सकुल्यास्तु स्नात्वा शुध्यन्तिगोत्रजाः ॥
”ततश्चतुर्दशपुरुषपर्य्यन्तं पक्षिणी ततश्च जन्मना-मस्मृतिपर्य्यन्तमेकाहः । तथा च मिताक्षरा-विवादचिन्तामण्योर्ब्बृहन्मनुः ।“सपिण्डता तु पुरुषे सप्तमे विनिवर्त्तते ।समानोदकभावस्तु निवर्त्तेताचतुर्द्दशात् ॥
जन्मनामस्मृतेरेके तत्परं गोत्रमुच्यते ॥
”अत्र समानोदकत्वे द्विविघे पूर्व्वत्र गोतमःपक्षिणीमसपिण्डे । परत्र हारीतः । मातामहेत्रिरात्रं स्यादेकाहस्त्वसपिण्डके इति । अत्रैवगोत्रजानामहः स्मृतमिति जावालवचनम्ततः परं सर्व्वथा समानोदकतानिवृत्तेः स्नान-मात्रमिति स्नात्वा शुध्यन्ति गोत्रजा इति बृह-स्पत्युक्तत्वादिति । इति शुद्धितत्त्वम् ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
समानोदक
पु०
 समानमेकं तर्पणादौ देयमुदकं यस्य । “स-मानोदकभावस्तु निवर्त्तेता चतुर्दशात्” इत्युक्ते एकादशा-वधिचतुर्दशपुरुषपर्य्यन्ते ज्ञातिर्भदे सपिण्डशब्दे दृश्यम् ।
Capeller
German
समानोदक (nur) durch dieselbe Wasserspende
verbunden, entfernt verwandt
(vgl. सपिण्ड).