| YouTube Channel

समर (samara)

 
शब्दसागरः
English
समर mn. (-रः-रं) War, battle, conflict.
E.
सम् with, together, to go,
aff.
अप्
Capeller Eng
English
समर॑
m.
सम॑रण
n.
encounter, fight.
Yates
English
समर (रः-रं) 1.
m.
n.
War, battle.
Spoken Sanskrit
English
समर - samara -
m.
- battle
युद्ध - yuddha -
n.
- battle
युद्ध-नौका - yuddha-naukA -
f.
- battleship
सम्मुखीकरोति { सम्मुखीकृ } - sammukhIkaroti { sammukhIkR } - verb - face [ in battle ]
युधि - yudhi - battle
युध् - yudh -
f.
- battle
स्पृध् - spRdh -
f.
- battle
राटि - rATi -
f.
- battle
गविष्टि - gaviSTi -
f.
- battle
पृत् - pRt -
f.
- battle
पृतना - pRtanA -
f.
- battle
प्रायुध् - prAyudh -
f.
- battle
वाजसाति - vAjasAti -
f.
- battle
वीरजयन्तिका - vIrajayantikA -
f.
- battle
समित् - samit -
f.
- battle
समिति - samiti -
f.
- battle
मृध् - mRdh -
f.
- battle
समद् - samad -
f.
- battle
संविद् - saMvid -
f.
- battle
संयत् - saMyat -
f.
- battle
समर samara
m.
battle
समर samara
m.
conflict
समर samara
m.
war
समर samara
m.
confluence
समर samara
m.
battle with
समर samara
m.
hostile encounter
समर samara
m.
coming together
समर samara
m.
meeting
समर samara
m.
concourse
समर samara
m.
struggle
समर samara
m.
n.
fight
Wilson
English
समर
mn. (-रः-रं) War, battle, conflict.
E.
सम् with, together, to go,
aff.
अप्.
Apte
English
समरः [samarḥ] रम् [ram], रम् War, battle, fight: रजांसि समरोत्थानि तच्छोणितनदीष्विव
R.*
12.82: कर्णादयो$पि समरात् पराङ्मुखीभवन्ति
Ve.*
3.
Comp.
-आगमः outbreak of war. -उद्देशः, -भूमि
f.
battle-field. -मूर्धन्
m.
-शिरस्
n.
the front or van of battle
समरशिरसि चञ्चत्पञ्चचूडश्चमूनाम्
U.*
5.3. -सीमन् battlefield.
Apte 1890
English
समरः
रं War, battle, fight
कर्णादयोऽपि समरात्पराङ्मुखीभवंति Ve. 3.
Comp.
उद्देशः,
भूमि f. battlefield.
मूर्धन् m.,
शिरस् n. the front or van of battle
U. 5. 3.
Monier Williams Cologne
English
सम्-अर a
&c.
See सम्-√ ऋ,
p.
1170.
सम्-अर॑ b
m.
(or
n.
g. अर्धर्चादी) coming together, meeting, concourse, confluence,
RV.
AV.
ŚBr.
(ifc. f(आ). ) hostile encounter, conflict, struggle, war, battle with (सह),
ŚāṅkhBr.
MBh.
&c.
N.
of a king of the Vidyā-dharas,
Kathās.
of a king of Kāmpilya,
Hariv.
of a brother of king Avantivarman,
Rājat.
Monier Williams 1872
English
समर सम्-अर, सम्-अराण, &c. See under
सम्-ऋ।
सम्-अर, अस्, अम्, m. n. coming together in a
hostile manner, conflict, combat, struggle, strife, war,
battle [cf. समर्य]
(अस्), m. a proper N.
—सम्-
अर-कन्द, N. of a district.
—समरञ्-जय, अस्,
m. a proper N.
—समर-मर्दन, अस्, m. ‘de-
stroying in battle, epithet of Śiva.
—समर-मूर्-
धन्, आ, m. the front or van of battle.
—समर-
वर्मन्, आ, m. a proper N.
—समर-विजयिन्, ई,
इनी, इ, victorious in battle.
—समर-सिंह, अस्, m.
a proper N.
—समर-स्वामिन्, ई, m. a particular
statue or idol erected by Samara-varman.
—सम-
रार्णव (°र-अर्°), अस्, m. the ocean of war.
—स-
मरोचित (°र-उच्°), अस्, आ, अम्, fit for war.
—स-
मरोद्देश (°र-उद्°), अस्, m. a battle-field, place
of combat.
—समरोद्यत (°र-उद्°), अस्, आ, अम्,
prepared for conflict, ready for combat.
Macdonell
English
समर sam-ará,
m.
[coming together: ṛ] 🞄concourse, confluence (V.)
conflict, strife, 🞄battle, with (saha
rare in V.
C.)
N. (C.): 🞄-karman,
n.
battle
-kṣiti,
f.
battle-field
🞄-jit,
m.
(victorious in battle) N. of a prince.
Benfey
English
समर समर, i. e. सम्-ऋ + अ,
I.
m.
and
n.
War, battle, Hit. 106, 10.
II.
m.
A proper name, Rājat. 5, 25.
Apte Hindi
Hindi
समरः
पुं*
- सम् + + अप्
"संग्राम, युद्ध, लड़ाई"
समरम्
नपुं*
- सम् + + अप्
"संग्राम, युद्ध, लड़ाई"
L R Vaidya
English
samara {% m.n. %} War, battle, यदि समरमपास्य नास्ति मृत्योर्भयम् Ve.iii.
Bopp
Latin
समर m. n. (r. ire praef. सम् s. अ) pugna, bellum (cf.
समिति). DR. 8. 9.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
कु
पु
कु, स्थान, समर, मत्स्य
कुः स्थाने समरे मत्स्ये रूपमूर्ते दुर्भरे
verse 3.1.1.31
page 0015
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
प्राणः स्थाम तरः पराक्रमबलद्युम्नानि शौर्यौजसी
शुष्मं शुष्म शक्तिरूर्जसहसी युद्धं तु संख्यं कलिः
p{0033}
संग्रामाहवसंप्रहारसमरा जन्यं युदायोधनं
संस्फोटः कलहो मृधं प्रहरणं संयद्रणो विग्रहः ७९६
द्वन्द्वं समाघातसमाह्वयाभिसंपातसंमर्दसमित्प्रघाताः
आस्कन्दनाजिप्रधनान्यनीकमभ्यागमश्च प्रविदारणं ७९७
समुदायः समुदयो राटिः समितिसंगरौ
अभ्यामर्दः संपरायः समीकं सांपरायिकम् ७९८
आक्रन्दः संयुगश्चाथ नियुद्धं तद्भुजोद्भवम्
-wordlist-
प्राण (पुं), स्थामन् (क्ली), तरस् (क्ली), पराक्रम (पुं), बल (पुंक्ली), द्युम्न (क्ली), शौर्य (क्ली), ओजस् (क्ली), शुष्म (क्ली), शुष्मन् (क्ली), शक्ति (स्त्री), ऊर्ज (पुंस्त्री), सहस् (क्ली), युद्ध (क्ली), सङ्ख्य (पुंक्ली), कलि (पुं), सङ्ग्राम (पुं), आहव (पुं), सम्प्रहार (पुं), समर (पुंक्ली), जन्य (पुंक्ली), युध् (स्त्री), आयोधन (क्ली), संस्फोट (पुं), कलह (पुं), मृध (क्ली), प्रहरण (क्ली), संयत् (क्ली), रण (पुंक्ली), विग्रह (पुं), द्वन्द्व (क्ली), समाघात (पुं), समाह्वय (पुं), अभिसम्पात (पुं), सम्मर्द (पुं), समिध् (स्त्री), प्रघात (पुं), आस्कन्दन (क्ली), आजि (स्त्री), प्रधन (पुं), अनीक (पुंक्ली), अभ्यागम (पुं), प्रविदारण (पुं), समुदाय (पुं), समुदय (पुं), राटि (स्त्री), समिति (स्त्री), सङ्गर (पुं), अभ्यामर्द (पुं), सम्पराय (पुंक्ली), समीक (क्ली), साम्परायिक (क्ली), आक्रन्द (पुं), संयुग (पुंक्ली), नियुद्ध (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
सङ्ग्राम
सङ्ग्राम, समिति, समित्, समर, संख्य, समीक, रण, युद्ध, युध्, प्रधन, मृध, समुदय, संयत्, कलि, संयुग, द्वन्द्व, आयोधन, सम्प्रहार, कलह, आक्रन्द, आहव, अभ्यागम, संस्फोट, प्रविदारण, प्रहरण, अनीक, आजि, सङ्गर, सम्पराय, समाघात, प्रघात, समाह्वय, जन्य, अभिसम्पात, सम्मर्द, विग्रह
सङ्ग्रामः समितिः समिच्च समरं संख्यं समीकं रणं,
युद्धं युत्प्रधनं मृधं समुदयः संयत्कलिः संयुगम्
द्वन्द्वायोधनसम्प्रहारकलहाक्रन्दाहवाभ्यागमाः,
संस्फोटप्रविदारणप्रहरणानीकाजयः सङ्गरः ४५३
सम्परायः समाघातः प्रघातश्च समाह्वयः
जन्यं स्यादभिसम्पातः सम्मर्दो विग्रहस्तथा ४५४
verse 2.1.1.453
page 0052
नाममाला
Sanskrit
कदन, समर, युद्ध, संयुग, कलह, रण, संग्राम, सम्पराय, आजि, संयत्, महाहव
कदनं समरं युद्धं संयुगं कलहं रणम्
संग्रामं सम्परायाजी संयदाहुर्महाहवम् ८७
verse 0.1.1.87
page 0045
पुराणम्
English
समर / SAMARA One of the hundred sons of pṛthuṣeṇa, a King of the bharata dynasty. (bhāgavata, skandha 9).
Vedic Reference
English
Samara in the sense of ‘battle’ is found in the Kauṣītaki
Brāhmaṇa, ^1 and, according to Geldner, ^2 in the Rigveda.^3
1) vii. 9
Sāṅkhāyana Śrauta Sūtra,
xv. 15, 12.
2) Rigveda, Glossar, 190.
3) vi. 9, 2 (at the sacrifice
cf. samarya,
iv. 24, 8, etc.).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
समरः,
पुं,
क्ली,
(सम्यक् अरणं प्रापणमितिसं + गतौ + अप् यद्बा, सम्यक् ऋच्छत्य-त्रेति “मन्दरकन्दरशीकरेति ।” बाहुलकात्अरप्रत्ययेन साधुः इत्युज्ज्वलः १३१ ।)युद्धम् इत्यमरः
(यथा, रघुः १२ ८२ ।“इतराण्यपि रक्षांसि पेतुर्वानरकोटिषु ।रजांसि समरोत्थानि तच्छोणितनदीष्विव
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
समर
पु०
न०
सम् + ऋ--आधारे अप् युद्धे अमरः
Capeller
German
समर॑
m.
Zusammentreffen, Kampf.
Grassman
German
samará, m. (oder n.), Zusammenkommen, Zusammenströmen [von ar m. sám], mit Gen.
2〉 Wettstreit.
1〉 vásūnām {488, 6}
dhánānām {965, 3}. 2〉 {450, 2}.
Burnouf
French
समर समर
m.
n.
(सम्
ऋ) rencontre, conflit, combat.
समरोद्यत a. (उद्यत) prêt au combat.
Stchoupak
French
सम्-अर-
m.
conflit, collision, combat, guerre
n.
d'un roi de
Kāmpilya
d'un prince des Vidyādhara.
°कर्मन्- nt. fait d'armes, combat.
°क्षिति-
f.
champ de bataille.
°जित्- °बल- °भट- °रथ-
m.
n.
de rois.
°तुङ्ग-
m.
n.
d'un guerrier.
°भू- °भूमि-
f.
= °क्षिति-।
°मर्दन-
m.
n.
de Śiva.
°मूर्धन्-
m.
°शिरस्- nt. front, première ligne du combat.
°विजयिन्- a. victorieux dans le combat.
°व्यसनिन्- a. qui aime la guerre, belliqueux.
°शौण्डता-
f.
joie du combat.
°सीमन्-
m.
ou
f.
= {%°kṣiti-
samarāṅgaṇa- %} (ou -न-)
समराजिर- nt. id.
समराग्र- nt. = °मूर्धन्-।
समरातिथि-
m.
celui qu'on rencontre dans le combat.
समरोत्सव-
m.
= °शौण्डता-।
समरोद्देश-
m.
= °क्षिति-।