सभ्य (sabhya)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 सभ्य mfn.
   (-भ्यः-भ्या-भ्यं)
	 1. Trusted,  confidential,  faithful.
	 2. Relating to
an assembly,  fit for or suitable to it.
	 3. Polite.
	 4. Civilized.
	 m.
 
(-भ्यः)
	 1. An assistant at an assembly.
	 2. An assessor.
	 3. A person
of honourable parentage.
	 4. The keeper of a gambling-house.
	 5.
A servent of the keeper of a gaming-house.
 E.
  समा an assembly, 
&c.,  यत् aff.
  

Capeller Eng

English

 सभ्य a.
  being in or relating to an assembly,  also = prec.
 
m.
  assessor,  judge
 a cert.
   fire ((r. )).

Yates

English

 सभ्य (भ्यः) 1.
m.
  An assistant at an
assembly
 honourable person
keeper of a gaming house.
a.
Trusted,  faithful,  relating to or
fit for a meeting.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

सभ्य 	-	 sabhya 	-	 adj.
  	-	  not vulgar
सभ्य 	-	 sabhya 	-	 adj.
  	-	  civilized
सभ्य 	-	 sabhya 	-	 adj.
  	-	  suitable to good society
सभ्य 	-	 sabhya 	-	 adj.
  	-	  belonging to or fit for an assembly or court
सभ्य 	-	 sabhya 	-	 adj.
  	-	  refined
सभ्य 	-	 sabhya 	-	 adj.
  	-	  being in an assembly-hall or meeting-room
सभ्य 	-	 sabhya 	-	 adj.
  	-	  polite
सभ्य 	-	 sabhya 	-	 adj.
  	-	  decorous
सभ्य 	-	 sabhya 	-	 adj.
  	-	  being at the court of
सभ्य 	-	 sabhya 	-	 adj.
  	-	  courteous
सभ्य 	-	 sabhya 	-	 adj.
  	-	  gentleman-like
सभ्य 	-	 sabhya 	-	 m.
  	-	  assistant at an assembly or council
सभ्य 	-	 sabhya 	-	 m.
  	-	  assessor
सभ्य 	-	 sabhya 	-	 m.
  	-	  keeper of a gambling-house
सभ्य 	-	 sabhya 	-	 m.
  	-	  judge
सभ्य 	-	 sabhya 	-	 m.
  	-	  person of honourable parentage

सभ्य 	-	  sabhya 	-	 adj.
  	-	  gentleman-like
आर्य 	-	  Arya 	-	 adj.
  	-	  gentleman-like
सुशील 	-	  suzIla 	-	 adj.
  	-	  gentleman-like
शिष्ट 	-	  ziSTa 	-	 adj.
  	-	  gentleman-like
विनीत 	-	  vinIta 	-	 adj.
  	-	  gentleman-like

Wilson

English

 सभ्य
mfn.
   (-भ्यः-भ्या-भ्यं)
1 Trusted,  confidential,  faithful.
2 Relating to an assembly,  fit for or suitable to it.
m.
  (-भ्यः)
1 An assistant at an assembly.
2 An assessor.
3 A person of honourable parentage.
4 The keeper of a gaming house.
E.
  सभा an assembly,  &c. य aff.
  

Apte

English

सभ्य [sabhya],  a.
  [सभायां साधु यत्]

Belonging to an assembly.

Fit for society.

Refined,  polished,  civilized.

Well-bred,  polite,  civil,  courteous
 तस्मै सभ्याः सभार्याय गोप्त्रे गुप्ततमेन्द्रियाः R.*
  1.55
 Ku.*
  7.29.

Confidential,  trusty,  faithful.

भ्यः An assessor.

An assistant at an assembly.

A person of honourable parentage
 प्रायेणाल्पायुषः सभ्य कलावस्मिन् युगे जनाः Bhāg.*
  1.1.1.

The keeper of a gaming-house.

The servant of the keeper of a gaming-house.

N.
  of one of the five sacred fires
 सभ्यावसथ्यं चितयो$सवो हि ते Bhāg.*
  3.13.37.

Apte 1890

English

 सभ्य a. [सभायां साधु यत्] 1 Belonging to an assembly. 
Fit for society. 
Refined,  polished,  civilized. 
Well-bred,  polite,  civil,  courteous
 R. 1. 55,  Ku. 7. 29. 
Confidential,  trusty,  faithful. 
भ्यः 1 An assessor. 
An assistant at an assembly. 
A person of honourable parentage. 
The keeper of a gaming-house. 
The servant of the keeper of a gaming-house. 
N. of one of the five sacred fires. 

Monier Williams Cologne

English

 स॑भ्य mfn.
   being in an assembly-hall or meeting-room,  belonging to or fit for an assembly or court,  suitable to good society,  courteous,  polite,  refined,  civilized,  not vulgar,  decorous (as speech),  AV.
   &c.
   &c.
  

 being at the court of (gen.  ),  Vās.
 ,  Introd.

 स॑भ्य m.
  an assistant at an assembly or council,  (esp.  ) an assessor,  judge,  Mn.
  
 MBh.
   &c.
  

 the keeper of a gambling. house,  W.
 

 a person of honourable parentage,  ib.

 N.
  of one of the five sacred fires (See पञ्चाग्नि),  KātyŚr.
  
 Mn.
   iii,  100,  185
 Kull.
 

Monier Williams 1872

English

 सभ्य,  अस्,  आ,  अम्,  belonging or relating to an
assembly,  fit for an assembly
 suitable to good
society
 fit for a court
 polite
 refined,  civilized, 
(अ-सभ्य,  अस्,  आ,  अम्,  not met with in good society, 
not used in the best society,  unrefined,  indecorous)
trusted,  confidential,  faithful
 (अस्),  m. an assistant
at an assembly
 an assessor
 a person of honourable
parentage
 N. of one of the five sacred fires
 the
keeper of a gaming house
 the servant of a keeper
of a gaming house
 [cf. Old Germ. sibba,  sibbi, 
sibbo,  ga-sibbo,  ga-sibbot
 Goth. trasti-sibja, 
ga-sibjon,  un-sibja
 Angl. Sax. sib,  sibbe,  ge-sib.]
—सभ्य-तम,  अस्,  आ,  अम्,  most worthy of an
assembly,  very senatorial or oratorical,  very polite or
refined
 (अस्),  m. a very polite or refined person,  an
ornament of society.
—सभ्य-ता,  f. or सभ्य-त्व, 
अम्,  n. politeness,  refinement,  good breeding.
—स-
भ्येतर (°य-इत्°),  अस्,  आ,  अम्,  ‘contrary to good
society, ’ vulgar.

Macdonell

English

 सभ्य sábh-ya,  a.
  belonging to,  suitable for,  🞄present in,  an assembly
 C.: fit for society,  🞄polite,  courteous,  refined (speech)
 m.
  (C.) 🞄assessor,  councillor,  judge
 member of good 🞄society,  refined person
 partner,  fellow-player: 🞄—° a.
  living at the court of: -itará,  a.
  unrefined,  🞄coarse (conversation).

Benfey

English

 सभ्य सभ्य,  i. e. सभा + य, 
 I. adj.
 
 1. Relating to an assembly,  fit for it, 
Ragh. 1,  55
 polite,  Pañc. i. d. 294
(cf.  Bhartṛ. 3,  57
 सभ्य-इतर,  vulgar).
 2. Trusted,  faithful.
 II. m.
 
 1. An
assistant at an assembly of scholars, 
Rājat. 5,  32
 of courtiers,  86
 of judges, 
Pañc. 40,  23.
 2. A person of honour-
able parentage,  Bhaṭṭ. 1,  13, 
 3. The
keeper of a gaming-house.
 4. The
servant of a keeper of a gaming-
house (?),  Daśak. in Chr. 186,  4. -- Cf. 
O.H.G. sibba
 A.S. sib,  sibbe,  ge-sib
Goth. trasti-sibja,  adoptatio,  ga-sibjôn, 
reconciliare,  un-sibja,  iniqua
 O.H.G.
sibbi,  sibbo,  ga-sibbo,  ga-sibbôt.

Apte Hindi

Hindi

सभ्य
वि* - सभायां साधुः - यत्
सभा से संबंध रखने वाला

सभ्य
वि* - सभायां साधुः - यत्
समाज के योग्य

सभ्य
वि* - सभायां साधुः - यत्
"संस्कृत,  परिष्कृत,  विनीत"

सभ्य
वि* - सभायां साधुः - यत्
"सुशील,  विनम्र,  शिष्ट"

सभ्य
वि* - सभायां साधुः - यत्
"विश्वस्त,  विश्वसनीय,  ईमानदार"

सभ्यः
पुं*
  - सभायां साधुः - यत्
मूल्यनिदर्शक

सभ्यः
पुं*
  - सभायां साधुः - यत्
सभासद्

सभ्यः
पुं*
  - सभायां साधुः - यत्
सम्मानित कुल में उत्पन्न

सभ्यः
पुं*
  - सभायां साधुः - यत्
 जुआ-खाने का संचालक

सभ्यः
पुं*
  - सभायां साधुः - यत्
द्यूतगृह के संचालक का सेवक

L R Vaidya

English

 saBya {% (I) a. (f. भ्या) %} 1. Relating to an assembly
polite,  R.i.55
refined,  civilized
trusted,  faithful.

 saBya {% (II) m. %} 1. An assistant at an assembly
an assessor
a person of honourable parentage
the keeper of a gambling house
a servant of the keeper of a gaming-house.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  निरवद्य,  सभ्य,  श्लील,  अमल,  अनवद्य
adjective
 
यः न अश्लीलः।
 "सः निरवद्यं साहित्यम् अनुभवति।"

Synonyms:
  शिष्ट,  भद्र,  मद्र,  आचारवत्,  विनीत,  सभ्य,  शिष्टाचारसेविन्,  अग्राम्य,  आर्यवृत्त,  सुवृत्त,  यशस्य,  सभेय,  अनीच,  अर्हत्,  आदृत्य,  आर्य,  आर्यमिश्र,  आर्यक,  आर्षेय,  उड्डामर,  कुल्य,  गुरु,  मान्य,  सत्,  सज्जन,  साधु,  सुजन,  प्रश्रयिन्,  प्रश्रित,  सुदक्षिण
adjective
 
यः साधुव्यवहारं करोति।
 "रामः  शिष्टः पुरुषः अस्ति।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
कपटं कैतवं दम्भः कूटं छद्मोपधिश्छलम् ।
व्यपदेशो मिषं लक्षं निभं व्याजोऽथ कुक्कुटिः ॥ ३७८ ॥
कुहना दम्भचर्या च वञ्चनं तु प्रतारणम् ।
व्यलीकमतिसन्धानं साधौ सभ्यार्यसज्जनाः ॥ ३७९ ॥
-wordlist-
 
कपट (क्ली),  कैतव (क्ली),  दम्भ (पुं),  कूट (पुंक्ली),  छद्मन् (क्ली),  उपधि (स्त्री),  छल (क्ली),  व्यपदेश (पुं),  मिष (क्ली),  लक्ष (क्ली),  निभ (क्ली),  व्याज (पुं),  कुक्कुटि (स्त्री),  कुहना (स्त्री),  दम्भचर्या (स्त्री),  वञ्चन (क्ली),  प्रतारण (क्ली),  व्यलीक (क्ली),  अतिसन्धान (क्ली),  साधु (पुं),  सभ्य (पुं),  आर्य (पुं),  सज्जन (पुं)

--source--
 
सभ्याः सदस्याः पार्षद्याः सभास्ताराः सभासदः ॥ ४८० ॥
सामाजिकाः सभा संसत्समाजः परिषत्सदः ।
पर्षत्समज्यागोष्ठ्यास्था आस्थानं समितिर्घटा ॥ ४८१ ॥
-wordlist-
 
सभ्य (पुं),  सदस्य (पुं),  पार्षद्य (पुं),  सभास्तार (पुं),  सभासद (पुं),  सामाजिक (पुं),  सभा (स्त्री),  संसद् (स्त्री),  समाज (पुं),  परिषद् (स्त्री),  सदस् (स्त्री),  पर्षद् (स्त्री),  समज्या (स्त्री),  गोष्ठी (स्त्री),  आस्था (स्त्री),  आस्थान (क्ली),  समिति (स्त्री),  घटा (स्त्री)

नाममाला

Sanskrit

पारिषद्य,  बुध,  सभ्य,  सदउचित,  संसदुचित,  सभोचित
पारिषद्यो बुधः सभ्यः सदः संसत्सभोचितः ।
verse 0.1.1.112
page 0056

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 सभ्यः,  पुं,
   (सभायां साधुः । सभा + “सभाया यः ।”४ । ४ । १०५ । इति यः ।) साधुः । सभासद् ।इत्यमरः ॥
 (यथा,  मनुः । ८ । १० ।“सोऽस्य कार्य्याणि संपश्येत् सभ्यैरेव त्रिभि-र्वृतः ॥
”अस्मिन्नर्थे वाच्यलिङ्गेऽपि दृश्यते । यथा,  रघुः ।१ । ५५ ।“तस्मै सभ्याः सभार्य्याय गोप्त्रे गुप्ततमेन्द्रियाः ।अर्हणामर्हते चक्रुर्मुनयो नयचक्षुषे ॥
”)सभिकः । इति जटाधरः ॥

 सभ्यः,  त्रि,  (सभा + यः ।) प्रत्ययितः । इतिजटाधरः ॥
 सभासम्बन्धी च ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 सभ्य पु०
  सभायां साधुः यत् । १ सामाजिके २ द्यूतकारे च ३ विश्रब्धे त्रि०
  जटा०

Capeller

German

 स॑भ्य dass.,  in einer Gesellschaft befindlich.
m.
  Hofmann,  Beisitzer,  Richter,  Mitspieler.

Burnouf

French

 सभ्य सभ्य a. (सभा) d'une assemblée,  qui s'y
rapporte.
		 Digne de foi. -- S. m.
  assistant d'une assemblée
personne respectable.
		 Gardien d'une maison de jeu.

Stchoupak

French

 सभ्य-
 a. qui est dans une assemblée,  en société,  qui fait partie
d'une assemblée,  etc. 
 qui connaît les usages de la (bonne) société, 
civil,  comme il faut 
 m.
  membre d'une assemblée,  d'une cour de justice, 
assesseur 
 homme de (bonne) société.
सभ्येतर- a. (propos) inconvenant.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.