| YouTube Channel

सन्नन्ते (sannante)

 
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“दूङ् परितापे”@} 2 स्वादिः।
परितापः = खेदः।
‘दुनोति दूयते तापे, दवतीति गतौ पदम्।।’ 3 इति देवः।
ण्यन्ते, सन्नन्ते, यङन्ते क्रमेण, दावकः-विका, दुदूषकः-षिका, दोदूयकः- यिका
इत्यादीनि रूपाणि तौदादिककूङ्धातुवत् 4 ज्ञेयानि।
शुद्धात् तु इमानि रूपाणि भवन्तीति विशेषः।
यथा-दावकः-विका, दविता-त्री, दूयमानः, दविष्यमाणः, प्रदूः-प्रदुवौ-प्रदुवः, 5 दूनम् 6 -दूनः-दूनवान्, दवः, दवितव्यम्, दवनीयम्, दव्यम्- 7 अवश्यदाव्यम्, ईषद्दवः-दुर्दवः-सुदवः, दूयमानः, दवः, दवितुम्, दूतिः, दवनम्, दूत्वा, प्रदूय, दावम् २-दूत्वा
--इति।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(८५५)
02
=>
(४-दिवादिः-११३३। अक। सेट्। आत्म।)
03
=>
(श्लो। २२)
04
=>
(२३८)
05
=>
[[२। धातोरस्य सेट्त्वेऽपि, ‘श्रयुकः क्किति’ (७-२-११) इति क्ङिति प्रत्यये परतः गुणनिषेधः। तेन निष्ठा, क्तिन्, क्त्वा प्रत्ययेषु इण्णिषेधो ज्ञेयः। अत्र, ‘स्वादय ओदितः’ (ग। सू। दिवादौ) इत्यनेन ओदित्त्वस्यातिदेशात्, ‘ओदितश्च’ (८-२-४५) इति निष्ठानत्वम्।]]
06
=>
[[B। ‘किं सूयसे गिरमदून नितान्तदीनामुड्डीनकाकसम भूपतिधीनमेतत्।’ धा। का। २। ५८।]]
07
=>
[[३। ‘ओरावश्यके’ (३-१-१२५) इति ण्यति, गुणावादेशयो रूपमेवम्।]]
1 {@“वद सन्देशवचने”@} 2 आधृषीयः।
तेन णिज्विकल्पः।
‘--भाषणे’ इति हेमचन्द्र-जैन-कातन्त्रादयः।
‘--वाक्सन्देशयोः’ इति वोपदेवः।
‘-- वचने च’ इति द्रुमे इति धा।
का।
3।
‘व्यक्तवाचि वदेद्वा णौ वादयेद् वदते वदेत्।’ 4 इति देवः।
अयं धातुः आत्मनेपदी इति शाकटायनः इति मा।
धा।
वृत्तिः।
वादकः-दिका, विवादयिषकः-षिका
वादकः-दिका, विवदिषकः-षिका, वावदकः-दिका
वादयिता-त्री, विवादयिषिता-त्री
इत्यादिकानि रूपाणि सर्वाण्यपि ण्यन्तात् सननन्तं विना पूर्वलिखितभौवादिकवदतिवत् 5 ऊह्यानि।
ण्यन्तात् सन्नन्ते इमानि रूपाणीति ज्ञेयम् -- विवादयिषिता-त्री, विवादयिषन्-न्ती, विवादयिषिष्यन्-न्ती-ती, विवा- दयिषमाणः, विवादयिषिष्यमाणः, विवादयिट्-यिषौ-यिषः
विवादयिषितम्-तः- तवान्
विवादयिषुः, विवादयिषितव्यम्, विवादयिषणीयम्, विवादयिष्यम्, ईषद्विवादयिषः-दुर्विवादयिषः-सुविवादयिषः
विवादयिष्यमाणः, विवादयिषः, विवादयिषितुम्, विवादयिषा, विवादयिषणम्, विवादयिषित्वा, प्रविवादयिष्य, विवादयिषम् २, विवादयिषित्वा इति।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(१५४८)
02
=>
(१०-चुरादिः-१८४२। सक। सेट्। उभ।)
03
=>
(३-५१)
04
=>
(श्लो। १०९)
05
=>
(१५४७)