| YouTube Channel

सन्तोष (santoSa)

 
शब्दसागरः
English
सन्तोष
m.
 (-षः)
1. Joy, pleasure, delight, satisfaction, happiness.
2.
Thumb and fore-finger.
E.
 सम् intensitive prefix, तुष् to be pleased,
aff.
 घञ् ।
Capeller Eng
English
संतोष
m.
 = संतुष्टि (p. संतो°षवन्त् & संतो°षिन्)
acc.
w.
 कृ be satisfied.
Yates
English
स-न्तोष (षः) 1.
m.
 Joy, happiness
thumb and forefinger.
Spoken Sanskrit
English
सन्तोष santoSa
m.
 Content
सन्तोष santoSa
m.
 contentedness with
Wilson
English
सन्तोष
m.
 (-षः)
1 Joy, pleasure, delight, satisfaction, happiness.
2 Thumb and forefinger.
E.
 सम् intensitive prefix, तुष to be pleased,
aff.
 घञ्.
Apte 1890
English
संतोषः 1 Satisfaction, contentment
संतोष एव पुरुषस्य परं निधानं Subhāṣ.
2 Pleasure, delight, joy.
3 The thumb and fore-finger.
Monier Williams Cologne
English
सं-तोष
m.
 (ifc. f(आ). ) satisfaction, contentedness with (instr. or
loc.
°षं-√ कृ, ‘to be satisfied or contented’),
MaitrUp.
MBh.
&c.
Content (personified as a son of Dharma and Tuṣṭi and reckoned among the Tuṣitas q.v.),
Prab.
Pur.
Monier Williams 1872
English
सन्-तोष, अस्, m. satisfaction, contentedness, (सन्-
तोषं कृ, to be satisfied or contented)
happiness,
delight, joy, pleasure
Content (personified as a son
of Dharma and Tuṣṭi)
the thumb and fore-finger
(आ), f. a proper N.
—सन्तोष-वत्, आन्, अती, अत्,
contented, joyful, pleased.
Macdonell
English
संतोष saṃ-toṣa,
m.
 satisfaction, contentment, 🞄with (in. , lc.): -ṃ kṛ, content oneself 🞄with (in. ): -vat,
a.
 satisfied, contented
🞄-toṣin,
a.
 id.
delighting in (—°)
-toṣṭavya, fp.
n.
 one should be contented.
Benfey
English
संतोष संतोष, i. e. सम्-तुष् + अ,
m.
1. Contentedness, Pañc. ii. d. 163
satisfaction
with कृ, To be satisfied,
Pañc. 136, 12
to be content, Pañc.
139, 17.
2. Joy.
3. Thumb and fore-
finger.
--
Comp.
अ-,
m.
 pain, Mālat. 94,
10.
Hindi
Hindi
संतोष
Apte Hindi
Hindi
सन्तोषः
पुं*
 - सम् + तुष् + घञ्
"शान्ति, परितुष्टि, सबर"
सन्तोषः
पुं*
 - सम् + तुष् + घञ्
"प्रसन्नता, खुशी, हर्ष"
सन्तोषः
पुं*
 - सम् + तुष् + घञ्
अंगूठा या तर्जनी अंगुली
L R Vaidya
English
saMtoza {% m. %} 1. Contentment, satisfaction, संतोषमूलं हि सुखम् M.iv.12
2. joy
3. the thumb and forefinger.
Bopp
Latin
सन्तोष m. (r. तुष् praef. सम् s. अ) animus contentus,
Zufriedenheit. HIT. 45. 14.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
नियमाः शौचसंतोषौ स्वाध्यायतपसी अपि ।
देवताप्रणिधानं च करणं पुनरासनम् ॥ ८२ ॥
-wordlist-
नियम (पुं), शौच (पुं), सन्तोष (पुं), स्वाध्याय (पुं), तपस् (क्ली), देवताप्रणिधान (क्ली), करण (क्ली), आसन (क्ली)
--source--
धृतिः संतोषः स्वास्थ्यं स्यादाध्यानं स्मरणं स्मृतिः ।
-wordlist-
धृति (स्त्री), सन्तोष (पुं), स्वास्थ्य (क्ली), आध्यान (क्ली), स्मरण (क्ली), स्मृति (स्त्री)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
सन्तोषः,
पुं,
 (सं + तुष + घञ् ।) सन्तुष्टिः । तत्-पर्य्यायः । धृतिः २ स्वास्व्यम् ३ । इति हेम-चन्द्रः ॥
(यथा, हितोपदेशे ।“सन्तोषामृततृप्तानां यत् सुखं शान्तचेतसाम्कुतस्तद्धनलुब्धानामितश्चेतश्च धावताम् ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
सन्तोष
पु०
 सम + तुष--करणादौ घञ् । १ धैर्य्ये २ स्व स्यो घहेमचः । ३ सम्यक्तुष्टौ “सन्तोषमूलं हि सुखम्” मनुः ।
Capeller
German
संतोष
m.
 = संतुष्टि
Acc. mit कर् sich begnügen.
Stchoupak
French
सं-तोष-
m.
 satisfaction, contentement
-अम् इ- être satisfait,
content
-अं कृ- se contenter de
-ण- nt. fait de contenter
-इन्-
-इणी- a. content de (ifc.)
-इत- v. s. °तुष्-।