| YouTube Channel

सदस्य (sadasya)

 
शब्दसागरः
English
सदस्य
m.
(-स्यः)
1. An assistant or by-stander at a sacrifice, &c., one
whose business it is to notice and correct mistakes.
2. Any per-
son present at an assembly, a spectator, an assessor, a member,
&c.
E.
सदस् an assembly, यत्
aff.
Capeller Eng
English
सदस्य॑
m.
partaker of an assembly,
esp.
of a
Sattra-sacrifice.
Yates
English
सदस्य (स्यः) 1.
m.
An assistant at a
sacrifice
a member of an as-
sembly.
Spoken Sanskrit
English
सदस्य - sadasya -
m.
- member
प्रेक्षक - prekSaka -
m.
- memberofanaudience
सदस्या - sadasyA -
f.
- member
अवयव - avayava -
m.
- member
परु - paru -
m.
- member
रथ - ratha -
m.
- member
शरीरावयव - zarIrAvayava -
m.
- member
प्रतीक - pratIka -
m.
- member
अङ्गक - aGgaka -
n.
- member
अङ्ग - aGga -
n.
- member
पर्वन् - parvan -
n.
- member
व्यञ्जन - vyaJjana -
n.
- member
पञ्चाङ्ग - paJcAGga -
adj.
- 5-membered
नराङ्ग - narAGga -
m.
n.
- man-member
वर्षाङ्ग - varSAGga -
n.
- year-member
विस्वाङ्ग - visvAGga -
adj.
- all-membered
प्रधानाङ्ग - pradhAnAGga -
n.
- chief member
अधमाङ्ग - adhamAGga -
n.
- lowest member
एकाङ्ग - ekAGga -
n.
- single member
अत्क - atka -
m.
- limb or member
सदस्य sadasya
m.
member
सदस्य sadasya
m.
present in the sacrificial enclosure
सदस्य sadasya
m.
assistant at sacrifice
सदस्य sadasya
m.
person belonging to a learned court-circle
सदस्य sadasya
m.
superintending priest
सदस्य sadasya
m.
member of an assembly
सदस्य sadasya
m.
spectator
सदस्य sadasya
m.
assessor
सदस्य sadasya
m.
seventeenth priest
Wilson
English
सदस्य
m.
(-स्यः)
1 An assistant or by-stander at a sacrifice, &c. one whose business it is to
notice and correct mistakes.
2 Any person present at an assembly, a spectator, an assessor, a member, &c.
E.
सदस् an assembly, यत्
aff.
Apte
English
सदस्यः [sadasyḥ], [सदसि साधु वसति वा यत्]
Any person present at or belonging to an assembly, a member of an assembly (an assessor, a juror
&c.
)
सदस्याग्न्यार्हणार्हं वै विमृशन्तः सभासदः
Bhāg.*
1.74.18.
An assistant at a sacrifice, a superintending or assisting priest
ऋषी- णामार्त्विज्यं शरणद सदस्याः सुरगणाः Śiva-mahimna 21
सदस्यै- रनुज्ञातः
Ś.*
3.
Apte 1890
English
सदस्यः [सदसि साधु वसति वा यत्] 1 Any person present at or belonging to an assembly, a member of an assembly (an assessor, a juror &c.).
2 An assistant at a sacrifice, a superintending or assisting priest
सदस्यैरनुज्ञातः Ś. 3.
Monier Williams Cologne
English
सदस्य᳡
m.
‘present in the sacrificial enclosure’, an assessor, spectator, member of an assembly (at a sacrifice), a superintending priest, the seventeenth priest (whose duties
accord.
to the Kuṣītakins, are merely to look on and correct mistakes),
TS.
Br.
GṛŚrS.
MBh.
BhP.
a person belonging to a learned court-circle,
Jātakam.
Monier Williams 1872
English
सदस्य, अस्, m. any person present at or belong-
ing to an assembly, an assessor, spectator, member
of an assembly, councillor
any one present or assist-
ing at a sacrifice, a superintending priest or Ṛtvij,
(his duties, according to the Kauṣītakins, are to
superintend the whole sacrifice and correct mistakes
cf. विधि-दर्शिन्।)
Macdonell
English
सदस्य sadas-yâ,
a.
belonging to or being in 🞄the sacrificial shed
m.
member of a (sacrificial) 🞄assembly
assistant at a sacrificial 🞄session (occupying the Sadas and only looking 🞄on during rites).
Benfey
English
सदस्य सदस् + य,
m.
1. An assistant
at a sacrifice, Śāk. 32, 11.
2. Any per-
son present or belonging to an as-
sembly, Rām. 1, 13, 23.
Apte Hindi
Hindi
सदस्यः
पुं*
- सदसि साधु वसति वा यत्
"सभा का सभासद् या सभा में उपस्थित व्यक्ति, सभा का मेम्बर "
सदस्यः
पुं*
- सदसि साधु वसति वा यत्
"याजक, यज्ञ में ब्रह्मा या सहायक ऋत्विज्"
L R Vaidya
English
sadasya {% m. %} 1. An assisting priest at a sacrifice
2. any person present at or belonging to an assembly.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
सदस्य ein zum gelehrten Hofkreis Gehöriger, Jātakam. 23.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
सभ्याः सदस्याः पार्षद्याः सभास्ताराः सभासदः ४८०
सामाजिकाः सभा संसत्समाजः परिषत्सदः
पर्षत्समज्यागोष्ठ्यास्था आस्थानं समितिर्घटा ४८१
-wordlist-
सभ्य (पुं), सदस्य (पुं), पार्षद्य (पुं), सभास्तार (पुं), सभासद (पुं), सामाजिक (पुं), सभा (स्त्री), संसद् (स्त्री), समाज (पुं), परिषद् (स्त्री), सदस् (स्त्री), पर्षद् (स्त्री), समज्या (स्त्री), गोष्ठी (स्त्री), आस्था (स्त्री), आस्थान (क्ली), समिति (स्त्री), घटा (स्त्री)
Vedic Reference
English
Sadasya. See Ṛtvij.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
सदस्यः,
पुं,
(सदसि साधुः सदस् + यत् ।)विधिदर्शी इत्यमरः
न्यूनातिरिक्ततां विप-र्य्यासञ्च परिहर्त्तुं विधिं वेदोक्तयज्ञक्रियाकलार्पद्रष्टं शीलं येषां ते सदस्याः सदसि साधवःकारका इतिविकारसंघेत्यादिना यः इतिभरतः
तस्य नामान्तरं प्रश्नवक्ता यथा, --“एकः कर्म्मनियुक्तः स्यात् द्वितीयस्तन्त्रधारकः ।तृतीयः प्रश्नकं ब्रूयात्ततः कर्म्म समाचरेत्
”कर्म्मनियुक्तः आचार्य्यः ब्रह्माङ्गके होम-कर्म्मणि ब्रह्मा स्वयं होमाकरणे होतापि ।स्वयं प्रधानकर्म्माकरणे प्रतिनिधिरपि तन्त्र-धारकः पुस्तकधारकः प्रश्नवक्ता सदस्यः ।इति संस्कारतत्त्वम्
*
सभ्यः यथा सभ्याःसदस्याः पार्षद्याः सभास्ताराः सभासदः ।सामाजिका इत्यादि हेमचन्द्रः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
सदस्य
पु०
सदसि साधुर्वसति वा यत् यज्ञादौ न्यूनाति-रिक्तताविपर्य्ययपरिहारार्थं विधानदर्शिनि अमरः ।२ मभसिदि
त्रि०
अमरः
Capeller
German
सदस्य
m.
Teilnehmer an einer Versammlung,
bes. am Sattra-Opfer.
Burnouf
French
सदस्य सदस्य
m.
(सदस्) personne faisant partie d'une
assemblée.
Le maître des cérémonies, Vd.
Stchoupak
French
सदस्य-
a. qui se tient sous l'abri (sacrificiel)
m.
prêtre dont la
seule fonction consiste à surveiller le sacrifice.