| YouTube Channel

सत्यम् (satyam)

 
Monier Williams Cologne
English
सत्य॑म् (अ॑म्),
ind.
(g. चादि and स्वर्-आदि) truly, indeed, certainly, verily, necessarily, yes, very well (सत्यम्-तु, किं तु, तथापि, ‘it is true - but, yet, however’
यत् सत्यम्, ‘indeed, certainly’),
RV.
&c.
&c.
[cf.
accord.
to some, Gk. ἐτεός.]
Apte Hindi
Hindi
सत्यम्
नपुं*
- सते हितम् - सत् + यत्
सचाई
सत्यम्
अव्य* - -
"सचमुच, वस्तुतः, निस्संदेह, निश्चय ही, वस्तुतस्तु"
सत्यम्
नपुं*
- सत्+यत्
मोक्ष
सत्यम्
नपुं*
- सत्+यत्
सचाई
सत्यम्
नपुं*
- सत्+यत्
निष्कपटता
सत्यम्
नपुं*
- सत्+यत्
पवित्रता
सत्यम्
नपुं*
- सत्+यत्
प्रतिज्ञा
सत्यम्
नपुं*
- सत्+यत्
जल
सत्यम्
नपुं*
- सत्+यत्
ईश्वर
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
सत्यम्, सत्या, सत्यः, यथार्थम्, अवितथः, अवितथम्, अवितथा, अकृत्रिमः, अकृत्रिमा, अकृत्रिमम्, गतालीकः, गतालीका, गतालीकम्, निर्मायिकः, निर्मायिकम्, निर्मायिकः, अकपटः, अकपटम्, अकपटा, निष्कपटी, निष्कपटः, ऋतम्, सम्यक्, तथ्यम्
adjective
यथा अस्ति तथा। विना कपटं वा।
"अध्यक्षेण निर्भयो भूत्वा सत्यं कथनीयम्।"
Synonyms:
सत्ययुगम्, सत्यम्, सत्यं युगम्
noun
हिन्दूनां मते कालस्य चतुर्विभागेषु प्रथमः सत्य युगसंज्ञकः १७२८००० वर्षपर्यन्तः।
राजा हरिश्चन्द्रः सत्ययुगे अजायत। / "सत्ययुगस्य लक्षणम्- सत्य-धर्म-रतो नित्यं तीर्थानां सदाश्रयम्। नन्दन्ति देवताः सर्वाः सत्ये सत्यपरा नराः॥"
Synonyms:
शपथः, दिव्यम्, सत्यम्, समयः, प्रत्ययः, अभीषङ्गः, अभिषङ्गः, परिग्रहः, क्रिया, शापः, शपः, शपनम्, अभिशापः, परिशापः
noun
दृढनिश्चयात्मकं वचनम्।
"भोः शपथः अस्ति किमपि कथितं मया।"
Synonyms:
वास्तविकम्, वास्तविकः, वास्तविकी, वास्तवः, वास्तवी, वास्तवम्, तथ्यः, तथ्यम्, तथ्या, यथार्थः, यथार्थम्, यथार्था, सन्, सत्, सती, सत्यः, सत्यम्, सत्या, प्रकृतः, प्रकृता, प्रकृतम्, अकल्पितः, अकल्पितम्, अकल्पिता
adjective
यद् यथार्थभूतम् अस्ति तद्।
"शशशृङ्गं वास्तविकः पदार्थः अस्ति।"
Synonyms:
जलम्, वारि, अम्बु, अम्भः, पयः, सलिलम्, सरिलम्, उदकम्, उदम्, जडम्, पयस्, तोयम्, पानीयम्, आपः, नीरम्, वाः, पाथस्, कीलालम्, अन्नम्, अपः, पुष्करम्, अर्णः, पेयम्, सलम्, संवरम्, शंवरम्, संम्बम्, संवत्सरम्, संववरः, क्षीरम्, पायम्, क्षरम्, कमलम्, कोमलम्, पीवा, अमृतम्, जीवनम्, जीवनीयम्, भुवनम्, वनम्, कबन्धम्, कपन्धम्, नारम्, अभ्रपुष्पम्, घृतम्, कं, पीप्पलम्, कुशम्, विषम्, काण्डम्, सवरम्, सरम्, कृपीटम्, चन्द्रोरसम्, सदनम्, कर्वुरम्, व्योम, सम्बः, सरः, इरा, वाजम्, तामरस, कम्बलम्, स्यन्दनम्, सम्बलम्, जलपीथम्, ऋतम्, ऊर्जम्, कोमलम्, सोमम्, अन्धम्, सर्वतोमुखम्, मेघपुष्पम्, घनरसः, वह्निमारकः, दहनारातिः, नीचगम्, कुलीनसम्, कृत्स्नम्, कृपीटम्, पावनम्, शरलकम्, तृषाहम्, क्षोदः, क्षद्मः, नभः, मधुः, पुरीषम्, अक्षरम्, अक्षितम्, अम्ब, अरविन्दानि, सर्णीकम्, सर्पिः, अहिः, सहः, सुक्षेम, सुखम्, सुरा, आयुधानि, आवयाः, इन्दुः, ईम्, ऋतस्ययोनिः, ओजः, कशः, कोमलम्, कोमलम्, क्षत्रम्, क्षपः, गभीरम्, गम्भनम्, गहनम्, जन्म, जलाषम्, जामि, तुग्र्या, तूयम्, तृप्तिः, तेजः, सद्म, स्रोतः, स्वः, स्वधा, स्वर्गाः, स्वृतिकम्, हविः, हेम, धरुणम्, ध्वस्मन्वतु, नाम, पवित्रम्, पाथः, अक्षरम्, पूर्णम्, सतीनम्, सत्, सत्यम्, शवः, शुक्रम्, शुभम्, शम्बरम्, वूसम्, वृवूकम्, व्योमः, भविष्यत्, वपुः, वर्वुरम्, वर्हिः, भूतम्, भेषजम्, महः, महत्, महः, महत्, यशः, यहः, यादुः, योनिः, रयिः, रसः, रहसः, रेतम्
noun
सिन्धुहिमवर्षादिषु प्राप्तः द्रवरुपो पदार्थः यः पान-खान-सेचनाद्यर्थम् उपयुज्यते।
"जलं जीवनस्य आधारम्। /अजीर्णे जलम् औषधं जीर्णे बलप्रदम्। आहारकाले आयुर्जनकं भुक्तान्नोपरि रात्रौ पेयम्।"
Synonyms:
सत्यम्, तथ्यम्, ऋतम्, सम्यक्, अवितथम्, तत्त्वम्, तत्त्वार्थम्, यथार्थवचमन्, याथार्थ्यम्, सत्त्वम्, सत्ता, परमार्थः, पूतम्
noun
तद् वचनम् यद् यथार्थम् न्यायसङ्गतम् धर्मसङ्गतं
"सत्यस्य रक्षणाय तैः स्वस्य प्राणाः अर्पिताः। / वरं कूपशताद्वापी वरं वापीशतात् क्रतुः वरं क्रतुशतात् पुत्रः सत्यं पुत्रशतात् किल।"
Synonyms:
खलु, नूनम्, सत्यम्, अर्थतः, तत्वतः, वस्तुतः, अव्यलीकम्, यथार्थम्, तत्त्वेन, यथातथम्, यथार्थतः, परमार्थतः, अनुषत्यम्, अञ्जसा, अद्धा
adverb
प्रकृतम् एव।
"भोः, विस्मृतवान् खलु भवतः नाम।"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: सत्यम्
Root: सत्य
Gender: नपुं
Number: all
अर्थः दशशिवाव्ययानि
Meaning(s):
Quality of Śiva
Truthfulness
Shloka(s):
1|1|47|2 ज्ञानं वैराग्यमैश्वर्यं तपः सत्यं क्षमा धृतिः॥ (स्वर्गकाण्डः/आदिदेवाध्यायः)
Synonym(s):
1|1|47|2 सत्यम् (सत्य) (नपुं) Quality of Śiva
Truthfulness दशशिवाव्ययानि
Related word(s):
isa_k शिवाव्ययम्
धर्म-धर्मी-भावः शिवः
उपाधि शक्तिः
Tamil
Tamil
ஸத்யம் : உண்மை, பிரதிக்ஞை, சபதம், கிருதயுகம், பரம்பொருள், தண்ணீர்.
अमरकोशः
Sanskrit
Word: सत्यम्
Root: सत्यम्
Gender: undefined
Number: undefined
Meaning(s):
truly
as it really is
Shloka(s):
3|3|83|2 सत्ये साधौ विद्यमाने प्रशस्तेऽभ्यर्हिते सत्॥ (नानार्थवर्गः)
3|4|15|1 मृषा मिथ्या वितथे यथार्थं तु यथातथम्। (अव्ययवर्गः)
Synonym(s):
3|3|83|2 सन् (सत्) (पुं)
3|3|83|2 सत् (सत्) (स्त्री)
3|3|83|2 सत् (सत्) (नपुं)
3|4|15|1 यथार्थन् (यथार्थम्) (अव्य)
3|4|15|1 यथातथन् (यथातथम्) (अव्य)
Related word(s):
जातिः शेषः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
सत्यम्
अव्य०
सत् + यमु स्वीकारे