सत्प्रतिपक्ष (satpratipakSa)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 सत्प्रतिपक्ष m.
  (-क्षः) Contrariety of doctrine or argument,  knowledge of
the opposite arguments proving the existence or non-existence of
a thing
 viz:--sound is eternal because it is audible
 on the
other hand sound is non-eternal because it is a product,  (in
logic.)
 E.
  सत् being,  प्रतिपक्ष opposition. 

Yates

English

 स-त्प्रतिपक्ष (क्षः) 1.
m.
  Controversy
respecting the reality of exist-
ence.

Spoken Sanskrit

English

सत्प्रतिपक्ष 	-	  satpratipakSa 	-	 m.
  	-	  existence of opposite premisses proving the existence or non-existence of a thing
सदसत्त्व 	-	  sadasattva 	-	 n.
  	-	  existence and non-existence
भवाभव 	-	  bhavAbhava 	-	 m.
  	-	  existence and non-existence
लुप्तता 	-	  luptatA 	-	 f.
  	-	  non-existence
अजीवनि 	-	  ajIvani 	-	 f.
  	-	  non-existence
हानि 	-	  hAni 	-	 f.
  	-	  non-existence
नास्तित्व 	-	  nAstitva 	-	 n.
  	-	  non-existence
अभवनि 	-	  abhavani 	-	 f.
  	-	  non-existence
असत् 	-	  asat 	-	 m.
  	-	  non-existence
अजीवित 	-	  ajIvita 	-	 n.
  	-	  non-existence
शून्यता 	-	  zUnyatA 	-	 f.
  	-	  non-existence
असत्ता 	-	  asattA 	-	 f.
  	-	  non-existence
अभूति 	-	  abhUti 	-	 f.
  	-	  non-existence
नास्ति 	-	 nAsti 	-	 m.
  	-	 nonexistence
असम्भव 	-	  asambhava 	-	 m.
  	-	  non-existence
असद्भाव 	-	  asadbhAva 	-	 m.
  	-	  non-existence
अभाव 	-	  abhAva 	-	 m.
  	-	  non-existence
नास्तिता 	-	  nAstitA 	-	 f.
  	-	  non-existence
आकिञ्चन्यायतन 	-	  AkiJcanyAyatana 	-	 n.
  	-	  non-existence
असम्भूति 	-	  asambhUti 	-	 f.
  	-	  non-existence

 
   सत्प्रतिपक्ष  satpratipakSa  adj.
   liable to a valid opposite argument or objection  
   सत्प्रतिपक्ष  satpratipakSa  m.
   existence of opposite premisses proving the existence or non-existence of a thing   
   सत्प्रतिपक्ष  satpratipakSa  m.
   contrariety of good  
   सत्प्रतिपक्ष  satpratipakSa  m.
   argument liable to a valid objection     
            

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 सत्प्रतिपक्ष
m.
  (-क्षः) Contrariety of doctrine or argument, 
knowledge of the opposite arguments proving the existence or non-existence of a
thing.
E.
  सत् being,  प्रतिपक्ष opposition. 

Monier Williams Cologne

English

 सत्—प्रतिपक्ष mfn.
   liable to a valid opposite argument or objection

 सत्—प्रतिपक्ष m.
  (with or scil.
  हेतु) an argument liable to a valid obj° (-ता f.
 ),  Tarkas.
 
 Sarvad.
 
 Kusum.
  

 सत्—प्रतिपक्ष m.
  contrariety of arg°,  existence of opposite premisses proving the existence or non-ex° of a thing,  W.
 

 N.
  of wk.

Apte Hindi

Hindi

सत्प्रतिपक्षः
पुं*
  सत्-प्रतिपक्षः -
"पांच प्रकार के हेत्वाभासों में से एक,  प्रति संतुलित हेतु,  वह हेतु जिसके विपक्ष में अन्य समक्ष हेतु भी हो"

L R Vaidya

English

 sat-pratipakza {% m. %} a counterbalanced hetu,  one along with which there exists another equally good on the opposite side,  [e.g. (1) sound is eternal because it is audible
 (2) sound is non-eternal because it is a product] (in logic).

Aufrecht Catalogus Catalogorum

English

 सत्प्रतिपक्ष ny. by Jagadīśa. Stein 141 (inc.).

 सत्प्रतिपक्ष ny. by Gadādhara. CS 3,  470 (inc.). Hz. 889.
1248.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 सत्प्रतिपक्षः,  पुं,
   (सन् प्रतिपक्षः ।) तुल्यव्यक्तिः ।प्रतियोगी । न्यायमते । साध्याभावव्वाप्यवत्पक्षः । यथा । ह्रदो वह्निमान् धूमादित्यादौवह्न्यभाववाप्यवद्ध्रदादिः । इति सत्प्रतिपक्ष-ग्रन्थः । तल्लक्षणं यथा । साध्यविरोध्यु पस्थापन-समर्थसमानबलोपस्थित्या प्रतिरुद्धकार्य्यलिङ्गत्वंतत्त्वं बलञ्च व्याप्तिपक्षधर्म्मतो विरोधिबोधका-न्यगमकतौपयिकरूपसम्पत्तिमत्तया ज्ञाय-मानेन प्रतिरुद्धकार्य्यत्वं वा तत्त्वम् । इतिगङ्गे शोपाध्यायकृतचिन्तामणिः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 सत्प्रतिपक्ष पु०
  कर्म० । तुल्यविरोधिनि १ प्रतियोगिनि २ न्या-योक्ते हेतुदोषे हेत्वाभासभेदे । स च बाधोपस्थितिसमर्थपरामर्शकालीनसाध्यसिद्धिसमर्थपरामर्शविषयः । यस्यसाध्याभावसाधकं हेत्वन्तरं विद्यते सः । यथा शब्दो-नित्यः श्रावणत्वाच्छब्दत्ववत् । शब्दोऽनित्यः कार्य्यत्वात्पटवत् । अन्ये तु अगृहोताप्रामाण्यकसाध्यवत्त्वेनोप-स्थितिविश्रय इति वदन्ति । साध्याभावध्याप्यवत्पक्षः ।साध्यवदन्यत्वव्याप्यवत्पक्षः । पक्षनिष्ठः साध्याभावयाप्यःपक्षनिष्ठः साध्यवद्भेदव्याप्यो वा । साध्यवदवृत्तिव्या-प्यवत्पक्षः । पक्षनिष्ठः साध्यवदवृत्तिव्याप्यः । पक्षवृत्त्यभावप्रातयोनित्वष्याप्यवत्साध्यम् । साध्यनिष्ठः पक्षवृ-त्त्यभावप्रतियोगित्वव्याप्यो वा । “विरुद्धयोः परामर्शोहेत्वोः सत्प्रतिपक्षिता” भाषा० । तुल्यबलयोरेव सत्प्र-तिपक्षत्वं नातुल्यबलयोः तेनैकतरत्र तर्कादिवलसत्त्वेतस्यैवान्यतरवाधकतेति बाध्यम् ।

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.