| YouTube Channel

सञ्चय (saJcaya)

 
शब्दसागरः
English
सञ्चय
m.
(-यः)
1. Heap, quantity, number, multitude.
2. Gathering.
E.
सम् together, चि to collect,
aff.
अच्
Capeller Eng
English
संचय
m.
heaping up, gathering, heap, store, wealth,
collection, multitude.
Yates
English
स-ञ्चय (यः) 1.
m.
Heap, quantity,
number.
Spoken Sanskrit
English
सञ्चय - saJcaya -
m.
- folder [ computer ]
सञ्चय - saJcaya -
m.
- accumulation
सञ्चय - saJcaya -
m.
- pool
सञ्चय - saJcaya -
m.
- savings
सञ्चय - saJcaya -
m.
- heap
सञ्चय - saJcaya -
m.
- hoard
सञ्चय - saJcaya -
m.
- reserves
सञ्चय - saJcaya -
m.
- accumulation
सञ्चय - saJcaya -
m.
- multitude
सञ्चय - saJcaya -
m.
- reservoir
सञ्चय - saJcaya -
m.
- collecting the bones of a burnt body
सञ्चय - saJcaya -
m.
- cluster
सञ्चय - saJcaya -
m.
- quantity
सञ्चय - saJcaya -
m.
- collection
सञ्चय - saJcaya -
m.
- stock
सञ्चय - saJcaya -
m.
- store
सञ्चय - saJcaya -
m.
- reaping
सञ्चय - saJcaya -
m.
- gathering
सञ्चय - saJcaya -
m.
- stocks
सञ्चय निक्षेप - saJcaya nikSepa -
m.
- savings deposit
सञ्चय-अधिकोष - saJcaya-adhikoSa -
m.
- savings bank
सञ्चय - saJcaya -
m.
- stocks
सामग्र्य { = सामग्री } - sAmagrya { = sAmagrI } -
n.
- stocks
सञ्चय - saJcaya -
m.
- pool
तरणकुण्ड - taraNakuNDa -
n.
- swimming-pool
वापी - vApI -
f.
- pool
षण्डाली - SaNDAlI -
f.
- pool
सरसी - sarasI -
f.
- pool
कासार - kAsAra -
m.
- pool
तडाक - taDAka -
m.
- pool
परिवाहवत् - parivAhavat -
m.
- pool
वर्तरूक - vartarUka -
m.
- pool
ह्रद - hrada -
m.
- pool
सरस् - saras -
n.
- pool
तटाक - taTAka -
n.
- pool
निपान - nipAna -
n.
- pool
बिल्व - bilva -
n.
- pool
सर - sara -
n.
- pool
सरस - sarasa -
n.
- pool
पल्वल - palvala -
n.
- pool
तडाग - taDAga -
m.
- deep pool
पौष्करिणी - pauSkariNI -
f.
- lotus pool
पुष्करिणी - puSkariNI -
f.
- lotus pool
सञ्चय - saJcaya -
m.
- savings
रक्षण - rakSaNa -
n.
- savings
सञ्चय-अधिकोष - saJcaya-adhikoSa -
m.
- savings bank
सञ्चय निक्षेप - saJcaya nikSepa -
m.
- savings deposit
सञ्चय - saJcaya -
m.
- reserves
सामग्र्य { सामग्री } - sAmagrya { sAmagrI } -
n.
- reserves
सञ्चय - saJcaya -
m.
- savings
रक्षण - rakSaNa -
n.
- savings
तर - tara -
adj.
- saving
तारक - tAraka -
adj.
- saving
तरणि - taraNi -
adj.
- saving
तारिन् - tArin -
adj.
- saving
पप्रि - papri -
adj.
- saving
पारक - pAraka -
adj.
- saving
स्परण - sparaNa -
adj.
- saving
तारकोपनिषद् - tArakopaniSad -
f.
- saving
प्राप्ति - prApti -
f.
- saving
सञ्चिति - saJciti -
f.
- saving
संहति - saMhati -
f.
- saving
तार - tAra -
m.
- saving
तारण - tAraNa -
n.
- saving
सन्त्राण - santrANa -
n.
- saving
तारकमन्त्र - tArakamantra -
m.
- saving text
सञ्चय-अधिकोष - saJcaya-adhikoSa -
m.
- savings bank
तारकत्व - tArakatva -
n.
- being saving
प्राणलाभ - prANalAbha -
m.
- saving of life
प्राणत्राण - prANatrANa -
n.
- saving of life
सञ्चय निक्षेप - saJcaya nikSepa -
m.
- savings deposit
आत्मस्परण - AtmasparaNa -
adj.
- saving the person
प्राणपरीप्सा - prANaparIpsA -
f.
- desire of saving life
प्राणधारिन् - prANadhArin -
adj.
- saving a person's life
प्रतिरक्षार्थम् - pratirakSArtham -
ind.
- for the sake of saving
प्राणलिप्सु - prANalipsu -
adj.
- desirous of saving life
प्राणद - prANada -
adj.
- saving or preserving life
आत्मत्राण - AtmatrANa -
n.
- means of saving one's self
प्राणप्रद - prANaprada -
adj.
- restoring or saving another's life
सञ्चय saJcaya
m.
pool
तरणकुण्ड taraNakuNDa
n.
swimming-pool
वापी vApI
f.
pool
षण्डाली SaNDAlI
f.
pool
सरसी sarasI
f.
pool
कासार kAsAra
m.
pool
तडाक taDAka
m.
pool
परिवाहवत् parivAhavat
m.
pool
वर्तरूक vartarUka
m.
pool
ह्रद hrada
m.
pool
सरस् saras
n.
pool
तटाक taTAka
n.
pool
निपान nipAna
n.
pool
बिल्व bilva
n.
pool
सर sara
n.
pool
सरस sarasa
n.
pool
पल्वल palvala
n.
pool
तडाग taDAga
m.
deep pool
पौष्करिणी pauSkariNI
f.
lotus pool
पुष्करिणी puSkariNI
f.
lotus pool
Wilson
English
सञ्चय
m.
(-यः) Heap, quantity, number, multitude.
E.
सम् together, चि to collect,
aff.
अच्.
Apte 1890
English
संचयः 1 Heaping up, gathering.
2 Hoard, heap, accumulation, stock, store
कर्तव्यः संचयो नित्यं कर्तव्यो नातिसंचयः Subhāṣ.
3 A large quantity, collection.
4 Joint
Māl. 8. 9.
Monier Williams Cologne
English
सं-चय a
&c.
See सं- 1. चि.
सं-चय b
m.
(ifc. f(आ). ) collection, gathering, accumulation, heap, hoard, store, multitude, quantity (dat. , ‘in order to have more’),
Nir.
MBh.
&c.
collecting the bones of a burnt body (in अस्थि-स्°),
RTL.
284
300
Monier Williams 1872
English
सञ्चय सञ्-चय, &c. See under 1. सञ्-चि।
सञ्-चय, अस्, m. collection, gathering, heaping
up, accumulation, construction, heap, hoard, store,
multitude, number, quantity.
Macdonell
English
संचय saṃ-caya,
m.
sg. &
pl.
accumulation, 🞄hoard, store, wealth, quantity, collection
🞄gathering, collecting (rare): du. in order to 🞄have more
-cayana,
n.
gathering, collecting
🞄-caya-vat,
a.
possessed of wealth, rich
-cayika,
a.
having provisions (only —°)
-cará,
a.
going 🞄about (mūrti —, with a body = incarnate)
🞄together, simultaneous (V.)
m.
place for walking, 🞄road, path, passage
evolution (in Sāṅkhya 🞄phil.)
-cáraṇa,
a.
(ī) suitable for going 🞄on, passable, converging (V.)
n.
navigation 🞄(of the sea: ac.
RV.)
motion, from (ab.), 🞄in (lc., —°), by means of (—°)
-cariṣṇu,
a.
🞄moving about, roaming
-carvaṇa,
n.
chewing
🞄[Page329-3] 🞄-calana,
n.
trembling, quaking
-cāra, 🞄m. walking about, wandering, roaming, driving
🞄motion
transit, passage
entrance, 🞄portal
transition or transference to (—°)
🞄track (of wild animals)
road (rare): -ka,
m.
🞄guide
-cāraṇīya, fp. to be wandered through
🞄— transferred to (lc.)
-cārita, cs. pp. (√ car) 🞄set in motion, worked
-cārin,
a.
(ṇ -ī) walking 🞄about, wandering, roaming, moving, movable 🞄(in, lc., —°)
penetrating into (—°)
transmitted, 🞄infectious, hereditary (disease)
coming 🞄in contact with, contiguous to (in. )
🞄carried with one (umbrella)
being in, engaged 🞄with (—°)
accessory (sentiment, etc.)
🞄taking with one (—°)
-cārya, fp. accessible 🞄(in a-)
produced by (—°)
-cikīrṣu, des.
a.
🞄intending to perform
-citi,
f.
piling
collecting, 🞄saving
-cintya, fp. to be considered
🞄— regarded as (-vat)
-cinu‿āna-ka,
a.
occupied 🞄with collecting (wealth)
-ceya, fp. 🞄to be accumulated
-codayitavya, fp. to be 🞄urged on
-chettṛ,
m.
dispeller (of doubts).
Benfey
English
संचय संचय, i. e. सम्-चि + अ,
m.
1. Collection, Man. 4, 3.
2. Heaping
up, accumulation, Pañc. ii. d. 158
Hit. i. d. 159, M.M.
3. Being con-
structed, built, Pañc. 33, 6.
4. Heap,
Pañc. 175, 2 (
काष्ठ-, pl. A funeral
pile).
5. Multitude, Mālat. 14, 6
quantity, Pañc. ii. d. 142.
--
Comp.
अति-,
m.
excessive accumulation, Hit. i. d.
159, M.M.
Hindi
Hindi
संग्रह
Apte Hindi
Hindi
सञ्चयः
पुं*
- सम् + चि + अच्
"ढेर लगाना, एकत्र करना"
सञ्चयः
पुं*
- सम् + चि + अच्
"ढेर, राशि, संग्रह, भंडार, वाणिज्यवस्तु"
सञ्चयः
पुं*
- सम् + चि + अच्
"भारी परिमाण, संग्रह"
L R Vaidya
English
saMcaya {% m. %} 1. Gathering, hoarding up, collection, अक्लेशेन शरीरस्य कुर्वीत धनसंचयम् M.iv.3
2. heap, multitude.
Bopp
Latin
सञ्चय m. (r. चि colligere praef. सम् s. अ) cumulus, acer-
vus, multitudo. BH. 16. 12.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
saṃcaya (in this special sense peculiar to BHS
in Pali represented by ācaya, see CPD, PTSD s.v. apacaya), accumulation of evil karma, or of worldliness
opp. of apacaya, q.v.: (iyaṃ dṛṣṭiḥ …) saṃcayāya nāpacayāya saṃvartate Av 〔ii.188.9—10〕 (em., proved by the next)
apacayāya na saṃcayāya saṃvartate 〔189.6〕. For Pali parallel see e.g. Vin. 〔ii.259.5〕 apacayāya no ācayāya.
Lanman
English
saṃcaya, m. a piling together, accumulation,
esp. of wealth
supply (of food).
[√1ci, ‘pile up, + sam.]
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
संचय (nach dem Ko. °n.) t. t. aus der हस्तिशिक्षा, S I, 495, 5.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
संघाते प्रकरौघवारनिकरव्यूहाः समूहश्चयः
संदोहः समुदायराशिविसरव्राताः कलापो व्रजः
कूटं मण्डलचक्रवालपटलस्तोमा गणः पेटकं
वृन्दं चक्रकदम्बके समुदयः पुञ्जोत्करौ संहतिः १४११
समवायो निकुरम्बं जालं निवहसंचयौ
जातं तिरश्चां तद्यूथं संघसार्थौ तु देहिनाम् १४१२
-wordlist-
सङ्घात (पुं), प्रकर (पुं), ओघ (पुं), वार (पुंक्ली), निकर (पुं), व्यूह (पुं), समूह (पुं), चय (पुं), सन्दोह (पुं), समुदाय (पुं), राशि (पुं), विसर (पुं), व्रात (पुं), कलाप (पुं), व्रज (पुं), कूट (पुंक्ली), मण्डल (त्रि), चक्रवाल (पुं), पटल (स्त्रीक्ली), स्तोम (पुं), गण (पुं), पेटक (त्रि), वृन्द (क्ली), चक्र (पुंक्ली), कदम्बक (क्ली), समुदय (पुं), पुञ्ज (पुं), उत्कर (पुं), संहति (स्त्री), समवाय (पुं), निकुरुम्ब (क्ली), जाल (स्त्रीक्ली), निवह (पुं), सञ्चय (पुं), जात (क्ली), यूथ (क्ली), सङ्घ (पुं), सार्थ (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
निकर
निकर, निकाय, निवह, विसर, व्रज, पुञ्ज, समूह, सञ्चय, समुदय, सार्थ, यूथ, निकुरम्ब, कदम्ब, पूग, राशि, चय, समवाय, वृन्द, सन्दोह, समाज, वितान, संहति, प्रकर, घन, ओघ, संघ, संघात, व्रात, कुल, उत्कर, पटल, पेटक, चक्र, चक्रवाल, मण्डल, जाल, जात, व्यूह, वार, स्तोम
निकरनिकायनिवहविसरव्रजपुञ्जसमूहसञ्चयाः,
समुदयसार्थयूथनिकुरम्बकदम्बकपूगराशयः
चयसमवायवृन्दसन्दोहसमाजवितानसंहति-
प्रकरघनौघसंघसंघातव्रातकुलोत्कराः स्मृताः ६८६
पटलं पेटकं चक्रं चक्रवालं मण्डलम्
जालं जातं तथा व्यूहवारस्तोमाश्च ते स्मृताः ६८७
verse 4.1.1.686
page 0079
Tamil
Tamil
ஸஞ்சய : குவித்தல், ஈட்டல்.
ஸஞ்சய : குவித்தல், ஈட்டல்.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
सञ्चयः,
पुं,
(सञ्चीयते इति सम् + चि +“एरच्” ५६ इत्यच् ।) समूहः ।इत्यमरः
यथा, कथासरित्सागरे १८ ।१२८ ।“तस्थौ सेवमानस्तं राजानं तदाश्रितः ।भुञ्जानश्च सहान्यै स्तैर्ब्राह्मणैर्ग्रामसञ्चयम्
”)संग्रहः यथा, “शक्तेनापि हि शूद्रेण कार्य्यो धनसञ्चयः ।शूद्रो हि धनमासाद्य ब्राह्मणानेव बाधते
”इत्याह्लिकाचारतत्त्वम्
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
सञ्चय
पु०
सम् + चि--अच् समूहे अमरः संग्रहे ।ल्युट् सञ्चयन सङ्ग्रहे
न०
Capeller
German
संचय
m.
Anhäufung, Menge, Vorrat,
Reichtum.
Burnouf
French
सञ्चय सञ्चय
m.
(सम्
चि) amas, monceau, multitude.
सञ्चयन
n.
action d'amasser, d'entasser, de réunir.
Stchoupak
French
सं-चय-
m.
assemblage, accumulation, entassement, collection, tas,
multitude
fait
de ramasser
provision, richesse
-आय pour
avoir davantage
-वन्त्- a. riche
-न- nt. fait de ramasser, not. les
cendres ou les ossements
-इक- a. ifc. qui a des provisions pour (telle
durée)
-इन्- a. riche.