| YouTube Channel

सङ्ग (saGga)

 
शब्दसागरः
English
सङ्ग
m.
(-ङ्गः)
1. Meeting, encountering.
2. Association, intercourse,
friendship.
3. Joining, uniting.
4. Desire, wish, cupidity.
5. Addic-
tion or devotion to.
6. Confluence of rivers.
7. Contact, touch.
8.
Worldly attachment.
E.
सम् together, गम् to go,
aff.
or षञ्ज् to
embrace, घञ्
aff.
Capeller Eng
English
1 सङ्ग
m.
(adj. —°
f.
& ई) sticking to, hanging upon,
contact with (loc. or —°)
meeting, encounter
near relation to,
intercourse (also sexual) with (gen. ,
instr.
±सह,
loc.
, or —°)
attachment or devotion to, propensity for, desire of (loc. or —°).
2 संग॑
m.
hostile encounter.
Yates
English
स-ङ्ग (ङ्गः) 1.
m.
Meeting, union,
company
confluence
cupidity.
Spoken Sanskrit
English
सङ्ग - saGga -
m.
- joining
मिलन - milana -
n.
- joining
सन्धान - sandhAna -
adj.
- joining
आश्रयिन् - Azrayin -
adj.
- joining
आश्रित - Azrita -
adj.
- joining
उपहित - upahita -
adj.
- joining
युञ्जान - yuJjAna -
adj.
- joining
संश्लेषण - saMzleSaNa -
adj.
- joining
प्रयुज् - prayuj -
adj.
- joining
पर्वपूर्णता - parvapUrNatA -
f.
- joining
उपसङ्ग्रह - upasaGgraha -
m.
- joining
बन्ध - bandha -
m.
- joining
आश्रय - Azraya -
m.
- joining
उद्याव - udyAva -
m.
- joining
गर्भ - garbha -
m.
- joining
- ya -
m.
- joining
योग - yoga -
m.
- joining
आयोजन - Ayojana -
n.
- joining
सञ्जन - saJjana -
n.
- joining
आश्रयण - AzrayaNa -
n.
- joining
सङ्ग - saGga -
m.
- union
सङ्ग - saGga -
m.
- confluence
सङ्ग - saGga -
m.
- joining
सङ्ग - saGga -
m.
- relation to
सङ्ग - saGga -
m.
- clinging to
सङ्ग - saGga -
m.
- worldly or selfish attachment or affection
सङ्ग - saGga -
m.
- war
सङ्ग - saGga -
m.
- propensity for
सङ्ग - saGga -
m.
- contact
सङ्ग - saGga -
m.
- association or intercourse with
सङ्ग - saGga -
m.
- wish
सङ्ग - saGga -
m.
- desire
सङ्ग - saGga -
m.
- sticking to
सङ्ग - saGga -
m.
- addiction or devotion to
सङ्ग - saGga -
m.
- touch
सङ्ग - saGga -
m.
- association
सङ्ग - saGga -
m.
- cupidity
सङ्ग - saGga -
m.
- attachment
सङ्ग - saGga -
m.
- coming together
सङ्ग - saGga -
m.
- sticking
सङ्ग - saGga -
m.
- company
सङ्ग - saGga -
m.
- contact with
सङ्ग - saGga -
m.
- sexual intercourse
सङ्ग - saGga -
m.
- conflict
सङ्ग { सङ्गम् } - saGga { saGgam } - verb 1 Atm - be united
सङ्ग saGga
m.
confluence
सङ्गथा saGgathA
f.
confluence
सङ्गम saGgama
m.
confluence
बहुजनसमूह bahujanasamUha
m.
confluence [ people ]
सम्पात sampAta
m.
confluence
समर samara
m.
confluence
युग्म yugma
n.
confluence
सिन्धुसङ्गम sindhusaGgama
m.
sea-confluence
शोणसङ्गम zoNasaGgama
m.
zoNa confluence
सम्भेद sambheda
m.
confluence of two rivers
महानदीसागरसङ्गम mahAnadIsAgarasaGgama
m.
confluence of the mahAnadI and the ocean
द्वियमुनम् dviyamunam
indecl.
at the confluence of the two Yamuna rivers
त्रिवेणी triveNI
f.
place of confluence of the Ganges with the yamunA and the subterranean sarasvatI
वेणि veNi
f.
confluence or meeting of two or more rivers or streams in a common point of union
Wilson
English
सङ्ग
m.
(-ङ्गः)
1 Meeting, encountering.
2 Association, intercourse, friendship.
3 Joining, uniting.
4 Desire, wish, cupidity.
5 Addiction or devotion to.
6 Confluence of rivers.
E.
सम् together, गम to go,
aff.
ड, or षंज to embrace.
घञ्
aff.
Apte 1890
English
संगः [संज् भावे घञ्] 1 Coming together, joining.
2 Meeting, union, confluence (as of rivers).
3 Touch, contact.
4 Company, association, friendship, friendly intercourse
सतां सद्भिः संगः कथमपि हि पुण्येन भवति U. 2. 1
संगमनुव्रज् ‘to keep company with, herd with’
मृगाः मृगैः संगमनुव्रजंति Subhāṣ.
5 Attachment, fondness, desire
ध्यायतो विषयान्पुंसः संगस्तेषूपजायते Bg. 2. 62.
6 Attachment to worldly ties, association with men
दौर्मंत्र्यान्नृपतिर्विनश्यति यतिः संगात् Bh. 2. 42
विमुक्त° Ku. 1. 53
Pt. 1. 169.
7 Encounter, fight.
8 Hindrance, obstruction
R. 2. 42
3. 63.
Monier Williams Cologne
English
सं-ग and सङ्ग. See below and सञ्ज्.
सं-ग and सङ्ग. See below and सञ्ज्.
सं-ग॑ b
m.
(for सङ्ग See सञ्ज्) ‘coming together’, conflict, war,
RV.
(cf.
Naigh.
ii, 17).
सङ्ग
m.
(ifc. f(आ or ई). ) sticking, clinging to, touch, contact with (loc. or comp. ),
TS.
&c.
&c.
relation to, association or intercourse with (gen. instr. with and without सह
loc.
, or comp. ),
MBh.
Kāv.
&c.
addiction or devotion to, propensity for, (esp. ) worldly or selfish attachment or affection, desire, wish, cupidity,
Mn.
MBh.
&c.
(with अत्रेः)
N.
of a Sāman,
Br.
Monier Williams 1872
English
सङ्ग सङ्-ग, सङ्-गथ, &c. See below
and under rt. 1. सञ्ज्।
1. सङ्-ग, अस्, m. (for 2. सङ्ग see under rt.
1. सञ्ज्), coming together, concurrence, meeting,
encountering, conflict, war, battle, (in Naigh. II. 17.
सङ्गे is enumerated among the सङ्ग्राम-नामा-
नि)
uniting, union, association, contact, touch, co-
herence
intercourse, keeping company, intimacy,
friendship, love
the confluence of rivers.
—१। सङ्ग-
विच्युति, इस्, f. dissolution of union, disunion.
2. सङ्ग, अस्, m. (for 1. सङ्-ग see under सङ्-
गम्), clinging to, adhering to, attachment, addiction
or devotion to, fondness, propensity for, worldly or
selfish attachment, affection, desire, wish, cupidity.
—सङ्ग-रहित, अस्, आ, अम्, free from attachment,
indifferent, unworldly, stoical.
—सङ्ग-वर्जित, अस्,
आ, अम्, free from worldly attachments or affections,
unwordly.
—२। सङ्ग-विच्युति, इस्, f. separation from
wordly affection, dissolution of wordly attachments.
Macdonell
English
सङ्ग 1. saṅg-a,
m.
(—°
a.
ā, ī) sticking, 🞄obstruction
attachment (to), touch, 🞄contact, with (lc., —°)
association, intercourse, 🞄with (in. ± saha, g., lc., —°)
fondness, 🞄inclination, desire, for (lc., —°): ab., lc. = if 🞄he has a strong desire.
संग 2. saṃ-gá,
m.
(coming together), conflict 🞄(RV.).
Benfey
English
सङ्ग सङ्ग, i. e. सम्-ग (vb. गम्),
and सञ्ज् + अ,
m.
1. Joining, uniting,
Pañc. 187, 6.
2. Meeting,
Utt. Rāmac. 33, 6.
3. Confluence of rivers.
4. Touch, Mālat. 170, 3.
5. Associa-
tion, Hit. i. d. 202, M.M.
Pañc. i. d.
224
keeping company, Bhartṛ. 2, 34
intercourse, friendship, love (
कान्ता-, of
one's wife), Pañc. v. d. 83.
6. Attach-
ing, Ragh. 2, 42 (an arrow, i. e. throw-
ing).
7. Attachment, Böhtl. Ind. Spr.
600
Pañc. i. d. 194
wordly attach-
ment, Bhag. 2, 48.
8. Desire, cupidity,
Indr. 4, 3
Daśak. in Chr. 181, 3.
--
Comp.
अ-, I.
m.
1. non-attachment, not being
attached to, Man. 6, 75. 2. a proper
name, Hariv. 9207.
II.
adj.
1. un-
fastened, MBh. 2, 944. 2. unimpeded,
Ragh. 3, 63 (Mallin. , ed. Calc. v. r.).
दुस्-,
m.
bad inclination, Bhāg. P.
1, 10, 11.
निस्-,
I.
adj.
1. unimpeded,
MBh. 5, 2371. 2. disinterested, free
from desire, self-interest, Hit. i. d.
187, M.M.
indifferent, Prab. 110, 16.
II. °गम्, adv. without hesitation,
Rām. 2, 21, 12. मुक्त- (vb. मुच्),
adj.
disinterested. यथा-सङ्ग + म्,
adv. so as to be adapted. Nal. 23, 9 (the
door lifts itself as much as is necessary
far his entering it without bowing).
सत्सङ्ग, i. e. सन्त्- (vb. 1. अस्),
I.
m.
association with the good.
II.
adj.
good, pious, Utt. Rāmac. 41, 12.
Hindi
Hindi
एकजुटता निकटता,
Apte Hindi
Hindi
सङ्गः
पुं*
- सञ्ज् भावे घञ्
"साथ मिलना, सम्मिलन"
सङ्गः
पुं*
- सञ्ज् भावे घञ्
"मिलना, मेल, संगम "
सङ्गः
पुं*
- सञ्ज् भावे घञ्
"स्पर्श, सम्पर्क"
सङ्गः
पुं*
- सञ्ज् भावे घञ्
"संगति, साहचर्य, मैत्री, अनुराग"
सङ्गः
पुं*
- सञ्ज् भावे घञ्
"संगति में रहना, मंडली में रहना"
सङ्गः
पुं*
- सञ्ज् भावे घञ्
"अनुरक्ति, प्रीति, अभिलाषा"
सङ्गः
पुं*
- सञ्ज् भावे घञ्
"सांसारिक विषयों में आसक्ति, मनुष्यों के साथ साहचर्य"
सङ्गः
पुं*
- सञ्ज् भावे घञ्
"मुठभेड़, लड़ाई"
सङ्गम्
भ्वा*आ*प्रेर* - -
"दे देना, सौप देना"
सङ्गम्
भ्वा*आ*प्रेर* - -
हत्या करना
L R Vaidya
English
saMga {% m. %} 1. Joining, uniting, coming together, concurrence
2. meeting
3. confluence of rivers
4. touch, contact, e.g. रथ्यांबु जाह्नवीसंगात्त्रिदशैरपि वंद्यते
5. association, company, e.g. मृगा मृगैः संगमनुव्रजन्ति
6. worldly attachment, विनश्यति यतिः संगात् Bhartr.ii.42
7. desire, cupidity, Bg.ii.62.
Bopp
Latin
सङ्ग m.
1) (r. सञ्ज् s. अ) propensio, desiderium, cupiditas.
IN. 4. 3. BH. 2. 47. 48. 62. 14. 6.
2) (r. गा praef. सम् s.
अ) conventus, congressus. AM. III. 3. 29.: मेलके सङ्ग-
सङ्गमौ
H. 41. 18.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
व्रज
पु
व्रज, गोष्ठ, मार्ग, सङ्ग, गण
व्रजो गोष्ठो व्रजो मार्गो व्रजः सङ्गो व्रजो गणः ५०
verse 2.1.1.50
page 0011
तुरायण
पु
तुरायण, सम, सङ्ग, क्रियाहीन
तुरायणः समः सङ्गो क्रियाहीनस्तुरायणः ६२
verse 2.1.1.62
page 0012
Lanman
English
saṅga, m.
—1. a sticking to or hanging
upon
—2. fig. an attachment (of the
mind) to anything, desire for a thing
saṅge, in case of desire, 64^2
pl. lusts.
[√sañj, 216. 1.]
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
सङ्ग꣡ N. pr. eines Mannes, Maitr. S. 3, 1, 9 (12, 11).
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
आलिङ्गनं परिष्वङ्गः संश्लेष उपगूहनम्
अङ्कपाली परीरम्भः क्रोडिकृतिरथोत्सवे १५०७
महः क्षणोद्धवोद्धर्षा मेलके सङ्गसङ्गमौ
-wordlist-
आलिङ्गन (क्ली), परिष्वङ्ग (पुं), संश्लेष (पुं), उपगूहन (क्ली), अङ्कपाली (स्त्री), परीरम्भ (पुं), क्रोडीकृति (स्त्री), उत्सव (पुं), मह (पुं), क्षण (पुं), उद्धव (पुं), उद्धर्ष (पुं), मेलक (पुं), सङ्ग (पुं), सङ्गम (पुंक्ली)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
सङ्गः,
पुं,
(सञ्जसङ्गे + घञ् ।) मेलनम् तत्प-र्य्यायः मेलकः सङ्गमः इत्यमरः
(यथा, देवीभागवते २० ६७ ।“अम्बिका यदा स्नाता नारी ऋतुमती तदासङ्गं प्राप्य मुनेः पुत्त्रमसूतान्धं महाबलम्
”)रागः यथा “रागसङ्गौ तु गृध्नुता ।” इतित्रिकाण्डशेषः
(यथा, कुमारे २७ ।“अनन्तपुष्पस्य मधोर्हि चूतेद्विरेफमाला सविशेषसङ्गा
*
)सङ्गदोषो यथा, --“स मे समाधिर्ज्जलवासमित्र-मत्स्यस्य सङ्गात् सहसैव नष्टः ।परिग्रहः सङ्गकृतो ममायंपरिग्रहोत्थाश्च महाविवित्साः
”इति विष्णुपुराणे अंशे अध्यायः
अन्यच्च ।“अहोऽस्य दारसंयोगः कथं तमूर्द्धरेतसः ।दृष्ट्वा तयोश्च शृङ्गारं मुनिः कामी बभूव ।जितेन्द्रियेऽसतां सङ्गात् दोषः सांसर्गिकोभवेत्
”इति ब्रह्मवैवर्त्ते श्रीकृष्णजन्मखण्डे २३ अध्यायः
अपि ।“असतां सङ्गदोषेण को याति पराभवम् ।त्रिदशैवन्दितो वह्निर्भस्मना सहितो यथा
”इति चाणक्यम्
किञ्च ।“यत्र यत्र स्थितो जीवस्तमोयोगेन लज्जते ।उपहासाय किं स्यादसत्सङ्गो मनीषिणाम्
”इति ज्योतिस्तत्त्वम्
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
सङ्ग
पु०
सन्ज--भावे घञ् मेलने सम्यन्धे विषयादिरागेच “ध्यायतो विषयान् पुंसः सङ्गस्तेषूपजायते” गीता
Capeller
German
1. सङ्ग
m.
(adj. —°
f.
u. ई) das An-
haften, Berührung mit (Loc. o. —°),
Anschluss, Umgang, Verkehr (Gen. ,
Instr. mit u. ohne) सह, Loc. o. —°)
Anhänglichkeit, Hang, Lust, Neigung
zu (Loc. o. —°).
2. संग॑
m.
Zusammenstoß, Treffen.
Grassman
German
saṃgá, m., feindliches Zusammentreffen, Treffen [von m. sám]
vgl. ratha-saṃgá.
neben samátsu {316, 1}
{959, 1}.
Burnouf
French
सङ्ग सङ्ग
m.
(सम्
गम्) réunion, assemblée.
Confluent.
Union, jonction, mélange.
सङ्ग सङ्ग
m.
(सञ्ज्) attachement
penchant,
inclination: सङ्गात् सञ्जायते कामस् de l'attachement
naît le désir.
सङ्गदोष
m.
le vice de la concupiscence.
Stchoupak
French
संग-
m.
adhérence, fait d'être attaché ou étroitement uni à,
contact avec (loc. ifc.)
relation intime, association, fréquentation (gén. ,
instr. avec ou sans सह, loc. ifc.)
attachement, affection, adhésion
penchant, désir, envie, concupiscence, cupidité
-अं कृ- fréquenter,
frayer
-मय- -ई- a. déterminé par l'attachement, par le désir,
-वन्त्- a. attaché à (loc.).
°त्याग-
m.
renoncement aux désirs ou aux attachements.