सङ्कुल (saGkula)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishCapeller Eng
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
Englishसङ्कुल - saGkula - - confused
सङ्कुल - saGkula - - campus
सङ्कुल - saGkula - - abounding in
सङ्कुल - saGkula - - impeded
सङ्कुल - saGkula - - violent
सङ्कुल - saGkula - - disordered
सङ्कुल - saGkula - - possessed of
सङ्कुल - saGkula - - filled
सङ्कुल - saGkula - - hindered by
सङ्कुल - saGkula - - dense [ smoke ]
सङ्कुल - saGkula - - full of
सङ्कुल - saGkula - - perplexed
सङ्कुल - saGkula - - thronged
सङ्कुल - saGkula - - filled or thronged or mixed or mingled or affected with
सङ्कुल - saGkula - - crowded with
सङ्कुल - saGkula - - thick
सङ्कुल - saGkula - - disturbed
सङ्कुल - saGkula - - crowded together
सङ्कुल - saGkula - - confused
सङ्कुल - saGkula - - intense
सङ्कुल - saGkula - - throng
सङ्कुल - saGkula - - battle
सङ्कुल - saGkula - - crowd
सङ्कुल - saGkula - - war
सङ्कुल - saGkula - - confused fight
सङ्कुल - saGkula - - mob
सङ्कुल - saGkula - - trouble
सङ्कुल - saGkula - - inconsistent or contradictory speech
सङ्कुल - saGkula - - distress
सङ्कुल - saGkula - - campus
सङ्कुल saGkula thronged
सङ्कुलीकृत saGkulIkRta thronged
सङ्कुल saGkula filled or thronged or mixed or mingled or affected with
Wilson
EnglishApte 1890
Englishसंकुल a. 1 Confused.
2 Thronged with, crowded or filled with, full of
नक्षत्रताराग्रहसंकुलापि ज्योतिष्मती चंद्रमसैव रात्रिः R. 6. 22
Māl. 1. 2.
3 Disordered, perplexed
U. 2. 30.
4 Inconsistent.
लं 1 A crowd, mob, throng, collection, swarm, flock
महतः पारैजनस्य संकुलेन विघटितायां तस्यामागतोऽस्मि Māl. 1
Pt. 1. 7.
2 A confused fight, melee.
3 An inconsistent or contradictory speech
e. g. यावज्जीवमहं मौनी ब्रह्मचारी च मे पिता । माता तु मम वंध्यैव पुत्रहीनः पितामहः.
Monier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
Englishसङ्कुल सङ्कुल, अस्, आ, अम् (fr. rt. कुल् with
सम्
probably connected with सङ्-कर fr. सङ्-
कॄ), crowded together, thronged, mixed together,
commingled, confused, perplexed, disordered, incon-
sistent
filled with, full of
(अस्), m., N. of a poet
(अम्), n. a crowd, throng, mob
a flock, collection
a confused fight, battle, war, mêlée
inconsistent or
contradictory speech.
Benfey
EnglishApte Hindi
Hindiसङ्कुल
वि* - सम् + कुल् + क
अव्यवस्थित
सङ्कुल
वि* - सम् + कुल् + क
"आकीर्ण, खचाखचा भरा हुआ, पूर्ण"
सङ्कुल
वि* - सम् + कुल् + क
विकृत
सङ्कुल
वि* - सम् + कुल् + क
असंगत
सङ्कुलम्
- -
"भीड़, जमघट, भीड़भाड़, संग्रह, छत्ता, झुंड"
सङ्कुलम्
- -
"अव्यवस्थित लड़ाई, रणसंकुल"
सङ्कुलम्
- -
असंगत या परस्पर विरोधी भाषण
L R Vaidya
EnglishBopp
LatinSchmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
GermanWordnet
Sanskrit अव्यवस्थित, अनवस्थित, अस्तव्यस्त, असंस्थित, भग्नक्रम, क्रमहीन, विक्षिप्त, सङ्करीकृत, सङ्कुल, सङ्कीर्ण, व्यपन्न, विगलित
यः व्यवस्थितः नास्ति।
"श्यामः अव्यवस्थितां कक्षां विन्यस्यति।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritअथ क्लिष्टं संकुलं च परस्परपराहतम् ॥ २६५ ॥
क्लिष्ट (क्ली), सङ्कुल (क्ली), परस्परपराहत (क्ली)
कलिलं गहने संकीर्णे तु संकुलमाकुलम् ॥ १४७२ ॥
p{0056}
कीर्णमाकीर्णं च पूर्णे त्वाचितं छन्नपूरिते ।
भरितं निचितं व्याप्तं प्रत्याख्याते निराकृतम् ॥ १४७३ ॥
प्रत्यादिष्टं प्रतिक्षिप्तमपविद्धं निरस्तवत् ।
कलिल (क्ली), गहन (क्ली), सङ्कीर्ण (क्ली), सङ्कुल (क्ली), आकुल (क्ली), कीर्ण (क्ली), आकीर्ण (क्ली), पूर्ण (क्ली), आचित (क्ली), छन्न (क्ली), पूरित (क्ली), भरित (क्ली), निचित (क्ली), व्याप्त (क्ली), प्रत्याख्यात (क्ली), निराकृत (क्ली), प्रत्यादिष्ट (क्ली), प्रतिक्षिप्त (क्ली), अपविद्ध (क्ली), निरस्त (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritआचित
आचित, निचित, व्याप्त, छन्न, कीर्ण, सङ्कुल, आकुल, भरित, पूर्ण
आचितं निचितं व्याप्तं छन्नं कीर्णं च सङ्कुलम् ।
आकुलं भरितं पूर्णं नातिनानार्थवाचकाः ॥ ७०२ ॥
verse 4.1.1.702
page 0081
वैजयन्तीकोषः
SanskritWord: सङ्कुलः
Root: सङ्कुल
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒
Meaning(s):
⇒ Inconsistent
contradictory
Shloka(s):
2|4|17|1 ► अनिर्बद्धं तूच्चावचमक्लिष्टार्थं तु सङ्कुलम्। (अन्तरिक्षकाण्डः/शब्दाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|4|17|1 ⇢ अक्लिष्टार्थः (अक्लिष्टार्थ) (पुं) ⇒ Inconsistent
contradictory ⇒
➠ 2|4|17|1 ⇢ अक्लिष्टार्था (अक्लिष्टार्थ) (स्त्री) ⇒ Inconsistent
contradictory ⇒
➠ 2|4|17|1 ⇢ अक्लिष्टार्थम् (अक्लिष्टार्थ) (नपुं) ⇒ Inconsistent
contradictory ⇒
➠ 2|4|17|1 ⇢ सङ्कुलः (सङ्कुल) (पुं) ⇒ Inconsistent
contradictory ⇒
➠ 2|4|17|1 ⇢ सङ्कुला (सङ्कुल) (स्त्री) ⇒ Inconsistent
contradictory ⇒
➠ 2|4|17|1 ⇢ सङ्कुलम् (सङ्कुल) (नपुं) ⇒ Inconsistent
contradictory ⇒
Related word(s):
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritसङ्कुलं, (सङ्कुलतीति । सं + कुलं संस्त्याने +इगुपधेति कः ।) युद्धम् । इत्यजयः ॥
(यथा, हरिवंशे । ९१ । ९५ ।“ततो बलेन महता गजानीकेन चाप्यथ ।उभयोरन्तरं ताभ्यां सङ्कुलं समपद्यत ॥
”)परस्परपराहतवाक्यम् । तत्पर्य्यायः । क्लिष्टम् २ ।इत्यमरः ॥
“द्वे पूर्व्वापरविरुद्धे वाक्ये । यथा --‘यावज्जीवमहं मौनी ब्रह्मचारी पिता मम ।माता च मम बन्ध्या स्यात् स्मरामोऽनुपमोभवान् ॥
’कुलजबन्धुसंहत्योः संपूर्व्वः इजुङत्वात् कः ।क्लिश्यतेः क्तः क्लिष्टम् । परस्परं पराहतंविरुद्धं परस्परपराहतम् । तत्र सरस्वती-कण्ठाभरणे तु क्लिष्टलक्षणं यथा, --‘दूरे यस्यार्थसंवित्तिः क्लिष्टं नेष्टं हि तत्सताम् ।’यथा, --‘विजितात्मभवद्वेषिगुरुपादहतो जनः ।हिमापहामित्रधरैर्व्याप्तं व्योमाभिनन्दति ॥
’अस्यार्थः । विना गरुडेन जित इन्द्रस्तस्यात्म-भवोऽर्ज्जुनस्तस्य द्वेषी कर्णः तस्य गुरुः पितासूर्य्यः तस्य पादै रश्मिभिर्हतो जनो लोकःव्योम आकाशमभिनन्दति । कीदृशं हिमापहो-ऽग्निस्तस्यामित्रं जलं तद्धारयन्ति ये तैर्मेघैर्व्या-प्तम् ।” इति तट्टीकायां भरतः ॥
(सङ्कीर्णता ।यथा, महाभारते । ३ । १४२ । ३८ ।“एतस्मिन् सङ्कुले तात वर्त्तमाने भयङ्करे ।अतिभारात् वसुमती योजनानां शतं गता ॥
”)
सङ्कुलं, त्रि, (सं + कुल संस्त्याने + कः ।) जना-दिभिर्निरवकाशम् । तत्पर्य्यायः । सङ्कीर्णम् २ ।आकीर्णम् ३ । इत्यमरः ॥
कलिलम् ४ गह-नम् ५ । इति केचित् ॥
सङ्कीर्य्यते स्म जना-दिभिर्निरन्तरं व्याप्यते स्म सङ्कीर्णं कृश विक्षेपेक्तः । संकुलति सङ्कुलं कुल ज बन्धुसंहत्योःसंपूर्व्वेजुङ्त्वात् कः । संकुलं दन्त्यादि । शकि-धातोरुले शङ्कुलं तालव्यादीति स्वामी ।आकीर्णं सङ्कीर्णवत् । इति भरतः ॥
(यथा, महाभारते । १ । ११३ । २६ ।“ततः सेनामुपादाय पाण्डुर्नानाविधध्वजाम् ।प्रभूतहस्त्यश्वयुतां पदातिरथसङ्कुलाम् ॥
”)
वाचस्पत्यम्
SanskritBurnouf
FrenchNo entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.
