| YouTube Channel

सङ्कीर्तन (saGkIrtana)

 
शब्दसागरः
English
सङ्कीर्त्तन nf. (-नं-ना)
1. Celebrating, praising, honour, glorification.
2.
Singing the praise of a deity.
E.
 सम् before कॄत् to praise,
aff.
 युच् ।
Yates
English
स-ङ्कीर्त्तन (नं-ना) 1.
n.
f.
 Celebra-
ting
glorification.
Wilson
English
सङ्कीर्त्तन
nf. (-नं-ना) Celebrating, praising, honour,
glorification.
E.
 सम् before कॄत to praise,
aff.
 युच्.
Apte 1890
English
संकीर्तनं
ना 1 Praising, applauding, extolling.
2 Glorification (of a deity).
3 Repeating the name of a deity as a pious or devotional act.
Monier Williams 1872
English
सङ्कीर्तन सङ्-कीर्तन। See under सङ्-कॄत्।
सङ्-कीर्तन, अम्, आ, n. f. the act of reciting or
proclaiming at full
greatly praising or celebrating,
extolling, lauding, honouring, glorification.
Apte Hindi
Hindi
सङ्कीर्तनम्
नपुं*
 - "सम् + कृत् + णिच् + ल्युट्, ईत्वम्"
"प्रशंसा करना, सराहना, स्तुति करना"
सङ्कीर्तनम्
नपुं*
 - "सम् + कृत् + णिच् + ल्युट्, ईत्वम्"
यशोगान करना
सङ्कीर्तनम्
नपुं*
 - "सम् + कृत् + णिच् + ल्युट्, ईत्वम्"
भजन के रुप में किसी देवता के नाम का जप करना
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
सङ्कीर्त्तनं,
क्ली,
स्त्री,
 (सं + कीर्त्त + ल्युट् ।) सम्यक्-प्रकारेण देवतानामोच्चारणम् । गुणादि-कथनम् । यथा, --“कृष्णवर्णं त्विषा कृष्णं साङ्गोपाङ्गास्त्रपार्षदम्यज्ञैः सङ्कीर्त्तनप्रायैर्यजन्ति हि सुमेधसः ॥
”इति श्रीमद्भागवते ११ स्कन्धे ५ अध्यायः ॥
“रूक्षतां व्यावर्त्तयति । त्विषा कान्त्या कृष्णंइन्द्रनीलमणिवदुज्ज्वलम् । यद्वा त्विषा कृष्णंकृष्णावतारं अनेन कलौ कृष्णावतारस्य प्राधान्यंदर्शयति । अङ्गानि हृदयादीनि । उपाङ्गानिकौस्तुभादीनि । अस्त्राणि सुदर्शनादीनि ।पार्षदाः सुनन्दादयः । तत्सहितं यज्ञैरर्च्चनैः ।सङ्कीर्त्तनं नामोच्चारणं स्तुतिश्च तत्प्रधानैः ।सुमेधसो विवेकिनः ।” इति तट्टीकायां श्रीधर-स्वामी ॥
* ॥
तन्माहात्म्य यथा, --“सङ्कीर्त्तनध्वनिं श्रुत्वा ये चनृत्यन्ति मानवाः ।तेषां पादरजःस्पर्शात् सद्यः पूता वसुन्धरा ॥
”इति बृहन्नारदीयपुराणम् ॥
अपि च ।“नामसङ्कीर्त्तनं यत्र कृष्णस्य परमात्मनः ।स्थानं तत्तु पवित्रं स्यान्मृतानां तत्तु मुक्तिदम् ॥
”इति पद्मपुराणम् ॥
* ॥
प्रथमसङ्कीर्त्तनारम्भप्रमाणं यथा । पुष्करतीर्थेनारदं प्रति ब्रह्मवाक्यम् ।“श्रीकृष्णरससङ्गीतं वीणाध्वनिसमन्वितम् ।कुरु वत्साधुनात्रैव शृण्वन्तु मुनयः सुराः ॥
गोपीनां वस्त्रहरणं परं रासमहोत्सवम् ।ताभिः सार्द्धं जलक्रीडां हरेरुत्कीर्त्तनं कुरु ॥
कृष्णसङ्कीर्त्तनं तूर्णं पुनाति श्रुतिमात्रतः ।श्रोतारञ्च प्रवक्तारं पुरुषैः सप्तभिः सह ॥
यत्रैव प्रभवेद्वत्स ! तम्नामगुणकीर्त्तणम् ।तत्र सर्व्वाणि तीर्थानि पुण्यानि मङ्गलानि च ॥
तत्कीर्त्तनध्वनिं श्रुत्वा सर्व्वाणि पातकानि च ॥
दूरादेव पलायन्ते वैतनेयमिवोरगाः ॥
तद्दिनं सफलं धन्यं यशस्यं सर्व्वमङ्गलम् ।श्रीकृष्णकीर्त्तनं यत्र तत्र वै नायुषोऽव्ययः ॥
कृष्णसंकीर्त्तनस्थाने ये च नृत्यन्ति वैष्णवाः ।तेषां पादरजःस्पर्शात् सद्यः पूता वसुन्धरा ॥
उत्कीर्त्तनं भवेद्यत्र कृष्णस्य परमात्मनः ।स्थानं तच्च भवेत्तीर्थं मृतानां तत्र मुक्तिदम् ॥
नात्र पापानि तिष्ठन्ति पुण्यानि सुस्थिराणिच ।तपस्विनाञ्च व्रतिनां व्रतानां तपसां स्थलम् ॥
वर्त्तन्ते पापिनां देहे पापानि त्रिविधानि च ।महापापोपपापातिपापान्येव स्मृतानि च ॥
कृष्णसंकीर्त्तनाद्ध्यानात्तन्मन्त्रग्रहणादहो ।मुच्यन्ते पातकैस्तैश्च पापिनस्त्रिविधा जनाः ॥
”इति नारदपञ्चरात्रे ज्ञानामृतसारे प्रथमैक-रात्रे महोत्सवारम्भो नाम १० अध्यायः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
सङ्कीर्त्तन
न०
 सम् + कीर्त्त--ल्युट् । १ स्तुतौ २ देवादेर्नामो-च्चारणे ३ गानेन देवगुणाद्युत्कीर्त्तने च “श्रीकृष्णरस-सङ्गीतं वीणाध्वनिसमन्वितम् । कुरु वत्साघुनात्रैवशृण्वन्तु मुनयः सुराः । गोपीनां वस्त्रहरणं परं रास-महोत्सवम् । ताभिः सार्द्धं जलक्रीडां हरेरुत्कीर्त्तनंकुरु । कृष्णसङ्कीर्त्तनस्थाने ये च नृत्यन्ति वैष्णवाः । तेषांपादरजः स्पर्शात् सद्यः पूता वसुन्धरा” नारदपञ्चरात्रम् ।