सङ्कन्द्य (saGkandya)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit1 {@“कदि आह्वाने रोदने च”@} 2 आह्वाने सकर्मकः, अन्यत्राकर्मकः।
‘आह्वाने रोदने क्रन्देः कन्देः क्रन्दति कन्दति।
वैक्लव्ये तु तयोर्घात्वोः क्रन्दते कन्दते मितोः।।’ 3 इति देवः।
4 कन्दकः-न्दिका, कन्दकः-न्दिकाः, चिकन्दिषकः-षिका, चाकन्दकः-न्दिका
कन्दिता-त्री, कन्दयिता-त्री, चिकन्दिषिता-त्री, चाकन्दिता-त्री
कन्दन्-न्ती, कन्दयन्-न्ती, चिकन्दिषन्-न्ती
-- कन्दिष्यन्-न्ती-ती, कन्दयिष्यन्-न्ती-ती, चिकन्दिषिष्यन्-न्ती-ती
कन्दयमानः, कन्दयिष्यमाणः, चाकन्द्यमानः, चाकन्दिष्यमाणः
कन्-कन्दौ-कन्दः
-- -- -- कन्दितम्-तः, 5 कन्दितः-तं, चिकन्दिषितः, चाकन्दितः-तवान्
कन्दः, कन्दः, आकन्दी, 6 चिकन्दिषुः, चिकन्दयिषुः, चाकन्दः
कन्दितव्यम्, कन्दयितव्यम्, चिकन्दिषितव्यम्, चाकन्दितव्यम्
कन्दनीयम्, कन्दनीयम्, चिकन्दिषणीयम्, चाकन्दनीयम्
कन्द्यम्, कन्द्यम्, चिकन्दिष्यम्, चाकन्द्यम्
ईषत्कन्दः, -दुष्कन्दः-सुकन्दः
-- -- कन्द्यमानः, कन्द्यमानः, चिकन्दिष्यमाणः, चाकन्द्यमानः
7 कन्दः, कन्दः, चिकन्दिषः, चाकन्दः
कन्दितुम्, कन्दयितुम्, चिकन्दिषितुम्, चाकन्दितुम्
कन्दा, कन्दना, चिकन्दिषा, चिकन्दयिषा, चाकन्दा
कन्दनम्, कन्दनम्, चिकन्दिषणम्, चाकन्दनम्
कन्दित्वा, कन्दयित्वा, चिकन्दिषित्वा, चाकन्दित्वा
सङ्कन्द्य, संकन्द्य, सञ्चिकन्दिष्य, सञ्चाकन्द्य
कन्दम् २ कन्दित्वा २ कन्दम् २ कन्दयित्वा २ चिकन्दिषम् २ चिकन्दिषित्वा २ चाकन्दम् २ चाकन्दित्वा २।
01 (१६३)
02 (१-भ्वादिः-७०। सक। सेट्। पर।)
03 (श्लो-१०५)
04 [[२। ‘इदितो नुम् धातोः’ (७-१-५८) इति नुम्।]]
05 [[B। ‘मनोज्ञगण्डं तमनिन्दिताननं नन्दात्मजं शारदचन्द्रशीतलम्। पराक्रमत्रन्दनकन्दितासुरं संक्रन्दनक्लन्दितमीक्षितास्महे।।’ धा। का। १-१०।]]
06 [[३। ‘सुप्यजातौ णिनिस्ताच्छील्ये’ (३-२-७८) इति णिनिः।]]
07 [पृष्ठम्०१५८+ २७]
1 {@“कदि वैक्लव्ये”@} 2 3 घटादिः षित् च।
4 ‘कदि आह्वाने रोदने च’ 5 इति धातोरेव, अर्थविशेषे आत्म- नेपदार्थं मित्त्वार्थं चानुवादो घटादौ।।
कन्दकः-न्दिका, कन्दकः-न्दिका, चिकन्दिषकः-षिका, चाकन्दकः-न्दिका
कन्दिता-त्री, कन्दयिता-त्री, चिकन्दिषिता-त्री, चाकन्दिता-त्री
-- कन्दयन्-न्ती, कन्दयिष्यन्-न्ती-ती
-- कन्दमानः, कन्दयमानः, चिकन्दिषमाणः, चाकन्द्यमानः
कन्दिष्यमाणः, कन्दयिष्यमाणः, चिकन्दिषिष्यमाणः, चाकन्दिष्यमाणः
कन्-कन्दौ-कन्दः
-- -- -- कन्दितं-तः, 6 कन्दितः-तम्, चिकन्दिषितः, चाकन्दितः-तवान्
कन्दः, कन्दः, चिकन्दिषुः, चिकन्दयिषुः, चाकन्दः
7 कन्दितव्यम्, कन्दयितव्यम्, चिकन्दिषितव्यम्, चाकन्दितव्यम्
कन्दनीयम्, 8 कन्दनीयम्, चिकन्दिषणीयम्, चाकन्दनीयम्
कन्द्यम्, कन्द्यम्, चिकन्दिष्यम्, चाकन्द्यम्
ईषत्कन्दः-दुष्कन्दः-सुकन्दः
-- -- कन्द्यमानः, कन्द्यमानः, चिकन्दिष्यमाणः, चाकन्द्यमानः
कन्दः, कन्दः, चिकन्दिषः, चाकन्दः
कन्दितुम्, कन्दयितुम्, चिकन्दिषितुम्, चाकन्दितुम्
9 कन्दा, कन्दना, चिकन्दिषा, चिकन्दयिषा, चाकन्दा
कन्दनम्, कन्दनम्, चिकन्दिषणम्, चाकन्दनम्
कन्दित्वा, कन्दयित्वा, चिकन्दिषित्वा, चाकन्दित्वा
सङ्कन्द्य, सङ्कन्द्य, प्रचिकन्दिष्य, प्रचाकन्द्य
कन्दम् २, कन्दित्वा २, कन्दम् २, 10 कान्दम् २, कन्दयित्वा २, चिकन्दिषम् २, चिकन्दिषित्वा २, चाकन्दम् २
चाकन्दित्वा २।
01 (१६४)
02 (१-भ्वादिः-७७२। अक। सेट्। आत्म।)
03 [[आ। ‘घटादिषु त्विहापूर्वपठितास्सर्वदा मितः। बहिस्स्थस्येह पाठे तु मित्त्वमुक्तेऽर्थ एव हि’।। (धातुकाव्यव्याख्याने) इत्यनेन न्यायेन वैकल्ये एव मित्त्वप्रयुक्तं कार्यम्। आह्वानरोदनयोस्तु मित्त्वं न।]]
04 [[श्लोकः - ‘आह्वाने रोदने क्रन्देः कन्देः क्रन्दति कन्दति। वैक्लव्ये तु तयोर्धात्वोः क्रन्दते कन्दते मितोः।। मित्त्वार्थपाठसामर्थ्यात् तयोर्दीर्घविकल्पनम्। भवेच्चिण्णमुलोस्तस्मादक्रान्द्यक्रन्दि सिध्यतः।।’ (श्लो-१०५-१०६।) इति देवः। श्लोकान्तः]]
05 (१६३)
06 [[१। ‘निष्ठायां सेटि’ (६-४-५२) इति णेर्लोपः।]]
07 [पृष्ठम्०१५९+ २५]
08 [[१। ‘णेरनिटि’ (६-४-५१) इति णेर्लोपः।]]
09 [[२। घटादीनां षित्त्वात् ‘षिद्भिदादिभ्यः--’ (३-३-१०४) इति अङ्। ‘गुरोश्च--’ (३-३-१०३) इति वा अः प्रत्ययः।]]
10 [[३। अनुपधात्वेऽपि घटादिषु पाठसामर्थ्यात् ‘चिण्णमुलोः--’ (६-४-९३) इति दीर्घ- विकल्पः।]]
1 {@“क्रदि आह्वाने रोदने च”@} 2 अर्थविशेषे--घटादिः।
षित्।
आह्वाने सकर्मकः, रोदनेऽकर्मकः।
‘रक्षणे च’ इत्येके।
“आह्वाने रोदने क्रन्देः कन्देः क्रन्दति कन्दति।
वैक्लब्ये तु तयोर्धात्वोः क्रन्दते कन्दते मितोः।।
मित्त्वार्थपाठसामर्थ्यात् तयोर्दीर्थविकल्पनम्।
भवेच्चिण्णमुलोस्तस्मात् अक्रान्द्यक्रन्दि सिद्ध्यतः’।।
3 इति देवः।
4 क्रन्दकः-न्दिका, 5 क्रन्दकः-न्दिका, चिक्रन्दिषकः-षिका, चाक्रन्दकः-न्दिका
क्रन्दिता-त्री, क्रन्दयिता-त्री, चिक्रन्दिषिता-त्री, चाक्रन्दिता-त्री
क्रन्दन्-न्ती, क्रन्दयन्-न्ती, चिक्रन्दिषन्-न्ती
-- क्रन्दिष्यन्-न्ती-ती, क्रन्दयिष्यन्-न्ती-ती, चिक्रन्दिषिष्यन्-न्ती-ती
6 क्रन्दमानः, क्रन्दयमानः, 7 चिक्रन्दिषमाणः, चाक्रन्द्यमानः
क्रन्दिष्यमाणः, क्रन्दयिष्यमाणः, चिक्रन्दिषिष्यमाणः, चाक्रन्दिष्यमाणः
8 क्रन्-क्रन्दौ-क्रन्दः
-- -- -- क्रन्दितम्-तः, क्रन्दितः, चिक्रन्दिषितः, चाक्रन्दितः-तवान्
क्रन्दः, 9 सङ्क्रन्दनः 10, 11 क्रन्दनः, चिक्रन्दिषुः, चाक्रन्दः
क्रन्दितव्यम्, क्रन्दयितव्यम्, चिक्रन्दिषितव्यम्, चाक्रन्दितव्यम्
क्रन्दनीयम्, क्रन्दनीयम्, चिक्रन्दिषणीयम्, चाक्रन्दनीयम्
क्रन्द्यम्, क्रन्द्यम्, चिक्रन्दिष्यम्, चाक्रन्द्यम्
ईषत्क्रन्दः-दुष्क्रन्दः-सुकन्दः
-- -- 12 क्रन्द्यमानः, क्रन्द्यमानः, चिक्रन्दिष्यमाणः, चाक्रन्द्यमानः
क्रन्दः, 13 आक्रन्दः, क्रन्दः, चिक्रन्दिषः, चाक्रन्दः
क्रन्दितुम्, क्रन्दयितुम्, चिक्रन्दिषितुम्, चाक्रन्दितुम्
14 क्रन्दा, क्रन्दना, चिक्रन्दिषा, चाक्रन्दा
क्रन्दनम्, क्रन्दनम्, चिक्रन्दिषणम्, चाक्रन्दनम्
क्रन्दित्वा, क्रन्दयित्वा, चिक्रन्दिषित्वा, चाक्रन्दित्वा
सङ्क्रन्द्य, सङ्कन्द्य, प्रचिक्रन्दिष्य, प्रचाक्रन्द्य
क्रन्दम् २, क्रन्दित्वा २, 15 क्रन्दम् २ -क्रान्दम् २, क्रन्दयित्वा २, चिक्रन्दिषम् २, चिक्रन्दिषित्वा २, चाक्रन्दम् २
चाक्रन्दित्वा २।
01 (२७०)
02 (१-भ्वादिः-७१-[७७३] सक। सेट्। पर।)
03 (श्लो-१०५-१०६)
04 [[१। ‘इदितो नुम् धातोः’ (७-१-५८) इति नुम्।]]
05 [[२। अर्थविशेषे घटादिपाठः--तदानीमपि रूपं तुल्यमेव। मित्त्वफलं तु णमुलि।]]
06 [[३। धातोरस्यैव वैक्लब्ये वैकल्ये वाऽर्थे सति घटादौ पाठः। स च तदानीमात्मनेपदी। तदा शानच्।]]
07 [[४। यदा घटादिपाठः, तदानीमात्मनेपदित्वात् सन्नन्तात् ‘पूर्ववत् सनः’ (१-३-६२) इत्यात्मनेपदम्--शानच्।]]
08 [[५। ‘संयोगान्तस्य--’ (८-२-२३) इति दकारस्य लोपः।]]
09 [[६। सम्यक् परान् क्रन्दयतीत्यर्थे ण्यन्तात् नन्द्यादिपाठात् (३-१-१३४) कर्तरि ल्युः।]]
10 [[आ। ‘पराक्रमत्रन्दनकन्दितासुरं संक्रन्दनक्लन्दितमीक्षितास्महे।।’ धा। का। १-१०।]]
11 [[७। घटादिपाठात् आत्मनेपदे ‘अनुदात्तेतश्च हलादेः’ (३-२-१४९) इति युच्।]]
12 [पृष्ठम्०२७७+ २३]
13 [[१। आक्रन्द्यतेऽत्रेति अधिकरणे घञ्। दुःखिनां रोदनस्थानमभिधीयते। यद्वा आक्र- न्द्यते = रक्ष्यते इति ‘करणाधिकरणयोश्च’ (३-३-११७) इति करणे घञ्। आवासस्थानमुच्यते।]]
14 [[२। ‘गुरोश्च हलः’ (३-३-१०३) इत्यः प्रत्ययः। वैक्लव्यार्थे तु घटादिपाठेन षित्त्वात् ‘षिद्भिदादिभ्योऽङ्’ (३-३-१०४) इत्यङ्।]]
15 [[३। घटादिपाठसामर्थ्यादनुपधात्वेऽपि ‘चिण्णमुलोः--’ (६-१-९३) इति दीर्घो वा।]]
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.