| YouTube Channel

संयोगविरुद्धं (saMyogaviruddhaM)

 
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
संयोगविरुद्धं,
क्ली,
(संयोगेन विरुद्धम् ।) पर-स्परसंयोगेन रोगजनकखाद्यद्रव्यम् यथा, --“शाकाम्लपलपिण्याककुलत्थलवणामिषैः ।करीरदधिमाषैश्च प्रायः क्षीरं विरुध्यते
प्राणहारी तु हारीतो हरिद्रालवणैः शृतः ।रुरोस्तैलेऽनलैर्भृष्टं विषं मायूरमामिषम्
वराहवसया भृष्टा वलाका तु हरत्यसून् ।संयुक्ता सैव वारुण्या कुल्माषंश्च बिरुध्यते
अविं कुसुम्भशाकेन मत्स्यतैलैः कणां त्यजेत् ।मांसैरिक्षविकारांश्च काञ्जिकैस्तिलशस्कुलीम्
कपोतः सार्षपे भृष्टो घृतं कांस्ये दशाहगम् ।विषं घृतसमं क्षौद्रं मधुना गगनाम्बु
मूलकं माषसूपेन मधुना भक्षयेत् ।एकत्र सर्व्वमांसानि विरुध्यन्ते परस्परम्
रात्र्यन्धवीसर्पदकोदराणांविष्फोटिकोन्मादभगन्दराणाम् ।मूर्च्छामदाध्मानगलग्रहाणांपाण्ड्वामयस्यामविषस्य चैव
किलासकुष्ठग्रहणीगदानांशोथातिसारज्वरपीनसानाम् ।सन्तानदोषस्य तथैव मृत्यो-र्व्विरुद्धमन्नं प्रवदन्ति हेतुम्
विरुद्धाहारजान् रोगान् विनिहन्ति विरेचनम् ।वमनं शमनं वापि पूर्व्वं वा हितसेवनम्
”इति संयोगविरुद्धम् इति राजवल्लः