संयोगपृथक्त्वं (saMyogapRthaktvaM)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritसंयोगपृथक्त्वं (संयोगेन फलसम्बन्धभेदेनपृथक्त्वं, नानाविधत्वं यत्र ।) न्यायविशेषः ।यथा । एकस्य कर्म्मणो नित्यत्वकाम्यत्वाभ्यांद्वैरूप्याङ्गीकारे नित्यानित्यसंयगविरोधः । मैवंसंयोगपृथक्त्वन्यायात् । स च न्यायश्चतुर्थाध्यायेउक्तः । यथा । खादिरे पशुं बध्नाति खादिरंवीर्य्यकामस्य यूपं कुर्व्वीत इति श्रूयते । अश्रसशयः । किं काम्यस्यैव खादिरता नित्येऽपिस्यादुत नेति । तत्र फलार्थत्वेनानित्यतया नित्य-प्रयोगाङ्गता न युक्ता । यत्तु नित्यऽपि खादि-रत्वश्रवणं तत् काम्यस्यैव पशुनन्धनाय यूपा-श्रयज्ञापनार्थं अतो न नित्ये खादिरता इतिप्राप्ते राद्धान्ताय चतुर्थाध्यायसूत्रम् । एकस्यतूभयत्वे संयोगपृथक्त्वमिति । अत्र संयोगःसम्बन्धमात्रं पृथक्त्वं भेदः । एकस्य खादिरस्यक्रत्वर्थत्वपुरुषार्थत्वरूपोभयात्मकत्वे वाक्यद्वयेनचक्रतुशेषत्वफलशेषत्वलक्षणसंयोगभेदावगमान्ननित्यानित्यसंयोगविरोधः । न चाश्रयज्ञानार्थंनित्यवाक्यं सन्निधानादेवाश्रयलाभात् । अतउभयार्था खादिरतेति । एवं दध्ना जुहोतिदध्नेन्द्रियकामस्य इत्यादावुभयार्थतैव । दधि-त्वस्य द्वेधाश्रवणात् । इति प्रायश्चित्ततत्त्वम् ॥
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.