| YouTube Channel

संयुगः (saMyugaH)

 
Apte
English
संयुगः [saṃyugḥ], 1 Conjunction, union, mixture.
Fight, war, battle, contest
संयुगे सांयुगीनं तमुद्यतं प्रसहेत कः
Ku.*
 2.57
R.*
 9.19.
Contact, nearness
आगमिष्यति नो नूनं धार्तराष्ट्रस्य संयुगे
Mb.
 * 7.16.41.
Comp.
 -गोष्पदम् 'a contest in a cow's footstep' i. e. an insignificant or trifling quarrel
cf.
 the English phrase 'a storm in a tea-pot'. -मूर्धन्m. the front of the battle.
Apte 1890
English
संयुगः 1 Conjunction, union, mixture.
2 Fight, war, battle, contest
संयुगे सांयुगीनं तमुद्यतं प्रसहेत कः Ku. 2. 57
R. 9. 19.
Comp.
गोष्पदं ‘a contest in a cow's footstep’
i. e. an insignificant or trifling quarrel
cf. the English phrase ‘a storm in a tea-pot’.
Apte Hindi
Hindi
संयुगः
पुं*
 - "सम् + युज् + क, जस्य गः"
"संयोजन, मिलाप, मिश्रण"
संयुगः
पुं*
 - -
"लड़ाई, संग्राम, युद्ध, संघर्ष"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 कलहः, वादः, युद्धम्, आयोधनम्, जन्यम्, प्रधनम्, प्रविदारणम्, मृधम्, आस्कन्दनम्, सङ्ख्यम्, समीकम्, साम्परायिकम्, समरः, अनीकः, रणः, विग्रहः, सम्प्रहारः, कलिः, स्फोटः, संयुगः, आहवः, समितिः, समित्, आजिः, शमीकम्, संस्फेटः
noun
कस्यापि विषये परस्परविषये वा प्रयुक्तं दूषितं जल्पनम्।
"सः कलहस्य कारणं ज्ञातुं इच्छति।"
Synonyms:
 युद्धम्, संग्रामः, समरः, समरम्, आयोधनम्, आहवम्, रण्यम्, अनीकः, अनीकम्, अभिसम्पातः, अभ्यामर्दः, अररः, आक्रन्दः, आजिः, योधनम्, जम्यम्, प्रधनम्, प्रविदारणम्, मृधम्, आस्कन्दनम्, संख्यम्, समीकम्, साम्यरायिकम्, कलहः, विग्रहः, संप्रहारः, कलिः, संस्फोटः, संयुगः, समाघातः, संग्रामः, अभ्यागमः, आहवः, समुदायः, संयत्, समितिः, आजिः, समित्, युत्, संरावः, आनाहः, सम्परायकः, विदारः, दारणम्, संवित्, सम्परायः, बलजम्, आनर्त्तः, अभिमरः, समुदयः, रणः, विवाक्, विखादः, नदनुः, भरः, आक्रन्दः, आजिः, पृतनाज्यम्, अभीकम्, समीकम्, ममसत्यम्, नेमधिता, सङ्काः, समितिः, समनम्, मीऴ् हे, पृतनाः, स्पृत्, स्पृद्, मृत्, मृद्, पृत्, पृद्, समत्सु, समर्यः, समरणम्, समोहः, समिथः, सङ्खे, सङ्गे, संयुगम्, सङ्गथः, सङ्गमे, वृत्रतूर्यम्, पृक्षः, आणिः, शीरसातौ, वाजसातिः, समनीकम्, खलः, खजः, पौंस्ये, महाधनः, वाजः, अजम्, सद्म, संयत्, संयद्, संवतः
noun
शत्रुतावशाद् अन्यराज्यैः सह सशस्त्रसेनाबलेन धर्मलाभार्थम् अर्थलाभार्थं यशोलाभार्थं वा योधनम्।
"यत्र अयुद्धे ध्रुवं नाशो युद्धे जीवितसंशयः तं कालम् एकं युद्धस्य प्रवदन्ति मनीषिणः।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
संयुगः,
पुं,
 (“युजिर योगे + घञ् । उक्थादिषुयुगशब्दस्य पाठात् निपातनादगुणत्वम् । ‘विशे-षोऽसौ निपातनमिष्यते कालविशेषे रथाद्युप-करशे च ।’ इति वृत्तिः । सङ्गता रथयुगायस्मिन् वा ।” इति निरुक्तटीकायां देवराज-यज्वा । २ । १७ । २९ ।) युद्धम् । इत्यमरः । २८ । १०५ ॥
(यथा, महाभारते । २ । १७ । ५ ।“अनयस्यानुपायस्य संयुगे परमः क्षयः ।सशयो जायते साम्यात् जयश्च न भवेत् द्वयोः ॥
”संयोगश्च ॥