| YouTube Channel

संयमनी (saMyamanI)

 
Monier Williams Cologne
English
सं-°यमनी (ई),
f.
N.
 of the city or residence of Yama (fabled to be situated on Mount Meru),
MBh.
BhP.
L R Vaidya
English
saMyamanI {% f. %} Name of the city of Yama.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
Saṃyamanī, Divy 〔60.15〕 (aśītivarṣasahasrāyuṣāṃ manuṣyāṇāṃ Śaṅkho nāma rājā bhaviṣyati) °nī-cakravartī (so text, as cpd., with capital S-, but Index °manin, ruler) caturantavijetā dhārmiko dharmarājā … May not °manīcakravartin mean emperor of (residing in) Saṃyamanī (Yamaʼs city)?
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
पुरी पुनः संयमनी प्रतीहारस्तु वैध्यतः ।
-wordlist-
यमपुरी (स्त्री), संयमनी (स्त्री), यमप्रतीहार (पुं), वैध्यत (पुं)
Mahabharata
English
Saṃyamanī, the residence of Yama. § 596 (Pratijñāp.): VII, 72, 2520 (sadā sukṛtināṃ gatiḥ).--§ 599 (Jayadrathavadhap.): VII, 119, 4725 (ºīṃ gantuṃ)
142, 5888 (ºīṃ yātā…nihataḥ).--§ 757c (Yamaloka): XIII, 102, †4858 (Vaivasvatī Sºī janānāṃ). Cf. Saṃyamana.
पुराणम्
English
संयमनी / SAṀYAMANĪ. The name of Yama's Capital city. (See under amarāvatī).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
संयमनी,
स्त्री,
 (संमम्यतेऽस्यामिति । सं + यम् +अधिकरणे ल्युट् ।) यमपुरी । इति मेदिनी ॥
(यथा, भागवते । १० । ४५ । ४२ ।“ततः संयमनीं नाम यमस्य दयितां पुरीम् ।गत्वा जनार्द्दनः शङ्खं प्रदध्मौ सहलायुधः ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
संयमनी स्त्री संयम्यते वध्यतेऽत्र सम् + यम--आधारे ल्युट् ।यमाधिकृतपुर्य्याम् मेदि० “अन्येऽपि ये संयमिनः संयम-न्यामुशन्ति ते” काशीख० ८ अ० । यमसभावर्णनं भा० स०८ अ० दृश्यम् । संयमननगरपरत्वे
न०
 “एतत् संयमनं पुण्य-मतीवाद्भुतदर्शनम्” भा० व० १६३ अ० ।