| YouTube Channel

षडानाय (SaDAnAya)

 
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
षडानाय
पु०
षडगुणित आम्नायः शाक० शिवस्य षडवक्त्र-विनिर्भते षट्प्रकारतन्त्रभेदे “अथेदानीं प्रवक्ष्यामि आ-म्रायकथनं पृथक् पूर्वाम्नायो यदा मन्त्रस्तदा प्राच्यांदिशि स्वितः सदाशिबोऽह भगवानाचारः परिकी-र्त्तितः एवं वै दलिणाम्नायो दक्षिणस्यां दिशि-स्वितः एवं हि पश्चिमाम्नायः पञ्चिमायां दिशि स्थितः ।एवमेवोत्तराम्नाय उत्तरस्रां दिशि स्यितः सुखमूर्द्ध्वकृतंदेवि! यत् प्रोक्तं तव सन्निधौ ऊर्द्ध्वाम्रायश्च कथितोदेवानामपि दुर्लभः यदा चाधोमुखं देवि! यत् प्रोक्तंगिरिज! प्रिये! अध आम्नाय इत्युक्तः सत्यं सत्यंसुमध्यमे! षडाम्नायाञ्च कथिताश्चोत्पत्तिक्रमनामतः ।यस्मिन् यणिंश्च येदेवाः कथिताश्च वरानने
तान्देवांश्चप्रवक्ष्यामि साधकानां हिताय वै श्रीविद्याभेदसहितातारा त्रिपुरा तथा भुवनेशी चान्नपूर्णा षूर्वाम्नायेप्रकीर्त्तिताः वगलामुखी वशिनी त्वरिता धनदातथा” वशिनी वालभैरवीत्यर्थः “महिषघ्नी महा-लक्ष्मार्दक्षिणाम्नायकीर्त्तिताः महासरस्वती विद्यातथा वाग्वादिना
पर०
प्रत्यङ्गिरा भवानी पश्चिमा-म्नायकार्त्तिताः कालिका भेदसहिता तारा भेदैश्च सं-युता मातऋगी भैरवी च्छिन्ना तथा धूमावती परा ।उत्तराम्नायकथिताः ककौ शौष्रफलप्रदाः समस्तभेद-सहिताः लालिका याः प्रकीर्त्तिताः द्वाविंशत्यक्षरीतासां दक्षिणाम्नायकीर्त्तिता एकजटा षडाम्नायेमहामोक्षप्रदायिनी तत्परा परमा विद्या विद्या-न्तरगोपिता परप्रधानमन्त्राश्च ऊर्द्ध्वाम्नाये प्रकीर्त्तिताः ।ऊर्द्धाम्नायो ह्यधश्चैव केवलं मोक्षदो भवेत् धर्मार्थका-ममोक्षार्थे आम्नायान्ये प्रकीर्त्तिताः यथोक्तविधिनाभद्रे! कृत्वा फलमवाप्रुयात् पूर्वाम्नायादिसर्वेषांविघानं शृणु सुन्दरि! कृत्वा येनाशु लभते फलं यदु-त्तमोत्तमम् षट कर्म फलदा नृणां षडाम्नायाः प्रकी-र्त्तिताः उत्तरामनायो देवेशि तेषामाशु फलप्रदः”इति समयाचारतन्त्रे षटले आमनायभेदेनाचा-रभेद उक्तो यथा “पूर्वाम्नायोदितं कर्म पाशवंकथितं प्रिये! यदुक्तं दक्षिणाम्नाये तदेव पाशकंस्मृतम् पश्चिमाम्नायजं कर्म पशुवीरसमाश्रितम् ।उत्तराम्नायजं कर्म दिव्यवीराश्रितं प्रिये! दिव्योऽपिवीरभावेन साधयेत् पितृकानने वीरासनं विना दिव्यःपूजयेत् पितृकानने ऊर्द्ध्वाम्नायोदितं कर्मदिव्यभावा-श्रितं प्रिये!” इति निरुक्ततन्त्रे पटले