| YouTube Channel

षडष्टक (SaDaSTaka)

 
Monier Williams Cologne
English
षड्—अष्टक
n.
 (in
astron.
 ) a partic. Yoga,
MW.
Apte Hindi
Hindi
षडष्टकम्
नपुं*
 - -
फलित ज्योतिष का एक योग
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
षडष्टकं,
क्ली,
 योगविशेषः । स तु वरकन्ययोःस्वस्वराश्यपेक्षया परस्परषष्ठाष्टमराशिसम्बन्धःस च मित्रारिभेदेन द्विविधः । तत्र मित्रषड-ष्टकं यथा । श्रीपतिरत्नमालायाम् ।“मकरसमेतं मिथुनं कन्याकलसौ मृगेन्द्र-मीनौ च ।वृषभतुले अलिमेषौ कर्क्कष्टधनुषी च मित्र-विधौ ॥
”षडष्टकाविति शेषः ॥
* ॥
अरिषडष्टकमाह ।“मकरः करिकुलरिपुनाकन्या मेषेण मह झषस्तुलया ।कर्किघटौ वृषधनुषीवृश्चिकमिथुने चारिविधौ ॥
यदि कन्याष्टमे भर्त्ता भर्त्तुः षष्ठे च कन्यका ।षडष्टकं विजानीयात् वर्ज्जितं त्रिद्रशैरपि ॥
” *षडष्टकादौ तारानियममाह । भीमपराक्रमः ।“सीहृद्ये ह्युभयोर्द्वयोरपि तयोरैकाधिपत्येऽपिवाताराषट् च सुमित्रमित्रजननक्षेमार्थसम्पद्यदिषट्काष्टे नव पञ्चके व्यथधने योगे च युंयोषितोःप्रीत्थायुःसुखवृद्धिपुष्टिजनकः कार्य्यो विवाह-स्तदा ॥
”गर्गः ।“मरणं तारविरोधे ग्रहरिपुभाबे चिरेण ।रोगादि नरनार्व्योः षट्काष्टे वैरं भवेदाशु ॥
”व्यासः ।“मैत्रादियोगेऽपि षडष्टकादौतारा विपत्प्रत्यरिनैधनाख्याः ।वर्ज्या विवाहे पुरुषोडुतो हिप्रीतिः परा जन्मसु तारकासु ॥
”इति ज्योतिस्तत्त्वम् ॥
* ॥
मतान्तरं यथा, --“सिंहेन मकरः श्रेष्ठो कन्यया मेष उत्तमः ।तुलया सह मीनस्तु कुम्भेन सह कर्क्कटः ॥
धनुषा वृषभः श्रेष्ठो मिथुनेन च वृश्चिकः ।एतत् षडष्टकं प्रीत्यै भवत्यव न संशयः ॥
”इति गारुडे ६१ अध्याथः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
षडष्टक
न०
 ज्या० त० उक्ते वरकन्ययोः स्वस्वराश्यपेक्षया प-रस्परषष्ठाष्टमराशिसम्बन्धे उपयमशब्दे पृ० दृश्यम् ।