श्लेष्मन् (zleSman)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 श्लेष्मन् m.
  (-ष्मा) The phlegmatic humour,  one of the three principal
humours or fluids of the body.
 E.
  श्लिष् to embrace or adhere to,  (the
body, ) aff.
   मनिन् ।

Capeller Eng

English

 श्लेष्म॑न् m.
  adhesive substance,  slime,  phlegm
 n.
  band, 
string. 

Yates

English

 श्लेष्मन् (ष्मा)
m.
  5. Phlegmatic humour.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

श्लेष्मन् 	-	 zleSman 	-	 m.
  	-	  rheum
श्लेष्मन् 	-	 zleSman 	-	 m.
  	-	  mucus
श्लेष्मन् 	-	 zleSman 	-	 m.
  	-	  phlegm
श्लेष्मन् 	-	 zleSman 	-	 m.
  	-	  phlegmatic humour
श्लेष्मन् 	-	 zleSman 	-	 n.
  	-	  lime
श्लेष्मन् 	-	 zleSman 	-	 n.
  	-	  glue
श्लेष्मन् 	-	 zleSman 	-	 n.
  	-	  cord
श्लेष्मन् 	-	 zleSman 	-	 n.
  	-	  string
श्लेष्मन् 	-	 zleSman 	-	 n.
  	-	  band
श्लेष्मन् 	-	 zleSman 	-	 n.
  	-	  fruit of Assyrian Plum plant  [ Cordia Myxa - Bot. ]

 
   श्लेष्मन्  zleSman m.
   rheum   
   स्नेहभू  snehabhU m.
   rheum    
   प्रेमपातन  premapAtana n.
   rheum   
   वातूल  vAtUla adj.
   rheumatic   
   वातसह  vAtasaha adj.
   rheumatic  
   वातरोगसम्बन्धिन्  vAtarogasambandhin adj.
   rheumatic   
   वातिक  vAtika adj.
   rheumatic  
   अनिलात्मक  anilAtmaka adj.
   rheumatic   
   पवनाहत  pavanAhata adj.
   rheumatic  [ struck by wind ]  
   खुडवात  khuDavAta adj.
   rheumatic   
   वातकिन्  vAtakin adj.
   rheumatic  
   वातोपसृष्ट  vAtopasRSTa adj.
   rheumatic   
   पवनव्याधि  pavanavyAdhi m.
   rheumatism  
   अनिल  anila m.
   rheumatism   
   अनिलामय  anilAmaya m.
   rheumatism  
   अङ्गमर्ष  aGgamarSa m.
   rheumatism   
   अङ्गमर्द  aGgamarda m.
   rheumatism  
   आढ्यरोग  ADhyaroga m.
   rheumatism   
   खुड  khuDa m.
   rheumatism  
   चलातङ्क  calAtaGka m.
   rheumatism       

Wilson

English

 श्लेष्मन्
m.
  (-ष्मा) The phlegmatic humor,  one of the three principal
humors or fluids of the body.
E.
  श्लिष to embrace or adhere to,  (the body, ) aff.
   मनिन्.

Apte

English

श्लेष्मन् [ślēṣman],  m.
  [श्लिष्-मनिन् Uṇ.*
  4.157]

Phlegmatic humour
 गुडेन वर्धितः श्लेष्मा सुखं वृद्ध्या निपात्यते Pt.*
  3.62.

Mucus (of the eye)
 स सुप्त इव चाण्डालः श्लेष्मापिहितलोचनः Mb.
 *  12.141.44. n.
   A band,  cord. Comp.
   -अतिसारः dysentery produced by vitiated phlegm.  -ओजस् n.
  the phlegmatic humour. -कटाहकः a spittoon. 

घ्ना,  घ्नी the Arabian jasmine.

the hog-weed. -धातुः the phlegmatic humour.

Apte 1890

English

 श्लेष्मन् m. [श्लिष्-मनिन्] Phlegmatic humour. 
Comp. 
अतिसारः dysentery produced by vitiated phlegm. 
ओजस् n. the phlegmatic humour. 
घ्ना,  
घ्नी {1} the Arabian jasmine. {2} the hog-weed. 
धातुः the phlegmatic humour. 

Monier Williams Cologne

English

 श्लेष्म॑न् m.
  phlegm,  mucus,  rheum,  the phlegmatic humour (one of the three humours of the body =
  कफ
 See धातु),  ŚBr.
  
 Yājñ.
 
 Suśr.
 
 MBh.
   &c.
  

 श्लेष्म॑न् n.
  a band,  cord,  string,  AitBr.
  
 Kāṭh.
 

 lime,  glue &c.
  ,  Āpast.
 

 the fruit of Cordia Latifolia,  Viṣṇ. (Sch.)

Monier Williams 1872

English

 श्लेष्मन्,  आ,  m. phlegm,  rheum,  the phlegmatic
humor,  (one of the three humors of the body
 see
धातु।)
—श्लेष्म-घ्न,  अस्,  आ or ई,  अम्,  removing
phlegm
 (आ),  f. Arabian jasmine
 a kind of tree
(= केतक)
 (ई),  f. Arabian jasmine
 hogweed
another plant (= ज्योतिष्मती)
 the three spices (=
त्रि-कटु).
—श्लेष्म-ज,  अस्,  आ,  अम्,  produced or
proceeding from phlegm.
—श्लेष्म-धातु,  उस्,  m.
the phlegmatic humor.
—श्लेष्म-ह,  अस्,  आ,  अम्, 
removing phlegm
 (अस्),  m. a medicinal plant (=
कट्-फल).
—श्लेष्मातिसार (°म-अत्°),  अस्,  m.
dysentery or diarrhœa produced by vitiated phlegm.
—श्लेष्मान्तक (°म-अन्°),  अस्,  m. ‘destroying
phlegm, ’ a kind of plant (= पिच्छिल,  बहु-वार)।
—श्लेष्माश्रु (°म-अश्°),  उ,  n. a tear consisting
of phlegmatic humor.
—श्लेष्मौजस् (°म-ओज्°), 
अस्,  n. the phlegmatic humor.

Macdonell

English

 श्लेष्मन् śleṣ-mán,  m.
  mucus
 phlegm (one 🞄of the bodily humours = kapha)
 n.
  band,  🞄string (Br.).

Benfey

English

 श्लेष्मन् श्लेष्मन्,  i. e. श्लिष् + मन्,  m.
 
The phlegmatic humour,  mucus,  Man. 
4,  132
 Pañc. iii. d. 60.

Apte Hindi

Hindi

श्लेष्मन्
पुं*
  - श्लिष् + मनिन्
"कफ,  बलगम,  कफ की प्रकृति"

L R Vaidya

English

 Slezman {% m. %} The phlegmatic humour.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  पीनसः,  प्रतिश्यायः,  काशः,  कफः,  श्लेष्मन्
noun
 
नासिकारोगविशेषः।
 "तेन पीनसस्य भेषजं क्रीतम्/स्वरवर्णविशुद्धिश्च पक्वपीनसलक्षणम्"[श.क]"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

mchil ma
१) खेट २) श्लेष्मन्

mchil ma skabs
श्लेष्मन्

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
पित्तं मायुः कफः श्लेष्मा बलाशः स्नेहभूः खटः ।
-wordlist-
 
पित्त (क्ली),  मायु (पुं),  कफ (पुं),  श्लेष्मन् (पुं),  बलाश (पुं),  स्नेहभू (पुं),  खट (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

कफ
कफ,  श्लेष्मन्
मायुः पित्तः कफः श्लेष्मा प्रतिश्यायश्च पीनसः ॥ ६०५ ॥
verse 2.1.1.605
page 0068

खेट
खेट,  श्लेष्मन्
श्लेष्मण्यपि खेटः स्याज्जामिः कुलबालिकायां च ॥ ७९२ ॥
verse 5.1.1.792
page 0091

Tamil

ச்’லேஷ்மன் : கபம்.

Vedic Reference

English

 Śleṣman means generally that with which parts of a thing
are joined together (from śliṣ,  ‘join’): with reference to a hide, ^1
‘laces’ of some sort may be intended
 to a chariot, ^2 ‘bonds’
or ‘cords’ are probably meant
 and to wood, ^3 ‘glue’ is perhaps
the sense.
1) Aitareya Brāhmaṇa,  v. 32,  6
 Jaiminīya Upanisad Brāhmaṇa,  iii. 17,  3
Chāndogya Upaniṣad,  iv. 17,  4.
2) Kāṭhaka Saṃhitā,  xxxiv. 9. Cf.
Pañcaviṃśa Brāhmaṇa,  xvi. 1,  13, 
where a chariot (Ratha) is called śleṣ-
mavant,  ‘tied with ropes.’
3) Kauṣītaki Brāhmaṇa,  vi. 12. Cf.
the Upaniṣads,  cited in n. 1,  and
Sāṅkhāyana Āraṇyaka,  ii. 1,  which
looks like a bad secondary version of
the passage in the Jaiminīya.

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 श्लेष्मन् पु०
  श्लिष--मनिन् । कफ अमरः । श्लेष्मस्वरूपादिकंमावप्रकाशाद्युक्तं कफशब्दे १६७६ पृ० दृश्यम् ।तत्प्रकृतिकलक्षणम् “गम्भोरबुद्धिः स्थूलाङ्ग स्निग्धकेशोमहाबलः । सुप्नो जलाशयालोकी श्लेष्मप्रकृतिको नरः” ।तत्कर्माणि यया “स्नोहो बन्धः स्थिरत्वञ्च गौरवं दृष्यताबलम् । क्षमाधृतिरलोभश्च कफकर्माविकारजम्” । श्लेष्म-करद्रव्याणि कफकरशब्दे १६७७ पृ० दृश्यानि । अन्यानियथा “मोजनानन्तरं स्नानं जलपानं विना तृषा । तिल-तैलं स्विग्धतैलं स्निग्धमामलकीद्रवम् । पर्य्युषितान्नंतक्रञ्च पक्वरम्भाफलं दधि । माषाम्बुशर्करातोयं सु-स्निग्धस्थलसेवनम् । नारिकेलोदकं रूक्षस्नानं पर्य्युषितंजलम् । तरुमुञ्जापक्वफलं सुपक्वकर्कटीस्मलम् । स्वात-स्नानञ्च वर्षासु मूलकं श्लेष्मवारणम् तज्जल ब्रह्मरन्ध्रेच महावीर्य्यविनाशनम्” । श्लेष्मनाशकद्रव्याणि कफघ्नी-शब्दे १६७७ पु०
  दृश्यानि । अन्यानि च यमा “वह्निस्वेदंभृष्टभङ्गं पक्वतैलं विशोषकम् । भ्रमणं शुष्कमक्ष्यञ्चशष्कपक्वहरीतकी । पिण्डारकमपक्वञ्च रम्भःफलमपककम् । वेशवारसिन्धुवारमनाहारमपामकम् । सघृतं रोच-नाचूर्णं सघृतं शुष्कशर्करम् । मरीचं पिप्पलीं शुष्कमा-र्द्रकं जीरकं मधु । द्रव्याण्येतानि गन्धर्वि! सद्यः श्लेष्महराणि च” ब्रह्मवै० ब्रह्म० १६ अ० ।

Capeller

German

 श्लेष्म॑न् m.
  Kleber,  Schleim
 Band,  Nestel.

Stchoupak

French

 श्लेष्मन्-
 m.
  mucus 
 flegme (une des 3 humeurs du corps).
श्लेष्म-पुरीष- nt. sg. mucus et fèces.
श्लेष्मागार- nt. réceptacle de mucus ou de flegme.
श्लेष्मापिहित-लोचन- a. qui a les yeux chassieux.
श्लेष्माश्रु- nt. sg. mucus et larmes.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.