श्लिष् (zliS)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 श्लिष्(ञि औऌ)श्लिषॢ r. 4th cl. (श्लिष्यति) r. 1st cl. (श्लेषति)
	 1. To embrace.
2. To adhere or cling to.
	 3. To unite,  to join or connect. With
उप and आ,  To embrace. With वि,  1. To burst.
	 2. To be separated.
With सम्,  To cling to. r. 10th cl. (श्लेषयति-ते) To connect. (उ) श्लिषु r.
1st cl. (श्लेषति) To burn. 

Capeller Eng

English

 श्लिष् श्लि॑ष्यति श्लि॑ष्य°ते p.
  श्लिष्ट (q.v. ) adhere, 
cling or stick to (loc. ,  r.
  acc.
 )
 clasp,  embrace
 melt or join together
(tr.  & intr.
  ). C.
  श्लेषयति join,  close. — आ stick or cling to
(loc.  or acc.
 )
 approach,  touch,  clasp,  embrace. C.
  fasten on (loc. ), 
embrace,  encircle. उपा clasp,  grasp.   समा cling to (acc. ),  embrace.
C.
  join,  unite. उप cling to (acc. ),  step near (±समीपम्). C.
  bring
or draw near,  join with (सह). वि get loose or unfastened
 fall
asunder or aside,  miss the aim
 also = C.
  disjoin,  separate from, 
deprive of (abl. ). सम् cleave or stick to (acc. ),  step near,  approach, 
clasp,  embrace
 bring into immediate contact with (instr.  ). C.
  join, 
connect,  put together,  bring into contact with (instr.   or loc.
 ), 
transfer to (loc. ). अभिसम् cling together (अन्योऽन्यम्)
 C.
  join
tight or closely. उपसम् connect,  unite. — Cf.  आ॑श्लिष्ट,  उ॑पश्लिष्ट
(sic!),  विश्लिष्ट,  सं॑श्लिष्ट.

Yates

English

 श्लिष् (य) श्लिष्यति 4.
a. and (कि)
श्लेषति 1.
a. श्लेषयति 10.
a. To
embrace,  cling to,  unite. (उ)
श्लिषति 1.
a. To burn. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Apte

English

श्लिष् [śliṣ],  I. 1 P.
  (श्लेषति) To burn.  -II. 4 P.
  (श्लिष्यति,  श्लिष्ट)

To embrace
 श्लिष्यति चुम्बति जलधरकल्पं हरिरुपगत इति तिमिरमनल्पम् Gīt.*
  6.

To stick,  cling or adhere to.

To unite,  join. 

To grasp,  take,  understand
 आश्लेषि न श्लेषकवेर्भवत्याः श्लोकद्वयार्थः सुधिया मया किम् N.*
  3.69.

(Ā.) To result,  be the consequence of anything. -III. 1 U.
  (श्लेषयति-ते) To unite,  join,  connect.

Apte 1890

English

 श्लिष् {vI.v} {c1c} P. (श्लेषति) To burn. {vII.v} {c4c} P. (श्लिष्यति,  श्लिष्ट) 1 To em brace
 श्लिष्यति चुंवति जलधरकल्पं हरिरुपगत इति तिमिरमनल्पं Gīt. 6. 
2 To stick,  cling or adhere to. 
3 To unite,  join. 
4 To grasp,  take,  understand
 अश्लेषि न श्लेषकवेर्भवत्याः श्लोकद्वयार्थः सुधिया मया किं N. 3. 69. {vIII.v} {c10c} U. ( श्लेषयतिते) To unite,  join,  connect. 

Monier Williams Cologne

English

 1. श्लिष् (cf.   √ 1. श्रिष्) cl.
  1. P.
  श्लेषति,  to burn,  Dhātup.
   xvii,  52.

 2. श्लिष् (cf.   √ 2. श्रिष्) cl.
  4. P.
  (Dhātup.   xxvi,  77) श्लि॑ष्यति (rarely °ते
 pf.  शिश्लेष,  Br.
  &c.
  
 aor.
  अश्लिषत्,  MBh.
   &c.
  
 अश्लिक्षत् [only in the sense of ‘to embrace’,  Pāṇ.
  iii,  1,  46] or अश्लैक्षीत् [?] Gr.
 
 fut. श्लेष्टा,  श्लेक्ष्यति,  ib.
 inf.
   श्लेष्टुम्,  Kāv.
 
 ind.
 p.
  श्लिष्ट्वा,  ib.
 -श्लिष्य,  MBh.
   &c.
  ), 
to adhere,  attach,  cling to (loc.  ,  rarely acc.
  ),  Suśr.
 
 ChUp.
   
 MBh.
  
to clasp,  embrace,  Gaut.
 
 Gīt.
 
 BhP.
  
to unite,  join (trans. or intrans.),  Kāv.
 
 Kathās.
 
 (Ā.) to result,  be the consequence of anything,  Śaṃk.
  :
Pass.
  श्लिष्यते (aor.  अश्लेषि),  to be joined or connected,  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  
to be implied or intimated,  MW.
   :
Caus.
  (Dhātup.   xxxii,  38) श्लेषयति,  °ते (aor.  अशिश्लिषत्),  to (cause to) connect or embrace (cf.   श्लेषित) Desid.
  शिश्लिक्षते (Gr.  also °ति), 
to wish to clasp,  cling to,  AV.
   (not in MS.) :
Intens.
  शेश्लिष्यते,  शेश्लेष्टि Gr.
 

Monier Williams 1872

English

 श्लिष् 1. श्लिष् (= rt. 1. श्रिष्),  cl. 1. P.
श्लेषति,  शिश्लेष,  श्लेषितुम्,  to burn, 
consume by fire.

 श्लिष् 2. श्लिष्,  cl. 4. P. श्लिष्यति (ep.
also A. -ते),  शिश्लेष,  श्लेक्ष्यति, 
अश्लिक्षत् (in the sense of ‘to embrace’),  अश्लि-
षत् (and according to some also अश्लैक्षीत् in
other senses),  श्लेष्टुम्,  to adhere,  cling to,  be
united or connected with
 to embrace
 to unite, 
tie,  join,  connect: Pass. श्लिष्यते,  Aor. अश्लेषि,  to
be joined or connected
 to be implied or intimated
cl. 10. P. or Caus. श्लेषयति,  -यितुम्,  Aor. अशि-
श्लिषत्,  to cause to embrace
 to embrace,  connect:
Desid. शिश्लिक्षति: Intens. शेश्लिष्यते,  शेश्लेष्टि
[cf. Gr. κλη-ΐς,  κλείς,  κλει-δός,  κλεί-ω: Lat.
clāvi-s,  clau-d-o: Old Germ. sliuz-u: Slav. klju-
ci,  ‘a key
’ kljucati se,  ‘to agree:’ Hib. crios,  ‘a
belt,  girdle.’]

Macdonell

English

 श्लिष् ŚLIṢ,  Ⅳ. śliṣya,  adhere,  attach,  🞄cling to (lc.)
 embrace,  clasp
 be joined 🞄or united
 coalesce
 put together
 Ā. necessarily 🞄follow or result: pp. śliṣṭa,  adhering,  🞄clinging to (lc.,  —°)
 attaching to oneself,  🞄personal (= not affecting others)
 joined together,  🞄close together,  united,  intertwined
 🞄clasped,  embraced
 (coalescing in meaning),  🞄equivocal
 cs. śleṣaya,  P. join together,  🞄close: pp. śleṣita,  united with (in. ). ā,  🞄adhere to (lc.
 V.)
 cling to (ac.
 E.)
 clasp,  🞄embrace (ord. mg.)
 come into contact (rare)
 🞄guess,  find out (rare): pp. ā́śliṣṭa,  adhering 🞄to (lc.
 Br.)
 clasping,  clinging to (lc.,  🞄—°)
 embracing. (-vat,  act. id.)
 clasped,  🞄embraced. upa‿ā,  embrace. sam-ā,  cling 🞄to (ac.)
 clasp,  embrace: pp. embraced. upa,  🞄come close,  to (ac.),  hug: pp. úpaśliṣṭa,  🞄adhering to (lc.
 V.)
 having come close up to 🞄(samīpam),  being in immediate contact,  contiguous 🞄(C.)
 cs. bring nearer,  drive close up 🞄(vehicle)
 connect with (saha). vi,  be loosened
 🞄be divided or separated
 fall past (flowers)
 🞄separate from,  (ab.): pp. loosened,  severed 🞄(bonds)
 disconnected
 separated
 severed 🞄from oneʼs party
 dislocated (limb)
 cs. 🞄separate,  from (ab.)
 deprive of (in. ): pp. 🞄viśleṣita,  severed
 separated
 rent asunder
 🞄dissolved. sam,  attach oneself to (ac.)
 hug,  🞄clasp,  embrace
 bring into immediate connexion 🞄with (in. ): pp. sáṃśliṣṭa,  clasped
 🞄close together,  touching,  contiguous
 joined,  🞄united,  connected,  with (ac.,  in.  ± saha,  —°)
 🞄coalescent,  indeterminate (action,  i. e. not 🞄distinguishing between good and evil
 rare): 🞄kiṃcij jīvita‿āśayā —,  having a slight hope 🞄of life
 cs. connect,  join,  unite,  bring into 🞄contact with (in. ,  lc.)
 transfer to (lc.)
 attract: 🞄pp. joined,  united.

Benfey

English

 1. श्लिष् श्लिष्,  i. 4,  Par. (in epic
poetry also Ātm. ,  MBh. 1,  3040)
 the
original signification seems to have
been,  To adhere (cf.  श्रि).
 1. To em-
brace,  Gīt. 1,  44.
 2. To tie,  Hit. i. d.
83.
 3. To join,  Daśak. in Chr. 198,  19.
श्लिष्ट,  Touched by,  clung or adhered
to,  leaning on,  Rām.  2,  68,  22,  Seramp.
 Comp.
 
सु-,  adj.
  1. well fastened,  Hit.
i. d. 87,  M.M. 2. well strung,  Mālat.
18,  4. † i. 10,  Par. To unite. -- With
the prep. आ आ, 
 1. To embrace,  Rām. 
2,  96,  22.
 2. To approach,  Arj. 6,  12.
 -- With उपा उप-आ,  उपाश्लिष्ट,  Having
embraced,  Lass. 2. ed. 73,  23. -- With
समा सम्-आ, 
 1. To embrace,  MBh. 3, 
10043.
 2. To bring near,  Arj. 6,  8. --
With स्वा सु-आ,  To embrace tightly, 
Man.  11,  103. -- With उप उप, 
 1. To
embrace,  MBh. 4,  515.
 2. With उरसा, 
To press against one's breast,  Daśak.
in Chr. 188,  6. Caus.
 1. To hold near, 
Vikr. 78,  11.
 2. To stop,  Vikr. 10,  16.
 -- With वि वि,  To burst,  Bhaṭṭ. 14,  67.
विश्लिष्ट,  Separated,  disunited. Caus.
 1. To separate,  Megh. 7.
 2. To dis-
unite,  Pañc. 42,  7. -- With सम् सम्, 
with उरसा,  To press against one's
breast,  Rām.  1,  10,  28. संश्लिष्ट, 
 1.
Close together,  adjoining,  touching.
 2.
United,  joined,  Pañc. ii. d. 136.
 3.
Endowed,  Pañc. 143,  8.
 4. Em-
braced. Caus. To join,  MBh. 2,  735.

 2. श्लिष् श्लिष्,  see श्रिष्।

Apte Hindi

Hindi

श्लिष्
भ्वा* पर*  - -
जलना

श्लिष्
"दिवा* पर* ,  " - -
आलिंगन करना

श्लिष्
"दिवा* पर* ,  " - -
"जमे रहना,  चिपके रहना,  डटे रहना"

श्लिष्
"दिवा* पर* ,  " - -
"संयुक्त होना,  सम्मिलित होना"

श्लिष्
"दिवा* पर* ,  " - -
"ग्रहण करना,  लेना,  समझना"

श्लिष्
"चुरा* उभ* ,  " - -
"जोड़ना,  सम्मिलित करना,  मिलना"

L R Vaidya

English

 Sliz {% (I) vt. 1P (pres. श्लेषति) %} To burn.

 Sliz {% (II) vt. 4P (pp. श्लिष्ट
 pres. श्लिष्यति) %} 1. To embrace,  श्लिष्यति कामपि चुंबति कामपि कामपि रमयति रामाम् Git.G.i.
 2. to adhere,  to cling to
 3. to unite,  to join.With आ-,  to embrace.With उप-,  to embrace.With वि-,  to burst,  शरबंधा विशिश्लिषुः Bt.xiv.67
 2. to be separated,  Megh.i.7.With सम्-,  to adhere to,  to cling to.

 Sliz {% (III) vt. 10U (pres. श्लेषयति-ते) %} To connect,  to unite.

Bopp

Latin

 1. श्लिष् 1. P. i. q. श्रिष्.

 2. श्लिष् 4. P. Praeter. multifor. अश्लिक्षम् et अश्लि-
षम्.
1) amplecti. GITA-GOV. 1. 44.: श्लिष्यति
काम् अपि चुम्बति काम् अपि.
2) applicare,  adjun-
gere,  conjungere. SAK. 62. 1.: ना ऽतिशिलष्टः सन्धिर्
अस्य मृणालवलयस्य
 HIT. 24. 5.: सुश्लिष्टेन सन्धि-
ना. (Fortasse शिलष् e श्लुष्,  debilitato u in i
 cf. germ.
vet. SLU-Z claudere,  lat. clau-do,  clav-is,  gr.
ϰλείω,  ϰλεί-ς,  ϰλει-δός,  ϰλοι-ός
 hib. crios «belt,  girdle,  cin-
gle,  band».)
c. आ
1) amplecti. A. 4. 6.: माम्…आश्लिष्यच पुनः
पुनः
 9. 16.: इतरेतरम् आश्लिष्य. -- ATM. MAH. 1.
3040.: पितुर् आश्लिष्यते ऽङ्गानि.
2) appropinquare.
A. 6. 12.: पुरम् आसुरम् आश्लिष्य. Se applicare. R.
Schl. II. 96. 22.: सीता…वित्रस्ता रामम् आश्लिषत्.
c. आ praef. सम्
1) amplecti. MAH. 3. 10043.: समाश्लि-
षच्चा ऽसकृद् ऋष्यशृङ्गम्.
2) applicare,  admovere. A.
6. 8.: रथन् तन् तु समाश्लिष्य.
c. सम् amplecti,  applicare,  conjungere,  c. instr. उरसा
pressare aliquem ad pectus. R. Schl. I. 10. 28.: ताव्
अन्योन्याञ्जलिङ् कृत्वा स्नेहात् संश्लिष्यचो ऽरसा. --
Caus. vel cl. 10. conjungere. MAH. 2. 735.: तवे ऽमे पुत्र-
शकले दृष्टवत्य् अस्मि धार्मिक । संश्लेषिते मया दै-
वात् कुमारः समपद्यत.
c. उप Caus. cohibere,  inhibere,  sistere. UR. 9. 7.: रथम्
उपश्लेषय.

 3. श्लिष् 10. P. (proprie Caus. praeced.) conjungere (v.
2. श्लिष् praef. सम्).

Kridanta Forms

Sanskrit

श्लिष् (श्लि꣡षुँ꣡ दाहे - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् =  श्लेषणम्
अनीयर् =  श्लेषणीयः - श्लेषणीया
ण्वुल् =  श्लेषकः - श्लेषिका
तुमुँन् =  श्लेषितुम्
तव्य =  श्लेषितव्यः - श्लेषितव्या
तृच् =  श्लेषिता - श्लेषित्री
क्त्वा =  श्लेषित्वा / श्लिष्ट्वा / श्लिषित्वा
ल्यप् =  प्रश्लिष्य
क्तवतुँ =  श्लिष्टवान् - श्लिष्टवती
क्त =  श्लिष्टः - श्लिष्टा
शतृँ =  श्लेषन् - श्लेषन्ती

श्लिष् (श्लि॒षँ꣡ आलिङ्गने - दिवादिः - अनिट्)
ल्युट् =  श्लेषणम्
अनीयर् =  श्लेषणीयः - श्लेषणीया
ण्वुल् =  श्लेषकः - श्लेषिका
तुमुँन् =  श्लेष्टुम्
तव्य =  श्लेष्टव्यः - श्लेष्टव्या
तृच् =  श्लेष्टा - श्लेष्ट्री
क्त्वा =  श्लिष्ट्वा
ल्यप् =  प्रश्लिष्य
क्तवतुँ =  श्लिष्टवान् - श्लिष्टवती
क्त =  श्लिष्टः - श्लिष्टा
शतृँ =  श्लिष्यन् - श्लिष्यन्ती

श्लिष् (श्लि꣡षँ꣡ श्लेषणे - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् =  श्लेषणम्
अनीयर् =  श्लेषणीयः - श्लेषणीया
ण्वुल् =  श्लेषकः - श्लेषिका
तुमुँन् =  श्लेषयितुम्
तव्य =  श्लेषयितव्यः - श्लेषयितव्या
तृच् =  श्लेषयिता - श्लेषयित्री
क्त्वा =  श्लेषयित्वा
ल्यप् =  प्रश्लेष्य
क्तवतुँ =  श्लेषितवान् - श्लेषितवती
क्त =  श्लेषितः - श्लेषिता
शतृँ =  श्लेषयन् - श्लेषयन्ती
शानच् =  श्लेषयमाणः - श्लेषयमाणा

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  श्लिष्
मूलधातुः:
   श्लिष
धात्वर्थः:
  आलिङ्गने
गणः:
  दिवादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  अनिट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  श्लिष्यति
अनुबन्धादिविशेषः:
  पुषादिः

धातुः:
  श्लिष्
मूलधातुः:
   श्लिष
धात्वर्थः:
  श्लेषणे
गणः:
  चुरादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  उभयपदी
रूपम्:
  श्लेषयति-ते

धातुः:
  श्लिष्
मूलधातुः:
   श्लिषु
धात्वर्थः:
  दाहे
गणः:
  भ्वादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  श्लेषति

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 [श्लिष् mit सम्],  संश्लिष्ट Bez. einer Art von Pfeilen,  die in einem ehrlichen Kampfe nicht gebraucht werden dürfen,  MBh. 7,  189,  12.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  आलिङ्ग्,  समालिङ्ग्,  श्लिष्,  स्वञ्ज्,  आश्लिष्,  संश्लिष्,  उपाश्लिष्,  उपगुह्,  परिष्वञ्ज्,  अभिष्वञ्ज्,  अभिपरिष्वञ्ज्,  संस्वञ्ज्,  अभिसंस्वञ्ज्,  सम्परिष्वञ्ज्,  समवलम्ब्,  क्रोडीकृ,  रभ्,  अभिरभ्,  उपबृह्,  विबृह्
verb
 
प्रीतिपूर्वकं बाहुभ्यां परस्पराश्लेषानुकूलः व्यापारः।
 "कन्यायां प्रणमन्त्यां पिता ताम् आलिङ्गत्।"

Capeller

German

 श्लिष्,  श्लि॑ष्यति,  °ते sich anhängen,  sich
halten o. klammern an (Loc.,  selten
Acc.),  umfassen,  umarmen,  (sich) zu-
sammenfügen.  p. p. श्लिष्ट hängend, 
haftend,  in sich selbst abgeschlossen, 
zusammengefügt,  verbunden
 umfasst
o. umfasst haltend. Caus. श्लेषयति zu-
sammenfügen,  schließen
 p. p. श्लेषित
verbunden mit (Instr.). आ hängen, 
haften,  dicht herantreten an (Acc.), 
umarmen.  p. p. आ॑श्लिष्ट hängend an
(Loc. o. —°),  umfangen (haltend). उप
näher rücken,  sich anschmiegen an
(Acc.)
 p. p. उ॑पश्लिष्ट haftend an (Loc.).
Caus. dicht heranbringen.  वि sich
lösen o. abtrennen,  vorbeigehen,  sein
Ziel verfehlen.  p. p. विश्लिष्ट gelöst,  ge-
trennt. Caus. trennen von (Abl.),  berauben, 
bringen um (Instr.). p. p. विश्लेषित
getrennt,  zerrissen.  सम् sich anschmiegen, 
sich heften an (Acc.),  um-
armen.  p. p. संश्लिष्ट angeschmiegt,  vereinigt, 
zusammenhängend,  verbunden
mit (Instr. mit u. ohne सह,  Acc. o. —°).
Caus. zusammenbringen,  vereinigen. 

Burnouf

French

 *श्लिष् श्लिष्। श्लेषामि 1. Brûler,  cf.  श्रिष्।

 *श्लिष् श्लिष्। श्लिष्यामि 4
 p. शिश्लेष
 f2.
श्लेक्ष्यामि
 a1. अश्लिक्षम्
 a2. अश्लिषम्। Lier,  attacher, 
सन्धिना par un nœud.
		 Embrasser,  serrer dans ses bras.

Stchoupak

French

 श्लिष्-
 श्लिष्यति (-ते) 
 {%śiśliṣat 
 aśliṣat 
 śliṣyate %}
{%śleṣayati -te 
 śliṣṭa- śleṣṭum śliṣṭvā °śliṣya %} -- adhérer,  être
fixé ou attaché à (loc. acc.) 
 entourer,  embrasser 
 être uni,  se joindre 
unir,  joindre 
 pass. être uni ou joint 
 a. v. qui adhère,  fixé à (loc.
ifc.) 
 adhérent (cuirasse) 
 qui ne concerne pas les autres,  personnel 
 réuni, 
attaché,  joint 
 étreint,  embrassé 
 qui embrasse,  qui étreint 
 à double
sens (rhét.).
श्लेष्टोक्ति- f.
  formule à double sens,  śleṣa.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.