श्रेयस् (zreyas)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 श्रेयस् mfn.
   (-यान्-यसी-यः) Best,  excellent,  most excellent. Ind. Well,  most
excellent.
	 n.
  (-यः)
	 1. Virtue,  moral merit.
	 2. Final happiness.
	 3.
Good fortune,  auspiciousness,  prosperity.
	 m.
  (-यान्) The 11th Jina
or Jaina pontiff. 
	 f.
  (-यसी)
	 1. A plant resembling pepper,  (Pothos
officinalis.)
	 2. A shrub,  (Cissampelos hexandra.)
	 3. Yellow myro-
balan. 
 E.
  श्र substituted for प्रशस्त good,  and ईयसुन् aff.
   of the irr
 .
superlative.

Yates

English

 श्रेयस् (यान्-यसी-यः)
n.
  Virtue
 final
bliss
 prosperity.
m.
  A
Jaina
pontiff. 
f.
  (ई) A plant like pep-
per,  &c.
a. Best,  excellent.

Spoken Sanskrit

English

श्रेयस् 	-	  zreyas 	-	 adj.
  	-	 preferable
श्लाघ्यतर 	-	  zlAghyatara 	-	 adj.
  	-	 preferable
वर 	-	  vara 	-	 adj.
  	-	 preferable
प्रशंसंस्य 	-	  prazaMsaMsya 	-	 adj.
  	-	 preferable to
वरिष्ठ 	-	  variSTha 	-	 adj.
  	-	  most preferable among
वरतम 	-	  varatama 	-	 adj.
  	-	  most preferable or excellent

 
   श्रेयस्   zreyas   n.
   benefit   
   श्रेयस्  zreyas  adj.
   auspicious   
   श्रेयस्  zreyas  adj.
   preferable  
   श्रेयस्  zreyas  adj.
   more excellent   
   श्रेयस्  zreyas  adj.
   conducive to welfare or prosperity  
   श्रेयस्  zreyas  adj.
   prosperous   
   श्रेयस्  zreyas  adj.
   better than  
   श्रेयस्  zreyas  adj.
   fortunate   
   श्रेयस्  zreyas  adj.
   more beautiful  
   श्रेयस्  zreyas  adj.
   superior   
   श्रेयस्  zreyas  adj.
   better  
   श्रेयस्  zreyas  adj.
   more distinguished   
   श्रेयस्  zreyas  adj.
   more praiseworthy  
   श्रेयस्  zreyas  indecl.
   rather   
   श्रेयस्  zreyas  n.
   welfare  
   श्रेयस्  zreyas  n.
   bliss   
   श्रेयस्  zreyas  n.
   good fortune  
   श्रेयस्  zreyas  n.
   prosperity     
            

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 श्रेयस्
mfn.
   (-यान्-यसी-यः) Best,  excellent,  most excellent,  ind.
Well,  most excellent.
n.
  (-यः)
1 Virtue,  moral merit.
2 Final happiness.
3 Good fortune,  auspiciousness,  prosperity.
m.
  (-प्रान्) The 11th Jina
or Jaina pontiff. 
f.
  (-यसी)
1 A plant resembling pepper,  (Pothos officinalis.)
2 A shrub,  (Cissampelos hexandra.)
3 Yellow myrobalan. 
E.
  श्र substituted for प्रशस्त good,  and ईयसुन् aff.
   of the irr
 .
superlative.

Apte

English

श्रेयस् [śrēyas],  a.
  [अतिशयेन प्रशस्यम् ईयस्सु श्रादेशः]

Better,  preferable,  superior
 वर्धनाद्रक्षणं श्रेयः H.*
  3.3
 श्रेयान् स्वधर्मो विगुणः परधर्मात् स्वनुष्ठितात् । स्वधर्मे निधनं श्रेयः परधर्मो भयावहः ॥ Bg.*
  3.35
2.5.

Best,  most excellent,  quite desirable
 श्रेयो ह्यस्माकमेवं हि Māl.
 1.13.

More happy or fortunate.

More blessed,  dearer (compar. of प्रशस्य q. v. ). n.
  

Virtue,  righteous deeds,  moral or religious merit.

Bliss,  good fortune,  blessing,  good,  welfare,  felicity,  a good or auspicious result
 पूर्वावधीरितं श्रेयो दुःखं हि परिवर्तते Ś.*
  7.13
 धिङ् मामुपस्थितश्रेयो$वमानिनम् Ś.*
  6
 प्रतिबध्नाति हि श्रेयः पूज्यपूजाव्यतिक्रमः R.*
  1.79
 U.*
  5.27
7.2
 R.*
  5.34.

Any good or auspicious occasion
 Ś.*
  7.

Final beatitude,  absolution.  Comp.
   -अक्षिकाङ्क्षिन् a.
  desiring bliss or welfare
 न राज्ञः प्रतिगृह्णन्ति प्रेत्य श्रेयो$भिकाङ्क्षिणः Ms.*
  4.91. -अर्थिन् a.
 

seeking happiness,  desirous of felicity.

Wishing well. -कर a.
 

promoting happiness,  favourable
 किंचिच्छ्रेयस्करतरं कर्मोक्तं पुरुषं प्रति Ms.*
  12. 84.

propitious,  auspicious. -परिश्रमः striving after absolution. 

Apte 1890

English

 श्रेयस् a. [अतिशयेन प्रशस्यं इयसु श्रादेशः] 1 Better,  preferable,  superior
 वर्धनाद्रक्षणं श्रेयः H. 3. 3,  33
 Bg. 3. 35,  2. 5. 
2 Best,  most excellent,  quite desirable
 Māl. 1. 13. 
3 More happy or fortunate. 
4 More blessed,  dearer (compar. of प्रशस्व q. v.). 
n. 1 Virtue,  righteous deeds,  moral or religious merit. 
2 Bliss,  good fortune,  blessing,  good’ welfare,  felicity,  a good or auspicious result
 पूर्वावधीरितं श्रेयोदुःखं हि परिवर्तते Ś. 7. 13
 धिङ् मामुपस्थितश्रेयोवमानिनं Ś. 6
 प्रतिबध्नाति हि श्रेयः पूज्यपूजाव्यतिक्रमः R. 1. 79
 U. 5. 27,  7. 20
 R. 5. 34. 
3 Any good or auspicious occasion
 Ś. 7. 
4 Final beatitude,  absolution. 
Comp. 
अर्थिन् a. {1} seeking happiness,  desirous of felicity. {2} wishing well. 
कर a. {1} promoting happiness,  favourable. {2} propitious,  auspicious. 
परिश्रमः striving after absolution. 

Monier Williams Cologne

English

 श्रे॑यस् mfn.
   (either compar.
  of श्री,  or rather accord.
  to native authorities of श्री-मत् or प्रशस्य
 cf.
   Gk. κρείων) more splendid or beautiful,  more excellent or distinguished,  superior,  preferable,  better,  better than (with abl.
  or with न See below),  RV.
   &c.
   &c.
  

 most excellent,  best,  MBh.
   iii,  1256

 propitious,  well disposed to (gen.  ),  ib. i,  3020

 auspicious,  fortunate,  conducive to welfare or prosperity,  Kāv.
 
 Hit.
 
 MārkP.

 श्रे॑यस् m.
  (in astron.
  ) N.
  of the second Muhūrta

 of the third month (accord.  to a partic.  reckoning)

 (with Jainas) N.
  of the 11th Arhat of the present Avasarpiṇī,  L.
 

 श्रे॑यस् (अस्),  n.
  the better state,  the better fortune or condition (sometimes used when the subject of a sentence would seem to require the masc.
   form),  AV.
  
 TS.
 
 Br.
 
 Kauś.
 

 good (as opp.  to ‘evil’),  welfare,  bliss,  fortune,  happiness,  KaṭhUp.
   
 MBh.
   &c.
  

 the bliss of final emancipation,  felicity (See श्रेयः-परिश्राम,  col. 3)

 श्रे॑यस् ind.
  better,  rather,  rather than (used like वरम् [q.v.] with न
 e.g. श्रेयो मृतं न जीवितम्,  ‘better is death and not life’ or ‘rather than life’,  or ‘death is better than life’),  MBh.
  
 R.
  &c.
  

 =
  धर्म,  L.
 

 N.
  of a Sāman,  ĀrṣBr. 

Monier Williams 1872

English

 श्रेयस् श्रेयस्,  आन्,  असी,  अस् (considered as
compar. of either श्री-मत् or प्रशस्य),  better, 
more excellent,  superior,  preferable
 best,  excellent, 
most excellent
 more fortunate,  very fortunate,  more
prosperous,  very prosperous
 most beloved
 (अस्),  ind.
well,  most excellent,  rather,  (श्रेयस् — न,  rather —
than)
 (अस्),  n. virtue,  moral merit
 an act leading
to the chief temporal good
 good fortune,  auspicious-
ness,  prosperity,  bliss,  final happiness or beatitude
(आन्),  m.,  N. of the eleventh Arhat,  (see below)
epithet of the second Muhūrta
 N. of the third
month (according to a particular reckoning)
 (असी), 
f. a plant resembling pepper,  Pothos Officinalis
 the
shrub Cissampelos Hexandra
 yellow myrobalan
other plants (= पाठा
 = रास्ना).
—श्रेयः-परि-
श्राम,  अस्,  आ,  अम्,  toiling after final emancipation.
—श्रेयस्-कर,  अस्,  ई,  अम्,  making better or su-
perior
 effecting happiness,  ensuring felicity,  con-
ferring future felicity
 auspicious,  propitious.
—श्रे-
यस्-काम,  अस्,  आ,  अम्,  desiring final felicity,  &c.
—श्रेयस्-तर,  अस्,  आ,  अम्,  very much better.
—श्रेयस्-त्व,  अम्,  n. betterness,  superiority
 final
felicity,  &c.
—श्रेयो-ऽर्थिन् (°यस्-अर्°),  ई,  इनी,  इ, 
desirous of the good (of others),  wishing well
 seek-
ing happiness,  desirous of felicity,  seeking merit in
the performance of religious rites &c.,  ambitious.

Macdonell

English

 श्रेयस् śré-yas,  cpv. [fr. śrī] RV.: more 🞄beautiful (rare)
 V.,  C.: better,  preferable,  🞄superior,  more excellent
 C.: more 🞄distinguished or illustrious
 excellent,  distinguished 🞄(rare)
 well-disposed to (g.),  🞄[Page322-2] 🞄propitious (rare): śreyān,  m.
  gnly. śreyas,  🞄n.  (irrespective of the subject) — na,  better — 🞄than (like varam — na)
 n.
  (C.) better condition 🞄or fortune
 welfare,  good fortune,  bliss.

Apte Hindi

Hindi

श्रेयस्
वि* - "अतिशयेन प्रशस्यम्-ईयसुन्,  श्रादेशः"
"अपेक्षाकृत अच्छा,  वरीयम्,  श्रीष्ठतर"

श्रेयस्
वि* - "अतिशयेन प्रशस्यम्-ईयसुन्,  श्रादेशः"
"सर्वोत्तम,  श्रेष्ठतम"

श्रेयस्
वि* - "अतिशयेन प्रशस्यम्-ईयसुन्,  श्रादेशः"
अधिक सुखी या सौभाग्यशाली

श्रेयस्
वि* - "अतिशयेन प्रशस्यम्-ईयसुन्,  श्रादेशः"
"अधिक आनन्ददायक,  प्रियतर"

श्रेयस्
पुं*
  - -
"सद्गुण,  पुण्यकर्म,  नैतिक गुण,  धार्मिक गुण"

श्रेयस्
पुं*
  - -
"आनन्द,  सौभाग्य,  मंगल,  शुभ,  कल्याण,  आशीर्वाद,  शुभ परिणाम"

श्रेयस्
पुं*
  - -
शुभ अवसर

श्रेयस्
पुं*
  - -
"मोक्ष,  मुक्ति"

L R Vaidya

English

 Sreyas {% (I) a. (f. सी) %} 1. Better,  preferable,  श्रेयो भोक्तुं भैक्ष्यमपीह लोके Bg.ii.5
more fortunate
more beloved
excellent,  best,  (compar. of प्रशस्य q.v.).

 Sreyas {% (II) n. %} 1. Virtue,  moral merit
 2. prosperity,  bliss,  happiness,  प्रतिबध्नाति हि श्रेयः पूज्यपूजाव्यतिक्रमः R.i.79
 3. final emancipation or beatitude.

Bopp

Latin

 श्रेयस् (ut mihi videtur,  a श्रील vel श्रीमत् felix,  cum gunâ
vocalis ई,  abjecto suffixo ल vel मत्,  suff. यस् pro ई-
यस्,  v. gr. min. ed. 2. §. 226.
3) et 227.
 ita superl. श्रेष्ठ e
श्रे + ष्ठ pro इष्ठ)
1) Adj. melior. BR. 1. 35.
2) Subst.
n. salus,  felicitas. IN. 3. 7. N. 12. 89. BH. 3. 8.

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

शिव
क्ली
शिव,  भद्र,  श्रेयस्
शिवं भद्रं शिवः शम्भुः शिवा गौरी शिवाभया ।
शिवा कीलः शिवा क्रोष्ट्री भवेदामलकी शिवा ॥ ४ ॥
शिवः शर्वः शिवः शुक्लः शिवः कीलः शिवः पशुः ।
शिवा गौरी शिवा क्रोष्ट्री शिवं श्रेयः शिवा स्नुषा ॥ ५ ॥
verse 1.1.1.4
page 0001

शुभ
क्ली
शुभ,  श्रेयस्
शुभा सुधा शुभा सत्या स्नुही क्षीरा शुभा मता ।
शुभं श्रेयः शुभा शोभा समाख्याता हरीतकी ॥ १०२ ॥
verse 1.1.1.102
page 0007

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 श्रेयस् n. = धर्म,  Śuk. t. o. p. 3,  22
 Amit. XIII,  14.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

dge ba
१) आरिष्ट २) कल्याण ३= कुशल ४) क्षेम ५) पथ्य ६) भद्र ७) भव्य ८) शम् ९) शिव १०) शुभ ११) श्रेयस् १२) साधु १३) सुकृत १४) स्वस्ति १५)

dge legs
१) कल्याणा २) शुभ ३) श्रेयस्

mchog
१) अग्र २) ३) अलम् ४) उत्कृष्ट ५) उत्तम ६) उत्तर ७) उपम ८) ° तम ९) दिव्य १०) पर ११) परम १२) परमता १३) प्र ° १४) प्रधान १५) प्रवर १६) प्रवृद्ध १७) प्रष्ठ १८) महत् १९) वदतांवर २०) वर २१) वराग्र २२) विशिष्ट २३) श्रेयस् २४) श्रेष्ठ २५) सत् २६) सार २७) सु ° २८)

mchog tu bkrabs
श्रेयस्

mchog tu bkrabs pa
श्रेयस्

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
ऋषभो वृषभः श्रेयाञ्श्रेयांसः स्यादनन्तजिदनन्तः ।
-wordlist-
 
ऋषभ (पुं),  वृषभ (पुं),  श्रेयस् (पुं),  श्रेयांस (पुं),  अनन्तजित् (पुं),  अनन्त (पुं)

--source--
 
महानन्दोऽमृतं सिद्धिः कैवल्यमपुनर्भवः ।
शिवं निःश्रेयसं श्रेयो निर्वाणं ब्रह्म निर्वृतिः ॥ ७४ ॥
महोदयः सर्वदुःखक्षयो निर्याणमक्षरम् ।
मुक्तिर्मोक्षोऽपवर्गोऽथ मुमुक्षुः श्रमणो यतिः ॥ ७५ ॥
वाचंयमो व्रती साधुरनगार ऋषिर्मुनिः ।
निर्ग्रन्थो भिक्षुरस्य स्वं तपोयोगशमादयः ॥ ७६ ॥
-wordlist-
 
महानन्द (पुं),  अमृत (क्ली),  सिद्धि (स्त्री),  कैवल्य (क्ली),  अपुनर्भव (पुं),  शिव (क्ली),  निःश्रेयस् (क्ली),  श्रेयस् (क्ली),  निर्वाण (क्ली),  ब्रह्मन् (पुं),  निर्वृति (स्त्री),  महोदय (पुं),  सर्वदुःखक्षय (पुं),  निर्याण (क्ली),  अक्षर (क्ली),  मुक्ति (स्त्री),  मोक्ष (पुं),  अपवर्ग (पुं),  मुमुक्षु (पुं),  श्रमण (पुं),  यति (पुं),  वाचंयम (पुं),  व्रतिन् (पुं),  साधु (पुं),  अनगार (पुं),  ऋषि (पुं),  मुनि (पुं),  निर्ग्रन्थ (पुं),  भिक्षु (पुं),  मुमुक्षुस्व (क्ली),  तपस् (क्ली),  योग (पुं),  शम (पुं)

--source--
 
श्वःश्रेयसं शुभशिवे कल्याणं श्वोवसीयसं श्रेयः ।
क्षेमं भावुकभविककुशलमङ्गलभद्रमद्रशस्तानि ॥ ८६ ॥
-wordlist-
 
श्वःश्रेयस (क्ली),  शुभ (क्ली),  शिव (क्ली),  कल्याण (क्ली),  श्वोवसीयस् (क्ली),  श्रेयस् (क्ली),  क्षेम (क्ली),  भावुक (क्ली),  भविक (क्ली),  कुशल (क्ली),  मङ्गल (क्ली),  भद्र (क्ली),  मद्र (क्ली),  शस्त (क्ली)

--source--
 
धर्मः पुण्यं वृषः श्रेयः सुकृते नियतौ विधिः ।
दैवं भाग्यं भागधेयं दिष्टं चायस्तु तच्छुभम् ॥ १३७९ ॥
-wordlist-
 
धर्म (पुंक्ली),  पुण्य (क्ली),  वृष (पुं),  श्रेयस् (क्ली),  सुकृत (क्ली),  नियति (स्त्री),  विधि (पुं),  दैव (पुंक्ली),  भाग्य (क्ली),  भागधेय (क्ली),  दिष्ट (क्ली),  अय (पुं)

--source--
 
मुख्यं प्रकृष्टं प्रमुखं प्रबर्हं वर्यं वरेण्यं प्रवरं पुरोगम् ।
अनुत्तरं प्राग्रहरं प्रवेकं प्रधानमग्रेसरमुत्तमाग्रे ॥ १४३८ ॥
ग्रामण्यग्रण्यग्रिमजात्याग्र्यानुत्तमान्यनवरार्ध्यवरे ।
प्रेष्ठपरार्ध्यपराणि श्रेयसि तु श्रेष्ठसत्तमे पुष्कलवत् ॥ १४३९ ॥
-wordlist-
 
मुख्य (वा),  प्रकृष्ट (वा),  प्रमुख (वा),  प्रबर्ह (वा),  वर्य (वा),  वरेण्य (वा),  प्रवर (वा),  पुरोग (वा),  अनुत्तर (वा),  प्राग्रहर (वा),  प्रवेक (वा),  प्रधान (वा),  अग्रेसर (वा),  उत्तम (वा),  अग्र (वा),  ग्रामणी (वा),  अग्रणी (वा),  अग्रिम (वा),  जात्य (वा),  अग्र्य (वा),  अनुत्तम (वा),  अनवरार्ध्य (वा),  वर (पुंक्ली),  प्रष्ठ (वा),  परार्ध्य (वा),  पर (वा),  श्रेयस् (वा),  श्रेष्ठ (वा),  सत्तम (वा),  पुष्कल (वा)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

श्वस्
श्वस्,  श्रेयस,  कल्याण,  श्वोवसीय,  शिव,  शुभ,  भविक,  भावुक,  श्रेयस्,  भव्य,  भद्र,  मङ्गल
श्वः श्रेयसं स्यात्कल्याणं श्वोवसीयं शिवं शुभम् ।
भविकं भावुकं श्रेयो भव्यं भद्रं च मङ्गलम् ॥ १२२ ॥
verse 1.1.1.122
page 0015

धर्म
धर्म,  पुण्य,  वृष,  श्रेयस्,  सुकृत
धर्मः पुण्यं वृषः श्रेयः सुकृतं च समं स्मृतम् ॥ १२५ ॥
verse 1.1.1.125
page 0016

शालिन्
शालिन्,  श्रेयस्
शाली श्रेयानधृष्टौ च प्रोक्तौ शालीनशारदौ ॥ ३७५ ॥
verse 2.1.1.375
page 0044

एकाक्षरनाममाला

Sanskrit

शम्,  श्रेयस्,  सुख
आकाशे विहगे विश्च शं श्रेयसि सुखेऽव्ययः ।
verse 1.1.1.42
page 0122

Tamil

ச்’ரேயஸ் : நற்குணம்,  நல்ல காரியம்,  சுபம்,  மங்களம்,  ஆசி,  மோக்ஷம்,  நல்ல தருணம்.

Mahabharata

English

Śreyas = Vishṇu (1000 names).

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 श्रेयस् न०
  अतिशयेन प्रशस्यम् इयसु श्रादेशः । १ धर्मे २ मोक्षेअमरः । ३ शुभे न०
  ४ अतिप्रशस्ते त्रि०
  मेदि० स्त्रियां ङीप् ।सा च ५ हरीतक्यां ६ पाठायां ७ गजपिप्पल्याम् अमरः८ रास्नायां विश्वः । ९ शुभयुक्ते त्रि०
  अमरः ।

Grassman

German

 śréyas,  a.,  Compar. vom Verbale śrī́,  1〉 schöner,  glänzender
 2〉 herrlicher
 3〉 heilsamer,  dienlicher zu,  mit doppeltem Dat.
-ān 1〉 2〉 sá 〰 bhavati jā́yamānas {242, 4}. — 3〉 ayám (sómas) 〰 cikitúṣe ráṇāya {482, 4}.
-āṃsam 2〉 dákṣam {857, 2}.
-āṃsas 1〉 śriyé 〰 (marútas) {414, 4}.

Burnouf

French

 श्रेयस् श्रेयस् a. (comp. de श्री) meilleur. -- S. n.
 
bonheur
		 le salut,  le bonheur final
		 vertu,  mérite. -- S. f.
 
श्रेयसी pothos officinalis
 cissampelos hexandra
 myrobalan
jaune
 bot. M§ 49.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.