श्रु (zru)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 श्रु r. 1st cl. form irr
 . (शृणोति) To hear: form reg. (श्रवति) To go,  to
move,  especially as a fluid,  to drop,  to ooze,  to flow. r. 5th cl.
(pp. श्रुत,  pres. शृणोति,  pass. श्रूयते)
	 1. To hear.
	 2. To obey. With प्रति
or सम् prefixed,  To promise,  to assent or agree to. With वि,  To be
famous. With अनु,  To hear. With अभि,  To listen.  With आङ्,  To
promise,  (with the dat. of the person to whom the promise is made.)
With उप,  To hear,  to learn from.  With सम,  (Atm. 
 when used
intransitively.) To hear,  to listen to. Caus. (श्रावयति-ते) To recite
to,  to communicate. Desid. (शुश्रूषते)
	 1. To desire to hear.
	 2. To
obey.
	 3. To wait upon. 

Capeller Eng

English

 श्रु श्रृणो॑ति श्रृणुते॑ pp.
   श्रुत॑ (q.v. ) hear,  learn
(acc. ) from (gen.  ,  abl.
 ,  instr.
  ,  & मुखात् or श्रकाशात्)
 hear — to
be (2 acc.
 )
 listen or give ear to (acc.  of th. or gen.
   of pers.
  )
 hear
a teacher i.e.
  learn,  study. M.
 P.
  be heard of,  be known as or to be (2
nom.
  )
 be studied,  taught,  or read.  C.
  श्रव॑यति & शाव॑यति (°ते)
cause a person to hear,  i.e.
  address,  inform of,  communicate to,  tell
(acc.  of thing & acc.
 ,  gen.
  ,  or dat.
   of pers.
  )
 let hear i.e.
  proclaim, 
announce,  recite. D.
  श्रु॑शूषते (°ति) wish or like to hear i.e.
  attend
to,  obey,  wait on,  serve (acc. ). — अति M.
  be heard of i.e.
  be
celebrated above (all). अनु hear or learn (again)
 C.
  relate,  tell (2
acc.
 )
 D.
 M.
  obey. अभि hear,  learn — to be (2 acc.
 ). C.
  cause to
hear,  speak to,  address (acc. ). आ listen to (acc.  of th.,  gen.
   or dat.
  
of pers.
  )
 hear,  learn
 promise. C.
  proclaim,  make known
 address, 
invoke,  summon.  अभ्या C.
  address.  उप listen to (acc.  or gen.
  ), 
hear,  learn from (मुखात् or सकाशात्),  hear that — is (2 acc.
 ).
समुप hear,  listen to (acc.  or gen.
  ),  learn from (abl. ). परि hear, 
learn,  understand that—is (2 acc.
 ). प्र M.
  be heard
 become known or
famous.  प्रति listen or give ear
 say yes,  promise. C.
  answer.  वि
hear,  learn
 P.
  be heard of,  become known or famous.  C.
  let hear, 
announce,  proclaim,  tell
 make known or famous,  make resound.  सम् hear
(मुखात्),  listen
to (acc. )
 accede to the request of,  make a
promise to (loc.  or dat.
  ). C.
  let hear,  announce,  proclaim
 make
resound.  अभिसम् hear,  learn.  प्रतिसम् make a promise to (gen.  ). —
Cf.  अभिविशुत,  अभिशुत॑,  आशुत,  परिशुत,  वि॑शुत.

Yates

English

 श्रु शृणोति 1.
a. To hear. श्रवति To
flow,  to drop. With प्रति or सम, 
To promise,  agree to
 with वि, 
To be famous.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 श्रु r. 1st cl. form irr
 . (शृणोति) To hear: form reg.
(श्रवति) To go,  to move,  especially as a fluid,  to drop,  to ooze,  to flow.
With प्रति or सम् prefixed,  To promise,  to assent or agree to.
With वि,  To be famous.

Apte

English

श्रु [śru],  I. 1 P.
  (श्रवति) To go,  move
 cf.
   शु. -II. 5 P.
  (शृणोति,  शुश्राव,  अश्रौषीत्,  श्रोष्यति,  श्रोतुम्,  श्रुत)

To hear,  listen to,  give ear to
 शृणु मे सावशेषं वचः V.*
  2
 रुतानि चाश्रोषत षट्पदानाम् Bk.*
  2.1
 संदेशं मे तदनु जलद श्रोष्यसि श्रोत्रपेयम् Me.*
  13.12.

To learn,  study
 द्वादशवर्षभिर्व्याकरणं श्रूयते Pt.*
  1.

To be attentive,  to obey. (इति श्रूयते 'it is so heard',  i. e.  is enjoined in the scriptures,  such is the sacred precept.) Caus.
   (श्रावयति-ते) To cause to hear,  communicate,  tell,  relate,  inform
 श्रावितो$मात्यसंदेशं स्तन- कलशः Mu.*
  4. -Desid. (शुश्रूषते)

To wish to hear.

To be attentive or obedient,  obey
 वाक्यं नैव करोति बान्धवजनो पत्नी न शुश्रूषते Pt.*
  4.78 (where the word may have the next sense also).

To serve,  wait or attend upon
 शुश्रूषस्व गुरून् Ś.*
  4.17
 Ku.*
  1.59
 Ms.*
  2.244.

Apte 1890

English

 श्रु {vI.v} {c1c} P. (श्रवति) To go,  move
 cf. शु. {vII.v} {c5c} P. (शृणोति,  शुश्राव,  अश्रौषीत्,  श्रोष्यति,  श्रेतुं,  श्रुत) 1 To hear,  listen to,  give ear to
 शृणु मे सावशेषं वचः V. 2
 रुतानि चाश्रीषत षट्पदानां Bk. 2. 10
 संदेशं मे तदनु जलद श्रोष्यसि श्रोत्रपेयं Me. 13. 
2 To learn,  study
 द्वादशवर्षभिर्व्याकरणं श्रूयते Pt. 1. 
3 To be attentive,  to obey. (इति श्रूयते ‘it is so heard’,  i. e. is enjoined in the scriptures,  such is the sacred precept). 
Caus. (श्रावयति-ते) To cause to hear,  communicate,  tell,  relate,  inform
 श्रावितोऽमात्यसंदेशं स्तनकलसः Mu. 4. 
Desid. (शुश्रूषते) 1 To wish to hear. 
2 To be attentive,  or obedient,  obey
 बाक्यं नैव करोति बांधवजनो पत्नी न शुश्रूषते Pt. 4. 78 (where the word may have the next sense also). 
3 To serve,  wait or attend upon
 शुश्रूषस्व गुरून् Ś. 4. 17
 Ku. 1. 59
 Ms. 2. 244. 

Monier Williams Cologne

English

 1. श्रु cl.
  5. P.
  (Dhātup.   xxii,  44) शृणो॑ति
(Ved.   and ep.
   also Ā. शृणुते,  and in RV.
   3. sg. शृण्वे॑,  2. sg. °विषे॑,  3. pl.
  °विरे॑ [cf.   below]
Impv.
  शृणु,  °णुधी॑ and °णुही॑ pl.
  शृणुता॑,  °णोत and °णोतन,  RV.
  
pf.  शुश्रा॑व [once in R.
  with pass. sense],  शुश्रुवे
[2. sg. शुश्रोथ,  1. pl.
  शुश्रुम,  in Up.
   also °मस्
 शुश्रवत्,  शुश्रूया॑स्,  RV.
  ,  p.
  शुश्रुव॑स्,  q.v.]
aor.
  Ved.
   अ॑श्रवम्,  अ॑श्रोत्,  2. sg. श्रो॑षि
Subj. श्र॑वत्,  °वथः
[?] श्रुवम्,  TĀr.
  
Impv.
  श्रुधी॑,  श्रो॑तु,  RV.
  
अश्रौषीत्,  Br.
  &c.
  
Subj. श्रोषन् Impv.
  श्रोषन्तु,  RV.
   [cf.   श्रो॑षमाण]
Prec.  श्रूया॑सम्,  AV.
   &c.
  
fut. श्रोता,  MBh.
  
श्रोष्यति,  °ते,  Br.
  &c.
  
inf.
   श्रोतुम्,  MBh.
   &c.
  
ind.
 p.
  श्रुत्वा॑,  RV.
   &c.
  
-श्रु॑त्य,  AV.
   &c.
  
श्रावम्,  GṛŚrS.
   &c.
  ), 
to hear,  listen or attend to anything (acc.  ),  give ear to any one (acc.   or gen.
  ),  hear or learn anything about (acc.  ) or from (abl.  gen.
   instr.,  मुखात् or शकाशात्),  or that anything is (two acc.
  ),  RV.
   &c.
   &c.
  
to hear (from a teacher),  study,  learn,  ŚrS.
 
 MBh.
   &c.
  
to be attentive,  be obedient,  obey,  MBh.
  
 R.
  &c.
  :
Pass.
  श्रूय॑ते (ep.   also °ति
 and in RV.
   शृण्वे &c.
   [cf.   above] with pass. meaning
 aor.
  अश्रावि,  श्रावि), 
to be heard or perceived or learnt about (acc.  ) or from (gen.   abl.
  or मुखात्
 in later language often 3. sg. श्रूयते impers.
  ‘it is heard’,  ‘one hears or learns or reads in a book’,  =
  ‘it is said’,  ‘it is written in (with loc.
  )’
 Impv.
  श्रूयताम्,  ‘let it be heard’ =
  ‘listen!’),  RV.
   &c.
   &c.
  
to be celebrated or renowned,  be known as,  pass for,  be called (nom.  ),  RV.
   
to be heard or learnt (from a teacher),  Pañcat.
 
to be taught or stated (in a book),  Sarvad.
 
to be heard i.e. pronounced or employed (as a sound or word),  TPrāt.
  ,  Sch.:
Caus.
  श्राव॑यति (ep.   also °ते,  in RV.
   also श्रव॑यति
 aor.
  अशुश्रवि,  °वुः,  RV.
  
 अशुश्रुवत्,  Br.
 
 अशिश्रवत् Gr.
 
 Pass.
  श्राव्यते See below), 
to cause to be heard or learnt,  announce,  proclaim,  declare,  RV.
   &c.
   &c.
  
to cause to hear,  inform,  instruct,  communicate,  relate,  tell (with acc.
   of thing,  and acc.
   gen.
  ,  or dat.
  of pers.,  or with instr. in sense of ‘through’),  Mn.
  
 MBh.
   &c.
  :
Pass.
  of Caus.
  श्राव्यते,  to be informed of (acc.  ),  MBh.
   &c.
  :
Desid.
  शु॑श्रूषते (Pāṇ.  i,  3,  57
 ep.
   or mc.  also °ति
 Pass.
  शुश्रूष्यते), 
to wish or like to hear (acc.  ),  desire to attend or listen to (dat. ),  RV.
   &c.
   &c.
  
to attend upon,  serve,  obey (acc.  ,  rarely gen.
  ),  Mn.
  
 MBh.
   &c.
  :
Caus.
  of Desid.
  शुश्रूषयति,  to wait upon,  be at the service of (acc.  ),  Kull.
  on Mn.
   ii,  243 :
Desid.
  of Caus.
  शिश्रावयिषति or शुश्रावयिषति Gr.
 :
Intens.
  शोश्रूयते,  शोश्रवीति,  शोश्रोति Gr.
 

 श्रु [cf.   Gk. κλύω,  κλῦθι =
  श्रुधि॑,  κλυτός =
  श्रुत॑ &c.
  
 Lat.
  cluo,  in-clutus
 Slav.
  sluti
 Germ.
   laut
 Eng.
  loud.]

 2. श्रु (only in श्रु॑वत्
 generally an incorrect form of √ स्रु),  to dissolve into parts,  burst asunder,  RV.
   i,  127,  3.

Monier Williams 1872

English

 श्रु 1. श्रु (regarded by native gram-
marians as an irregular rt. of cl. 1),  cl. 5. P.
शृणोति (ep. also A. शृणुते,  1st du. P. शृणुवस्
or शृण्वस्),  Impv. श्रिणोतु (2nd sing. शृणु Ved., 
शृणुहि,  शृणुधी,  Pāṇ. VI. 4,  102,  and श्रुधि, 
as if cl. 2),  शुश्राव (2nd sing. शुश्रोथ,  1st du.
शुश्रुव,  1st pl. शुश्रुम),  अश्रौषीत्,  (Ved. forms
श्रोषन् = शृण्वन्ति,  श्रोषन्तु = शृण्वन्तु, 
शृण्विषे,  शृणोतु,  शृणवत्,  श्रवत्,  शुश्रवत्), 
श्रोतुम्,  to hear,  listen to (with acc.),  give ear
to (with acc. or gen.)
 to be attentive,  be obedient, 
obey
 to go (according to Vopa-deva): Pass. श्रू-
यते (शृण्वे = श्रूयते,  Ṛg-veda I. 74,  7
 शृण्-
विरे = श्रूयन्ते,  Ṛg-veda I. 15,  8),  Aor. अश्रावि,  to
be heard
 to be celebrated or renowned (Ved.)
to be called (Ved.): Caus. श्रावयति,  -ते,  -यितुम्, 
Aor. अशिश्रवत्,  -त,  or अशुश्रवत्,  -त,  to cause
any one to hear anything (with two acc.),  tell,  nar-
rate,  relate: Pass. of Caus. श्राव्यते: Desid. of
Caus. शिश्रावयिषति,  -ते,  or (according to some)
शुश्रावयिषति,  -ते: Desid. शुश्रूषते,  to desire to
hear or listen to
 to attend to,  obey,  be obedient to
(with acc.)
 to wait upon,  tend,  serve: Intens.
शोश्रूयते,  शोश्रवीति,  शोश्रोति
 [cf. Gr. κλύ-ω, 
κλῦ-θι (= श्रुधि),  κλυ-τό-ς (= श्रुत),  κλέ-ος, 
κλε-ί-ω,  κλέ-ο-μαι,  κλε-ιν-ό-ς,  κλει-τό-ς, 
ἀ-κρο-ά-ομαι,  (perhaps also) κλαίω,  κλαύσω,  καλέω for
κλαϝέω: Lat. clu-o,  clu-e-o,  cli-ens,  in-clu-tu-s, 
clamo,  (probably also) aus-cul-to,  laudo for
claus-do: Goth. hliu-ma,  hrotheigs,  (perhaps)
hausja for hlausja: Old Germ. hlū-t (= श्रुत
= Mod. Germ. Laut)
 hlūti,  ‘a sound
’ hlūtian, 
‘to sound
’ hliu-munt (= Mod. Germ. Leumund), 
hlio-tar
 hlo-s-en,  hloson,  hlosian,  losen,  ‘to
hear
’ hōrin
 hlamon: Old Sax. hlus-t
 hlāmon, 
‘to sound:’ Angl. Sax. hlud,  hlyd,  hlowan,  hlyn, 
hlyrian (?),  hliosa,  hlyst,  hlystan: Eng. listen:
Slav. slu-ti,  slov-o,  ‘a word
’ slava,  ‘fame:’ Lith.
szlove,  ‘honour
’ klau-s-au,  ‘I hear
’ slowiju,  ‘I
praise,  celebrate
’ perhaps klabu,  ‘to speak:’ Russ.
slusaju,  ‘I listen
’ slav-i-tj,  ‘to celebrate
’ slovo, 
‘a word,  speech:’ Hib. cluinim,  ‘I hear
’ cluas, 
‘ear
’ clos,  ‘hearing,  report
’ cloisim,  cluisim, 
‘I hear.’]

 श्रु 2. श्रु (a less correct reading for rt.
स्रु,  q. v.),  cl. 1. P. श्रवति,  &c.,  to flow, 
go,  &c.

Macdonell

English

 श्रु 1. ŚRU,  Ⅴ. śṛṇó,  śṛṇu (Ā. metr. in C.),  🞄hear (tr. & int.),  — about (ac.),  from any 🞄one (in. ,  ab.,  g.,  -mukhāt
 C.),  that — is (2 🞄ac.)
 listen or attend to (a thing,  ac.
 a.
  prs.,  🞄g.)
 hear from a teacher,  learn,  study
 Ā. 🞄(V.),  ps. śrūyate (C.),  be heard,  about (ac.),  🞄from (ab.,  g.,  -mukhāt)
 be heard of or known 🞄as,  be called (pred. nm. )
 be learnt or studied
 🞄be taught or stated in a book (lc.)
 be heard 🞄= pronounced or employed in speaking (word)
 🞄often imps. śrūyata,  it is said,  I hear,  from 🞄any one (ab.),  about (g.),  it is stated in a book 🞄(lc.)
 evaṃ śrūyate,  there is this saying
 3 🞄sg. impv. śrūyatām,  listen
 pf.  pt. P. śuśruvás,  having heard,  — to be (2 ac.): also used 🞄as finite vb.
 having learnt or studied (Br.): 🞄pp. śrutá,  heard,  learned,  heard of or about
 🞄mentioned
 stated in scripture
 known as,  🞄named
 known,  famous,  celebrated
 cs. śraváya,  P. (V.) śrāváya,  (V.,  C.) P. (Ā. metr.) 🞄cause to be heard,  proclaim,  pronounce
 cause 🞄any one to hear,  address,  inform,  tell,  communicate 🞄(ac. of thing
 ac.,  d.,  g. of person),  🞄through any one (in. )
 inform (ac.) of any 🞄oneʼs being (ac.)
 ps. śrāvyate,  be informed,  🞄of (ac.): pp. śrāvitá,  announced,  told
 informed 🞄of (ac.)
 des. śúśrūṣa,  Ā. (P. metr.) 🞄wish or like to hear (V.,  C.)
 obey,  wait or 🞄attend upon,  be at the service of (ac.
 C.)
 🞄ps. śuśrūṣyate,  be served: pp. śuśrūṣita,  🞄served
 cs. of des. śuśrūṣaya,  P. be at the 🞄service of (ac.
 rare). anu,  hear,  — of (V.,  C.)
 🞄hear anew (U.)
 ps. be said. abhi,  hear
 🞄cs. cause any one to hear,  speak to (ac.). ā,  🞄listen,  to anything (ac.) any one (d.,  g.
 V.,  🞄C.)
 hear (V.,  C.)
 promise anything (ac.) 🞄to (d.
 C.)
 cs. (ā̆) make known,  proclaim (V.),  🞄address,  invoke (RV.)
 call upon (ritually
 🞄sp. of the Adhvaryu summoning the Agnīdh 🞄to pronounce the formula ‘śrauṣaṭ’
 V.). 🞄abhi‿ā,  cs. address any one (Br.). upa,  listen 🞄to,  hear,  learn (V.,  C.),  from (ab.,  -mukhāt,  🞄sakāśāt),  that — is (2 ac.)
 des. Ā. listen,  attend. 🞄pari,  hear,  — about (ac.),  be informed 🞄that — is (2 ac.): pp. heard
 known as,  accounted,  🞄named (pred. nm. )
 famous. pra,  🞄Ā. (RV.) be heard
 become known or famous,  🞄ati-pra,  Ā. become famous beyond others 🞄(RV.¹). prati,  listen,  give ear (RV.,  C.,  rare)
 🞄Ā. be audible (RV.,  rare)
 promise (ac. of 🞄thing
 d.,  g. of prs.
 ord. mg.
 V.,  C.): pp. promised
 🞄lc. n.
  imps.: pratiśrute,  the promise 🞄having been made
 sā ca pitrā dātuṃ pratiśrutā,  🞄and she was promised in marriage 🞄by her father. vi,  hear
 hear
 Ā. (V.) ps. (C.) become 🞄known or famous
 ps. be heard: pp. 🞄víśruta,  heard
 known as,  named (nm. )
 🞄widely known,  famous
 cs. cause to be heard,  🞄communicate
 mention (oneʼs name)
 tell any 🞄one anything (2 ac.)
 make famous
 cause to 🞄resound. abhi-vi,  pp. known as,  named 🞄(nm. ). sam,  hear,  learn,  from (-mukhāt)
 🞄listen to any one (ac.)
 promise,  to any one 🞄(d.,  lc.)
 ps. be said to be (nm. ): yathā 🞄saṃśrūyate,  as is said,  as they say,  as we 🞄read: pp. heard
 read in (lc.)
 promised,  to 🞄(g.)
 cs. cause to be heard,  proclaim,  announce 🞄(oneʼs name),  bring (ac.) to the ears 🞄of (ac.,  d.): pp. read out.

 श्रु 2. ŚRU = स्रु SRU,  only śrúvat and śruvantu (RV.),  be set in motion,  dissolve,  🞄part. ā (RV.),  only ā‿aśrot,  give way to (or 🞄from √ śru,  hear?). pra,  cs. P. śrā̆vaya,  🞄cause to move forward,  further (RV.).

Benfey

English

 1. श्रु श्रु,  ii. 5,  शृणु,  Par. (in
epic poetry also Ātm. ,  MBh. 1,  386), 
 1. To hear,  Man.  5,  75
 Chr. 292,  2 =
Rigv. i. 86,  2 (ved. शृणुता)
 Chr. 288, 
10 = Rigv. i. 48,  10 (श्रुधि,  imperat.
aor.).
 2. To be attentive,  Man.  1,  4.
 3. To be obedient,  Bhag. 13,  58. श्रुत, 
 1. Understood.
 2. Called,  Lass. 2. ed.
61,  28. n.
 
 1. The object of hearing, 
that which is heard.
 2. Sacred learn-
ing,  Man.  2,  149
 Bhartṛ. 2,  55.
 Comp.
 
कु- and दुस्-,  adj.
  imperfectly heard, 
Pañc. v. d. 1 (कु-)
 Rām.  3,  41,  10
(दुस्-)। बहु-,  adj.
  having learned
much,  Hit. i. d. 25,  M.M. Desider.
शुश्रूष,  Ātm. 
 1. To wish to hear, 
MBh. 3,  13248
 to wish to learn, 
Bhāg. P. 2,  9,  40.
 2. To obey,  Indr. 5,  34.
 3. To attend dutifully,  Man.  4,  244.
 4.
To serve,  Man.  10,  100.
 5. To wor-
ship,  Rām.  1,  8,  10. Ptcple. of the pf. 
pass. शुश्रूषित,  Served,  Pañc. 118,  24.
Caus. श्रावय, 
 1. To cause to hear,  i. e.
to speak,  to say,  Rām.  2,  3,  31.
 2. To
propound,  Man.  1,  59.
 3. To inform, 
Rām.  1,  17,  18.
 4. To report,  MBh. 1, 
6518. -- With the prep. अनु अनु,  To
hear,  Man.  9,  100
 pass. To be told, 
Pañc. 3,  10. Desider. To obey,  Rām.  2, 
8,  18. -- With आ आ,  To hear,  Chr. 292, 
5 = Rigv. i. 86,  5 (श्रोषन्तु,  imperat.
of the aor.). Caus. To report,  MBh.
3,  15260. -- With समा सम्-आ,  To pro-
mise,  Rām.  2,  76,  3,  Seramp. -- With
उप उप, 
 1. To be attentive,  Chr. 11, 
18.
 2. To hear,  Utt. Rāmac. 40,  3
MBh. 2,  1244
 with abl. To hear from, 
Vikr. 11,  15. -- With समुप सम्-उप,  To
hear,  MBh. 1,  384. -- With परि परि, 
To hear,  MBh. 1,  3754. -- With प्रति
प्रति,  To promise,  Rām.  1,  16,  8. -- With
संप्रति सम्-प्रति,  Caus. To remind one
of his promise,  Rām.  2,  107,  5. -- With
वि वि,  pass.
 1. To be heard round
about,  Rām.  1,  13,  13.
 2. To become
famous,  Hit. pr. d. 20,  M.M. विश्रुत, 
 1. Told round about,  celebrated,  Daśak.
in Chr. 179,  12.
 2. Heard,  attended
to,  Amar. 15.
 3. Known. 
 4. Famous, 
Rām.  3,  53,  32.
 5. Pleased,  happy.
Caus.
 1. To cry aloud,  MBh. 1,  6287.
 2. To fill with noise,  to pervade,  MBh.
3,  16556.
 3. To report,  MBh. 3,  12266.
 -- With अभिवि अभि-वि,  अभिविश्रुत, 
Celebrated,  MBh. 1,  2718. -- With सम्
सम्, 
 1. To hear,  MBh. 1,  1627.
 2.
Ātm.  To promise,  MBh. 3,  2143.
Caus.
 1. To cause to be heard,  to cry, 
Pañc. 172,  25.
 2. To report,  MBh.
5,  560. -- Cf.  κλύω,  κλυτός (= श्रुत), 
κλέος (= श्रवस्),  ἀ-κροάομαι
 Lat clu-
tus,  cliens,  probably aus-cultare,  laudo
(for claus-do,  cf.  श्रवस्)
 Goth. hrô-
theigs,  hliuma
 A.S. hlúd,  hlyd,  hlowan
(Causal),  hlyn,  hlyrian(?),  hliosa,  hlyst, 
hlystan
 O.H.G. hliumunt (= ved. श्रो-
मन्त),  hlôsên. 

 2. श्रु श्रु,  see स्रु।

Apte Hindi

Hindi

श्रु
भ्वा* पर*  - -
"जाना,  हिलना-जुलना"

श्रु
"स्वा* पर* ,  " - -
"सुनना,  (ध्यानपूर्वक) श्रवण करना,  कान देना"

श्रु
"स्वा* पर* ,  " - -
"अधिगम करना,  अध्ययन करना"

श्रु
"स्वा* पर* ,  " - -
"सावधान होना,  आज्ञामानना"

श्रु
"स्वा* उभ*,  प्रेर* ,  " - -
"सुनवाना,  समाचार देना,  कहना बयान करना"

श्रु
"स्वा* आ*,  इच्छा* " - -
सुनने की इच्छा करना

श्रु
"स्वा* आ*,  इच्छा* " - -
"सावधान होना,  आज्ञाकारी होना,  हुक्म मानना"

श्रु
"स्वा* आ*,  इच्छा* " - -
"सेवा करना,  सेवा में उपस्थित रहना"

L R Vaidya

English

 Sru {% (I) vt. 1P (pres. श्रवति) %} To go,  to move.

 Sru {% (II) vt. 5P (pp. श्रुत
 pres. शृणोति
 pass. श्रूयते) %} 1. To hear,  to listen to,  to give ear to,  कथमालि शृणोषि सादरं विपरीतार्थविदो हि योषितः Bh.V.ii.177,  श्रोष्यत्यस्मात् परमहिता Megh.ii.37,  R.i.10
 2. to be obedient,  to obey.With अनु-,  to hear,  M.ix.100.With अभि-,  to listen,  to hear.With आ-,  to promise,  (with the dat. of the person to whom the promise is made).With उपा-,  1. to hear,  to listen
 2. to learn from,  केशिना हृतामुर्वशीं नारदादुपश्रुत्य Vikr.i.With प्रति-,  to promise,  (with the dat. of the person to whom the promise is made),  प्रतिश्रुश्राव काकुत्स्थस्तेभ्यो विघ्नप्रतिक्रियाम् R.xv.4.With सम्-,  (Atm. when used intransitively) to hear,  to listen to,  हितान्न यः संशृणुते स किं प्रभुः Kir.i.5.

 Sru {% Caus. (श्रावयति-ते) %} to recite to,  to communicate.

 Sru {% Desid. (शुश्रूषते) %} 1. to desire to hear
 2. to obey,  to be obedient to
 3. to wait upon,  शुश्रूषस्व गुरून् कुरु प्रियसखीवृत्तिं सपत्नीजने Sak.iv.

Bopp

Latin

 1. श्रु 5. P. interdum A. शृणोमि (gr. min. 342.) Praet. mltf.
अश्रौषम्.
1) audire,  auribus percipere. MAH. 3.
13489.: शृणु राजन्…इदम् आख्यानम्
 BR. 2. 3.:
आर्तिजम् महाशब्दम्…कुन्ती शुश्राव
 MAH. 3. 3084.:
अश्रौषीत् सव्यसाचिनं वर्तमानन् तपस्य् उग्रे
 1.
2285.: न हि तृप्यामि पूर्वेषां शृण्वानश् चरित्रम् म-
हत्
 3. 13490.: तच् छृणुष्व महीपते. Pass. MAH. 4.
1788.: दिवम् आवृत्य शब्दस् तु निवृत्तः शुश्रुवे पु-
नः.
2) auscultare,  obedire. BH. 18. 58.: अथचेत् त्वम्
…न श्रोष्यसि विनङ्क्ष्यसि. C. gen. MAH. 3. 10327.:
साचा ऽस्य न शृणोति वै. -- Caus. श्रावयामि facere
ut quis audiat,  dicere: फाल्गुनस्य वचः श्रुत्वा…ग-
न्धर्ववचनं सर्वं श्रावयामास. Pass. c. nom. pers. et
acc. rei. MAH. 3. 2.: श्राविताः परुषा वाचः…किम्
अकुर्वत कौरव्याः
 R. Schl. I. 17. 18.: श्राविता वनवा-
सञ्च भर्त्रा सा. -- Desid. A. शुश्रूषे
1) audire velle.
MAH. 3. 13248.: राजन्यमहाभाग्यम् इदानीं शुश्रूषाम-
हे.
2) auscultare,  obedire. IN. 5. 34.: अहं समनुज्ञाता
तेन पित्रा…तवा ऽन्तिकम् अनुप्राप्ता शुश्रूषितुम्.
C. acc. pers. MAN. 5. 155.: पतिं शुश्रूषेत
 MAH. 3. 13722.:
गुरू वृद्धौ शुश्रूषे ऽहम्. Pass. MAN. 10. 100.: यैः शु-
श्रूष्यन्ते द्विजातयः. (Gr. ϰλύω
 ϰλυ-τός = श्रुत,  v.
praef. वि
 lat. clu-tus,  inclu-tus,  cluo,  aus-cul-to
 goth.
hliu-ma,  Them. hliu-man,  auris,  cum debiliore gunae for-
mâ,  v. gramm. comp. 27. et 109^b),  p. 124.
 germ. vet. hlû-t
sonorus = श्रुत,  productâ vocali (nostrum laut),  hlûti f.
sonus,  unde hlûtian sonare,  hliu-munt fama,  opinio (no-
strum Leumund),  hlio-dar sonitus
 hib. cluinim «I hear», 
cluas «ear» v. श्रवस्. Cum Desid. शुश्रूष् conferantur:
lith. klausu audio,  russ. slus'aju ausculto,  germ. vet.
hlosên,  hlosôn,  hlosian,  losên cet. audire
 sax. vet. hlus-t
auditus,  auris
 anglo-sax. hlys-ton audire,  angl. lis-ten, 
hib. clos «hearing,  report»,  cloisim,  cluisim «I hear».
Huc etiam trahi posset goth. hausja audio,  ita ut mutila-
tum sit e hlausja
 germ. vet. hôriu,  angl. hear,  mutato s
in r. Ad Caus. श्रावयामि pertinent lat. clâmo,  mutato
υ in m,  v. gr. comp. 109^a). 6. et 109^b). p. 124.
 lith. szlo-
wiju laudo,  celebro,  v. praef. वि
 fortasse klabu loquor
e klawu
 russ. slav-i-tj celebrare,  slovo verbum,  sermo
slav. vet. slovû appellor,  slava gloria
 gr. ϰλαίω,  ϰλαύσω, 
nisi pertinet ad क्रन्द् plorare,  abjecto d,  mutato n
in υ,  sicut e. c. in 3. pers. pl. τύπτουσι e τύπτοντι,  mu-
tato τ in σ per metath. e ϰλα(Ϝ)έω,  ϰλείω e
ϰλεϜίω
 sax. vet. hlamôn sonare,  strepere,  de fluctibus
germ. vet. hlamôn crepitare,  cum m pro v sicut in lat.
clamo
 scriu clamo,  praet. screi,  pl. scrir-u-mês e scriw-
u-mes(?),  sicut birumês sumus = भवामस्,  v. gr.
comp. 20.)
c. अनु i. q. simpl. BH. 1. 44. MAN. 9. 100.: अनुशुश्रुम.
c. आ Caus. narrare. MAH. 3. 15260.
c. उप i. q. simpl. MAH. 2. 1244. Auscultare. R. Schl. II.
3. 3. 1.
c. परि id. MAH. 1. 3754.
c. प्रति polliceri,  c. gen. pers. N. 4. 16.: प्रतिश्रुत्य देवता-
नाम्.
c. वि Pass.
1) audiri. R. Schl. I. 13. 13.: व्यश्रूयतच श-
ब्दो ऽयम्.
2) celebrari. HIT. 5. 11.: वरम् एकः (पु-
त्रः) कुलालम्बी यत्र विश्रूयते पिता. -- विश्रुत in-
clutus. IN. 2. 12. -- Caus. विश्रावयामि sonare,  resonare
facio. MAH. 3. 16556.: अन्तरिक्षे वाग् आसीत् सर्वा
विश्रावयन् दिशः. Clamare,  exclamare,  pronuntiare.
MAH. 1. 6287.: नाम विश्राव्य. Narrare. MAH. 3. 12266.:
कर्म विश्रावयामास यथाभूतम्.
c. सम्
1) audire. N. 11. 26.: आक्रन्दमानां संश्रुत्य.
2) polliceri. N. 3. 9.: करिष्य इति संश्रुत्य. -- Caus.
facere ut quis audiat,  narrare,  c. 2. acc. MAH. 5. 560.: उ-
पाख्यानम् इदम्…संश्रावयामि त्वाम्.

 2. श्रु 1. P. vid. स्रु.

Lanman

English

 √śru (śṛṇóti,  śṛṇuté [243]
 śuśrā́va,  śuśruvé
áśrauṣīt
 śroṣyáti,  -te
 śrutá
śrótum
 śrutvā́
 -śrútya
 śrūyáte
śúśrūṣate
 śrāváyati).
	—1. act. hear, 
86^5
 know by hearing
 w. gen. of person, 
6^2
 listen
 give heed to,  25^14
 hear (a
teacher),  i. e. learn,  study
 śuśruvā́ṃs, 
having studied,  i. e. learned,  94^18
	—2.
mid.,  in Veda,  with pass. sense,  be heard of
(as subject of talk),  i. e.,  like Lat. cluere, 
be called,  be famed as,  75^14
	—3. pass.: be heard
 śrutá: heard
heard of,  2^12
 impers.: śrūyatām,  let it
be heard,  i. e. hear ye
 evaṃ śrūyate, 
thus it is heard,  there is this saying,  31^6
śrutam mayā,  I've heard (your story), 
33^9
	—4. caus. cause (hearers,  acc.) to
hear (a thing),  i. e. proclaim to
 recite to, 
54^20
	—5. desid. be willing to hear,  and
so (cf. Eng. obedient and Lat. ob-oediens
with audīre),  obey,  64^9.
[with śru-dhí,  ‘hear thou, ’ cf. κλῦ-θι, 
‘hear thou’
 Lat. clu-ere,  ‘be called’
cluens,  cliens,  ‘who hears or obeys,  i. e. a
dependent’
 with śru-tá,  ‘heard,  heard
of, ’ cf. κλυ-τός,  ‘famed, ’ Lat. in-clu-tus, 
inclitus,  ‘famed, ’ Old High Ger. hlu-do in
Hludo-wīg,  ‘Loud-battle, ’ Ger. lau-t,  AS.
hlū-d,  Eng. lou-d
with the subsidiary form śruṣ,  as in
śruṣ-ṭi,  ‘a listening to,  compliance, ’ cf.
AS. hlos-nian,  ‘listen, ’ hlys-t,  ‘the hearing, ’
whence hlyst-an,  Eng. listen: --for the mg
‘famed’ of śruta,  etc.,  cf. śravaṇa,  śravas, 
and śloka.]
+ prati,  answer,  say yes to
 make a
promise to (gen.). [prop.,  like Eng. hear, 
‘give a hearing in return to what is said, ’
i. e. ‘not turn a deaf ear to, ’ and so
‘answer.’]
+ vi,  pass. be heard of far and wide,  be
famous
 viśruta,  known as,  named,  6^3.
+ sam, 
	—1. hear
	—2. like Eng. hear, 
accede to the request of,  make a promise
to (loc.). [cf. śru + prati.]

Kridanta Forms

Sanskrit

श्रु (श्रु॒ श्रवणे - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् =  श्रवणम्
अनीयर् =  श्रवणीयः - श्रवणीया
ण्वुल् =  श्रावकः - श्राविका
तुमुँन् =  श्रोतुम्
तव्य =  श्रोतव्यः - श्रोतव्या
तृच् =  श्रोता - श्रोत्री
क्त्वा =  श्रुत्वा
ल्यप् =  प्रश्रुत्य
क्तवतुँ =  श्रुतवान् - श्रुतवती
क्त =  श्रुतः - श्रुता
शतृँ =  शृण्वन् - शृण्वती

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  श्रु
मूलधातुः:
   श्रु
धात्वर्थः:
  श्रवणे
गणः:
  भ्वादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  अनिट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  श्रुणोति
अनुबन्धादिविशेषः:
  उकारान्तः

धातुप्रदीपः

Sanskrit

श्रु  श्रवणे 
- श्रृणोति । संश्रृणुते । शुश्रूषते । विश्रावः । प्रतिश्रवः । श्रुतिः ।। 947 ।।

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 1. [श्रु] ,  शुश्राव mit pass. Bed.,  R. 7,  27,  23. — Mit उप geloben,  Jātakam. 31. — Mit प्रति "antworten" hinzuzufügen.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  श्रु
verb
 
श्रवणक्रिया
 "

Synonyms:
  पठ्,  शिक्ष्,  अधि इ,  अधिगम्,  अभिश्रु,  अभिसंश्रु,  अवगम्,  अव आ इ,  श्रु,  परिश्रु,  अधिगा
verb
 
कस्माच्चन ज्ञानार्जनानुकूलः व्यापारः।
 "सा मङ्गलायाः शास्त्रीयं सङ्गीतं पठति।"

Synonyms:
  श्रु
verb
 
श्रवणस्य क्रिया।
 "राज्ञा आरोपिणः किमपि उत्तरं न श्रुतम्।"

Synonyms:
  श्रु
verb
 
श्रवणस्य क्रिया 
 ""

Synonyms:
  श्रु
verb
 
श्रवणस्य क्रिया 
 ""

Synonyms:
  श्रु,  समाकर्ण्,  आकर्ण्
verb
 
उच्चारितानां शब्दानां कर्णयोः ग्रहणपूर्वकः अवधारणानुकूलः व्यापारः।
 "सः सत्यनारायणकथाम् अशृणोत्।"

Tamil

ச்’ரு : செல்ல,  அசைய,  ஆட,  கேட்க,  படிக்க,  தொண்டுபுரிய.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 श्रु,  गतौ । इति कविकल्पद्रुमः ॥
 (भ्वा०-पर०-सक०-अनिट् ।) श्रवति । रेफरहितोऽप्यय-मिति केचित् । शवति । इति दुर्गादासः ॥

 श्रु,  न गतौ । श्रुतौ । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(स्वा०-पर०-सक०-अनिट् । न,  शृणोति ।रक्षांसीति पुरापि संशृणुमहे । इति मुरारौव्यतीहारादात्मनेपदम् । संशृणुष्व मयाख्या-तम् । इति गणकृतानित्यत्वात् । आख्यात-शब्दस्य क्रियाविशेषणतयाकर्म्मकत्वे समोगमृच्छेत्यादिना म वा । इति दुर्गादासः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 श्रु गतौ भ्वा०
  पर०
  सक०
  अनिट् । श्रवति अश्रौषीत् ।

 श्रु श्रवण भ्वा०
  पर०
  सक०
  अनिट् । शृणोति अश्रौषीत् । णिंनचङि अशिश्रवत् । णिचि सनि शि (शु)श्रावयिपति ।

धातुवृत्तिः

Sanskrit

श्रु (अर्थः)  श्रवणे
(शृणोति शृणुतः शृण्वन्ति शृणोषि शृणोमि शृणुवः शृण्वः शृणुमः शृण्मः) "श्रुवः शृच''इति श्नुप्रत्ययः शृभावश्च धातोः श्नोः शित्वात् सार्वधातुकत्वात् अपित्वात् ङित्वात् गुणः प्रकृतेः स्वस्य तु भवत्यक्ङिति ( शृण्वन्ति ) इत्यत्रान्तादेशे  ( सूत्रम्) हुश्नुवोः सार्वधातुके (इति सूत्रम्) इति यणादेश उवङोऽपवादः सूत्रार्थस्तु जुहोतेः श्नुप्रत्ययान्तस्यानेकाचोऽङ्गस्यासंयोगपूर्वो य उकारः तस्याजादौ सार्वधातुके यणिति श्नोरुकारस्य च ''लोपश्चास्यान्यतरस्यां म्वोः इति पक्षे लोपः ( शुश्राव शुश्रुवतुः शुश्रोथ शुश्रुव शुश्रुम ) पित्सु वृद्धिगुणयोरवावौ,  अन्यत्राजादावुवङ् क्रादिषु पाठात् स्रवतिवत् थल्यप्यनिड् ( श्रोता श्रोष्यति शृणोतु शृणु ) "उतश्च प्रत्ययादसंयोगपूर्वात्'' इति हेर्लुक् ( शृणवानि ) आटि गुणावौ,  ( अशृणोत् अशृणुताम् शृणुयात् आशिषि श्रूयात् ) "अकृत्सार्वधातुकयोर्दीर्घः'' अश्रौषीत् शुश्रूषते) "ज्ञाश्रुस्मृदृशां सनः'' इति तङ् (प्रतिशुश्रूषतिआशुश्रूषति )इत्यत्र "प्रत्याङ्भ्यां श्रुवः'' इति सन्निमित्तस्य तङो निषेध इह प्रत्याङोरुपसर्गयोर्ग्रहणात् ( देवदत्तं प्रतिशुश्रूषते भाष्यादाशुश्रूषते ) इत्यत्र तङेव भवति अत्र हिप्रत्याङौ कर्मप्रवचनीयौ  ( सूत्रम्) लक्षणेत्थंभूताख्यानभागवीप्सासु प्रतिपर्यनवः (इति सूत्रम्)  ( सूत्रम्) आङ् मर्यांदावचने (इति सूत्रम्) इत्येकसंज्ञाधिकारात् कर्मप्रवचनीयसंज्ञया उपसर्गसंज्ञा बाध्यते लक्षणं चिह्नं कं चित् प्रकारं प्राप्त इत्थम्भूतस्तस्याख्यानमित्थम्भूताख्यानं,  भागः स्वीक्रियमाणो अंशः,  उक्ता वीप्सा,  विना तेनेति मर्यादा,  सह तेनेत्यभिविधिः,  वचनग्रहणाभिविधिरपि गृह्यते तत्र प्रतिशुश्रूषतइत्यस्य देवदत्तःशुश्रूषया लक्षणमित्यर्थः,  देवदत्तसकाशात् शुश्रूषत इति यावत्,  भाष्यादाशुश्रूषत इत्यस्य विना भाष्येण सह वा तेन शुश्रूषत इत्यर्थः (शोश्रूयते शोश्रुवीति शोश्रोति ) "उतो वृद्धिः""नाभ्यस्तस्य'इत्यनुवर्त्तनात् नेत्युक्तं,  ( श्रावयति अशश्रवत् अशिश्रवत् ) णौ कृतस्य स्थानिवत्त्वात् श्रुशब्दस्य द्विर्वचनं "स्रवतिशृणोति'' इति पक्षे अभ्यासस्येत्वं,  ( संशृणुते संशृण्वाते संशृण्वते संशृण्वे संशणुवहे संशृण्वहे संशुश्रुषे संश्रोता संश्रोष्यते संशृणुताम् समशृणुत संशृण्वीत आशिषि संश्रोषीष्ट समश्रोष्ट ) झलि सिज्लोपस्य पूर्वत्रासिद्धत्वात् गुणे ह्रस्वाभावान्नसिज्लोपप्रसङ्गः कर्मकर्तरिस्रवतिवत् (शुश्रुवान्) "भाषायां सदवसश्रुवः''इति लिट् क्वसुः अयं च लिट् लुङ्विषयः पाक्षिकः क्वस्वादेशश्च नित्यः तेनानेन लिटा मुक्ते यथायोगं लुङ्लङ्लिटो भवन्तीति सर्वं चैतत् सीदतावुपपादितम् भसंज्ञायां सम्प्रसारणं सवर्णदीर्घं बाधित्वा धातुवर्णत्वादुवङि ( शुश्रूवुषइत्यादि ) पदत्वे "वसुस्रंसु''इत्यादिना दत्वे शुश्रुवद्भ्यामित्यादि (देवदत्ताय गां प्रतिशृणोत्याश्रुणोति वा ) याचितः सन् तस्मै ददामीति प्रतिजानीत इत्यर्थः  ( सूत्रम्) प्रत्याङ्भ्यां श्रुवः पूर्वस्य कर्त्ता (इति सूत्रम्) प्रत्याङ्भ्यांमुपसृष्टस्य शृणोतेः प्रयोगे प्रतिशृणोति आशृणोति क्रियापेक्षया पूर्वस्याः क्रियायाः कर्त्ता सम्प्रदानमिति देवदत्तस्य सम्प्रदानत्त्वाच्चतुर्थी प्रत्याङ्भ्यामुपसृष्टः शृणोतिः प्रतिश्रवणार्थ इति अर्थात् पूर्वा क्रियेह याचनं,  (निश्रावी) रक्षश्रुवपशां नाविति ग्रहादिपाठाण्णिनिः (विश्रावः) "वौ क्षुश्रुवः'' इति घञ् श्रूयतेऽनया इति(श्रुतिः)"श्रुयजिस्तुभ्यःकरणे'' इति क्तिन् स्त्रियां,  ल्युटोऽपवादः अस्त्रियां श्रूयते अननेनेति ( श्रवणं श्रोत्रं ) यदा नक्षत्रवचनस्तदा श्रवणेन युक्ता रात्रिरिति विगृह्य "नक्षत्रेण युक्तः कालः'' इति विहितस्याणः "संज्ञायां श्रवणाश्वत्थाभ्याम्'' इति लुपि ( श्रवणा रात्रिरिति )  भवति अत्र "लुपि युक्तवद्व्यक्तिवचने'' इति प्रकृत्यर्थलिङं न भवति,   ( सूत्रम्) विभाषा फाग्लुनीश्रवणा (इति सूत्रम्) इति निर्देशात् लुबिति लुप्संज्ञया लुप्तप्रत्ययार्थ उच्यते तत्र युक्तवद्व्यक्तिवचने भवति इति सूत्रार्थः युक्तः प्रकृत्यर्थः प्रत्ययार्थेन सम्बद्ध इति कृत्वा,  व्यक्तिर्लिङ्गं,   वचनमेकत्वादि यदा श्रवणाशब्दः पौर्णमासीवचनस्तदा श्रवणा पौर्णमासी अस्मिन्निति विगृह्य"विभाषा फाग्लुनीश्रवणाकार्त्तिकीचैत्रीभ्यः'' इति अण्लुकोः कृतयोः ( श्रावणः श्रावणिकः ) इति भवति ( श्रवः ) असुन्,  विश्रवसोऽपत्यं ( वैश्रवणः ) रावणश्च शिवादिषु विश्रवणं चेति पाठात् अपत्येऽणि तत्सन्नियोगेन विश्रवणरवणावादेशौ श्रोत्रम् ) ष्ट्रन्निति ष्ट्रन् ( श्रोणिः ) "वहिश्रुश्रियुद्रुग्लाहात्वरिभ्यो नित्'' इति नित् प्रत्ययः 924

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“श्रु श्रवणे”@} 2 श्रावकः-विका,  श्रावकः-विका,  शुश्रूषकः-षिका,  शोश्रूयकः-यिका
   3 श्रोता-त्री,  श्रावयिता-त्री,  शुश्रूषिता-त्री,  शोश्रूयिता-त्री
   इत्यादीनि रूपाणि भौवादिकद्रवतिवत् 4 बोध्यानि। 
 5 शृण्वन्-ती,  6 संशृण्वानः,  7 शुश्रूषमाणः,  8 प्रतिशुश्रूषन्-आशुश्रूषन्,  9 देवदत्तं प्रतिशुश्रूषमाणः-भाष्यात् आशुश्रूषमाणः,  10 शुश्रुवान्,  11 देवदत्ताय गां प्रतिशृण्वन्- आशृण्वन् वा,  12 निश्रावी,  13 विश्रावः,  14 श्रवणम्,  15 प्रतिश्रुत्,  16 श्रुतिः,  17 सुश्रुतः,  18 शिश्रावयिषुः-शुश्रावयिषुः,  19 20 श्रवणः,  21 श्रोत्रम्,  22 श्रवः-विश्रवः-वैश्रवणः-रावणः,  23 श्रोणिः इतीमानि धातोरस्य विशेषरूपाणि।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (१७७९)
 02 =>
  (१-भ्वादिः-९४२। सक। अनि। पर।)
 03 =>
  [पृष्ठम्१३२६+ ३२]
 04 =>
  (८८३)
 05 =>
  [[१। शतरि,  ‘श्रुवः शृ च’ (३-१-७४) इति श्नुप्रत्ययः,  तत्सन्नियोगेन ‘शृ’ इति प्रकृतेरादेशश्च। ‘सार्वधातुकमपित्’ (१-२-४) इति श्नुप्रत्ययस्य ङिद्वद्भावात् ‘क्ङिति च’ (१-१-५) इति गुणनिषेधः। अत्र वदन्ति--भ्वादिषु पठितत्वादस्य धातोः,  श्रवति इत्यनेकत्र ऋग्वेदादिषु प्रयोगश्रवणात् च पूर्वं श्रुधातुः श्रवति इत्याद्याकारेण भौवादिकरूपेणापि युक्त इत्यूह्यते,  इति। विद्वांसः प्रमाणमत्र।]]
 06 =>
  [[२। ‘अर्तिश्रुदृशिभ्यश्च’ (वा। १-३-२९) इत्यनेन समुपसृष्टादस्मात् आत्मनेपदम्।]]
 07 =>
  [[३। ‘ज्ञाश्रुस्मृदृशां सनः’ (१-३-५७) इति सन्नन्तात् नित्यमात्मनेपदम्।]]
 08 =>
  [[४। ‘प्रत्याङ्भ्यां श्रुवः--’ (१-३-५९) इति आत्मनेपदनिषेधात् यथासम्भवं परस्मैपदमत्रेति बोध्यम्।]]
 09 =>
  [[५। ‘प्रत्याङ्भ्यां--’ (१-३-५९) इत्यत्र उपसर्गयोरेव ग्रहणम्
\n\n  प्रकरणात्। अतश्च कर्मप्रवचनीययोः प्रत्याङोर्ग्रहणे तु आत्मनेपदमपि भवति।]]
 10 =>
  [[६। ‘भाषायां सदवसश्रुवः’ (३-२-१०८) इति लिटः क्वसुः। द्विर्वचनादिकम्।]]
 11 =>
  [[७। ‘प्रत्याङ्भ्यां श्रुवः पूर्वस्य कर्ता’ (१-३-५९) इति प्रत्याङ्भ्यामुपसृष्टस्य शृणोतेः प्रयोगे देवदत्तस्य सम्प्रदानत्वात् चतुर्थी इति बोध्यम्।]]
 12 =>
  [[८। ‘रक्षश्रुवसवपशां नौ’ (ग। सू। ३-१-१३४) इति ग्रह्यादिपाठात् णिनिप्रत्ययः। क्षीरस्वामी तु अत्र ‘नि’ इत्युपसर्गं प्रत्ययस्य णित्त्वं च अप्रयोजकं मत्वा श्रावी श्रवी इति वृद्धिपक्षं वृद्ध्यभावपक्षं चाह।]]
 13 =>
  [[९। ‘वौ क्षुश्रुवः’ (३-३-२५) इति घञ्। उवर्णान्तत्वलक्षणापोऽपवादः।]]
 14 =>
  [[१०। श्रूयतेऽनेनेति संज्ञायां ल्युटि श्रवणम् = श्रोत्रम्,  वेदो वा।]]
 15 =>
  [[११। प्रतिश्रूयते इति प्रतिश्रुत् = प्रतिध्वनिः। स्त्रियां भावे सम्पदादित्वात् (वा। ३-३-१०८) क्विप्। तुक्।]]
 16 =>
  [[१२। श्रूयतेऽनया इति श्रुतिः = वेदः,  श्रोत्रं वा। ‘श्रुयजीषिस्तुभ्यः करणे’ (वा। ३-३-९४) इति स्त्रियां ल्युडपवादः क्तिन्।]]
 17 =>
  [[१३। ‘क्तिच्क्तौ च संज्ञायाम्’ (३-३-१७४) इति संज्ञायां कर्तरि क्तः। सुश्रुतः = वैद्यशास्त्र- प्रवर्तकः ऋषिविशेषः।]]
 18 =>
  [[१४। ण्यन्तात् सनि ‘सनाशंसभिक्ष उः’ (३-२-१६८) इति ताच्छीलिके उप्रत्यये,  ‘स्रवतिशृणोति--’ (७-४-८१) इत्यादिना अवर्णपरकत्वात् अभ्यासस्येकार- विक्ल्पः।]]
 19 =>
  [पृष्ठम्१३२७+ २७]
 20 =>
  [[१। नन्द्यादित्वात् (ग। सू। ३-१-१३४) कर्तरि ल्युः। श्रवणः = नक्षत्रविशेषः। बहुश्रुतः,  अश्वत्थवृक्षो वा।]]
 21 =>
  [[२। औणादिके (द। उ। ८-८४) ष्ट्रन्प्रत्यये रूपमेवम्। श्रूयतेऽनेनेति श्रोत्रम् = श्रवणम्।]]
 22 =>
  [[३। औणादिके (द। उ। ९-४९) असुन्प्रत्यये रूपमेवम्। विपूर्वकादस्मात् अपत्यार्थे ‘विश्रवसो विश्रवणरवणौ’ (ग। सू। ४-१-११२) इति शिवादिपाठात् प्रकृतेर्विश्रवण- रवणादेशौ। तौ च यक्षराजे,  रक्षोविशेषे च व्यवस्थितौ। तेन वैश्रवणः कुबेरः। रावणः = रक्षोविशेषो लङ्काधिपतिः।]]
 23 =>
  [[४। ‘वहिश्रियुश्रु…’ (द। उ। १-२१) इत्यादिना निप्रत्ययः। श्रोणिः कटिपश्चाद्भागः।]]

Capeller

German

 श्रु,  शृणो॑ति,  शृणुते॑ hören,  vernehmen etw.
o. über etw. (Acc.),  von (Gen. ,  Abl. o.
Instr.),  achten auf etw. (Acc.) o. jemd.
(Gen. )
 lernen,  stufieren.  Med. Pass.
gehört werden,  bekannt sein als (Nom. )
studiert,  gelesen,  gebraucht werden
(Wort)
 श्रूयते man hört o. liest. शुश्रुव॑स्
gehört o. gelernt habend
 m.
  ein
Studierter. p. p. श्रुत॑ gehört,  vernommen, 
erwähnt,  bekannt,  berühmt
 s.
auch bes. Caus. श्रव॑यति u. श्राव॑यति
(°ते) hören lassen,  verkünden,  mitteilen, 
benachrichtigen
 p. p. श्रावित. Desid.
श्रु॑श्रूषते (°ति) hören wollen,  gehorchen, 
bedienen,  aufwarten (Acc.)
 p. p. शुश्रूषित
bedient. अनु hören,  zu Ohren be-
kommen.  आ hinhören,  horchen o.
lauschen auf (Acc. der S.,  Gen.  0. Dat.
der Pers.),  vernehmen
 jemd. (Dat.)
etw. (Acc.) versprechen.  p. p. आश्रुत ver-
sprochen
 n.
  das Zugerufene (r.). Caus.
verkünden
 zurufen (r.). उप anhören
(Acc. 0. Gen. )
 hören,  vernehmen dass
(2 Acc.). परि hören,  vernehmen dass
(2 Acc.). परि hören,  vernehmen über
(Acc.),  dass (2 Acc.). p. p. परिश्रुत gehört, 
vernommen (n.  impers.),  bekannt
als (Nom. ),  berühmt. प्रति hinhören
antworten,  zusagen,  versprechen.  Caus. hören lassen,  verkünden. 

Grassman

German

 1. √śru [Cu. 〔62〕],  1〉 Wort,  Ruf,  Schall [A.] hören
 2〉 jemand [A.] nennen hören als [A.],  hören dass jemand [A.] ein solcher [Acc. eines Subst.,  Adj.,  Particips] sei
 3〉 jemand [G.] hören,  reden hören,  etwas [G.] [Page1426] schallen hören
 4〉 auf jemand [D.] hören,  ihm lauschen
 5〉 hören,  zuhören,  ohne Object
 6〉 me. (pass.) gehört werden,  von einem Schall erregenden Gegenstande
 7〉 me. (pass.) berühmt sein (eigentlich: als Gegenstand der Rede gehört werden)
 daher Part. II. berühmt
 8〉 Caus.,  jemand,  etwas [A.] hörend machen,  oder 9〉 Caus.,  jemand [A.] erhörend machen
 10〉 Caus.,  Stimme [A.] hören lassen
 11〉 Desid.,  gerne erhören,  ohne Object.
Mit ácha hören,  anhören Lieder,  Sprüche [A.].
áti Pass. berühmt sein über d. h. mehr als [A.].
án zuhören (ohne Obj.).
abhí erhören,  in abhiśrāvá.
ā́ 1〉 bis 5〉 wie das einfache Verb
 6〉 Caus. mit Geräusch [I.] erfüllen [A.] (eigentlich: hörend machen)
 7〉 Caus. Schall [A.] hörbar machen
 8〉 Caus. jemand [A.] bekannt,  berühmt machen
 9〉 Caus. me. sich berühmt machen.
úpa 1〉 etwas hören
 2〉 erhören [A.]
 3〉 hören,  zuhören ohne Obj.
prá 1〉 me. sich hören lassen
 2〉 me. (pass.) berühmt sein (auch mit I.)
 3〉 Caus. jemandem [D.] Ruhm verschaffen.
áti prá me. sehr berühmt sein.
práti 1〉 erhören,  hören (ohne Obj.)
 2〉 me. (pass.) gehört werden.
ví me. (pass.) 1〉 gehört werden
 2〉 gehört werden als [N.]
 3〉 berühmt sein,  bekannt sein.
Stamm śṛṇu,  (śṛṇv),  śṛṇó,  (śṛṇáv):
-ómi 2〉 tvā́m maghā́ dádatam {386, 12}
 revántam tvā {622, 11}.
-omi 2〉 bhiṣáktamam tvā {224, 4}
 tvā sátpatim pā́ñcajanyam {386, 11}
 śiśayám tvā {868, 3}.
-óti 1〉 īm (vā́cam) {897, 6}
 uktám {951, 4}. — 3〉 eṣaam {37, 13}.
-oti 1〉 hūyámānam {319, 3}
 víśvam {687, 5}
 vā́cam {897, 4}. _{897, 6}.
-vánti 5〉 ā́pas {550, 2}. — ā 3〉 yásya návamānasya {190, 1}. — upa 1〉 idám {923, 21}.
-vanti ánu váhnayas {215, 13}.
-avas [Co.] 1〉 hávā‿ imā́ {545, 3}. — úpa 2〉 bráhmāṇi {481, 4}
 {545, 2}.
-ávat 1〉 hávam {368, 5}
 {653, 9}
 {670, 10}
 vácas {670, 1}. — 3〉 nas {542, 1}. — 5〉 {384, 3} (vidvā́n). — áchā gíras {653, 13}.
-avat 1〉 vácāṃsi {145, 3}
 {892, 11}
 vándanāni {277, 4}
 hávam {663, 22}
 {852, 9}. — 3〉 nas {141, 12}. — úpa 1〉 śasyámānam (nā́ma) {354, 2}.
-avāma [-avāmā] ā́ 1〉 vácāṃsi {267, 10}.
-ávan 5〉 devā́sas {761, 4}.
-avan 1〉 (stómam) {288, 10}
 vácāṃsi {891, 13}. — 5〉 yajñíyāsas {288, 13}.
-uyāma [Opt.] 1〉 bhadrám {89, 8} (kárṇebhis).
-u [Iv.] 3〉 śyāváaśvasya {656, 7}. — 5〉 maghavan {665, 6}. — úpa 2〉 bráhmāṇi {637, 2}.
-udhí (überall -udhī́) 1〉 hávam {633, 7}
 gíras {693, 3}.
-udhi (überall -udhī) 1〉 hávam {305, 7}
 {623, 18}
 {1021, 8}.
-uhí (-uhī́) 5〉 ārjīkīye {901, 5}
 pajrāyās garbha {794, 4}. — úpa 2〉 gíras {82, 1}.
-uhi 3〉 nas {104, 9} (pitā́ ‿iva)
 asmā́kam {318, 10}
 [Page1427] {544, 1}. — ā́ 4〉 nas {139, 7}.
-ótu 1〉 hávam {114, 11}
 {1023, 4}
 gíras {395, 12}
 āśíṣam {702, 18}. — 3〉 nas {218, 1}
 {223, 4}
 {288, 1}. _{288, 19}
 {560, 5}
 {562, 1}
 {917, 13}.
-otu 1〉 vàcam {397, 11}
 vácas {890, 10}. — 3〉 nas {27, 12}
 {288, 20}
 {491, 14}
 {496, 5}
 {554, 5}
 {918, 12}. — 5〉 páñcahotā {396, 1}
 tváṣṭā {551, 6}
 áhis budhnías {890, 4}. — ā́ 5〉 varuṇānī́ {400, 8}
 {550, 22}.
-utám 1〉 hávam {93, 1}
 {501, 15}
 {598, 8}
 {610, 2}
 {682, 10}
 {694, 4}. — 2〉 me {838, 4}
 {865, 6}.
-utam 1〉 hávam {47, 2}
 {181, 7}
 {296, 2}
 {658, 8}
 {694, 2}
 tád {89, 4}
 {893, 11}
 ślókam ádres {118, 3}
 {292, 3}
 bráhmāṇi {599, 4}
 pūrviástutim {655, 19}. — à 1〉 hávam {583, 10}.
-utá (überall -utā́) 1〉 hávam {86, 2}
 {232, 13}
 {493, 7}. _{493, 13}
 {856, 8}.
-ota ā́ 4〉 kāráve {267, 9}.
-otana 1〉 tád {888, 4}. — 5〉 té (yajñíyās) {862, 10}.
-vántu 1〉 stómam {44, 14}
 hávam {1023, 3}. — 3〉 nas {288, 20}
 {551, 14}
 {560, 5}. — 5〉 {839, 1} (ślókam). — úpa 2〉 gíras {493, 9}.
-vantu 1〉 mánma {493, 14}
 hávam {863, 6}
 {890, 6}.
-uántu 5〉 ā́pas {395, 12}.
-uantu 3〉 nas {254, 1}.
-viṣé [2. s. me.] passivisch 2〉 vṛ́ṣā {626, 14}
 {653, 10}. — 7〉 tuám {687, 3}.
-viṣe passivisch 2〉 tuám vṛtrā́ṇi jaghanvā́n {338, 7}.
2〉 oder 7〉 agne {524, 5} (gṛṇānás).
-ute 4〉 dabhī́taye {939, 9}.
-vé [3. s. me. in passivem Sinne] 1〉 upabdís {74, 7}
 svanás {753, 3}
 protháthas {920, 6}. — 2〉 vīrás ugrámugram damāyám {488, 16}
 vīrás vindámānas vásūni {289, 20}
 yás ājíṣu maghávā {313, 9}. — 6〉 vām kakuhás {427, 7}. — 7〉 tuā́vatas kṛtám {665, 32}. — áti víśvā yás 〰 {622, 34}.
-ve [dass.] 1〉 ghóṣas {264, 16}. — 2〉 ayám jáyan utá ghnán {313, 10}
 śáciṣṭhas {316, 9}
 índras ékas vibhaktā́ {542, 4}. — 6〉 káśā {37, 3}. — ā́ 1〉 índrasya vagnús {809, 13}. — prá 2〉 sá (váruṇas) {337, 2} (ávobhis). — prá-pra 2〉 agnís {524, 4}. — áti prá sá (mártas) {837, 7}. — práti 2〉 marútām upabdís {169, 7}.
-viré 7〉 vásūni yā́ni 〰 {15, 8}. — prá 1〉 yé (marútas) {441, 3} (girā́).
-vire (passivisch) 1〉 ghóṣās {994, 4}. — 2〉 ké ugrā́s {665, 4}
 {686, 1}. — ví 2〉 té sasavā́ṃsas 〰 {304, 6}
 {1023, 6}.
-uṣvá [2. s. Iv. me. in passivem Sinne] 2〉 suśrávastamas {131, 7}.
Impf. áśṛṇu,  áśṛṇo,  (áśṛṇav) [tonlos {914, 15}
 {921, 11}]:
-avam 2〉 dué srutī́ 〰 pitṝṇā́m {914, 15}.
-os 1〉 hávam {997, 1}. — 3〉 yéṣām ṛ́ṣīṇām {545, 4}
 átres {656, 7}. — ā́ 3〉 me {921, 11}.
Perf. śuśru,  śuśráv,  śuśrā́v:
-áva [1. s.] 2〉 svavṛ́jam tvā́m {864, 5}.
-ava [1. s.] 2〉 yuvā́m tavástamā {109, 5}.
-āva [3. s.] 1〉 tád {105, 17}. — ā́ 1〉 ā́‿etā́n rátheṣu tasthúṣas kás 〰 {407, 2} (wer vernahm sie u. s. w.).
-avat [Co.] 1〉 gíras {84, 8}.
-ūyā́s [Opt.] 1〉 hávam {665, 18}.
-ūyā́tam [2. du.] 1〉 hávam {428, 10}
 {682, 5}.
-uve [3. s. me. passivisch] 2〉 vṛtrahā́ {675, 9}. [Page1428]
Plusquamperf. áśuśro:
-avi [1. s. me.] prá 1〉 ahám {874, 8} (vṛtrahátye).
Aor. áśru,  áśro:
-avam 2〉 bhūridā́vattarā vām {109, 2}
 indrāṇī́m subhágām {912, 11}.
-ot 3〉 vásiṣṭhasya {549, 5}.
-ot (-avat zu lesen) ā́ 4〉 vas yā́māya {39, 6} (pṛthivī́ cid).
śru,  śró,  (śráv),  śrā́v:
-óṣi [Co. I.,  imperativisch] 3〉 nas agne {445, 7}.
-avathas 1〉 tád {428, 1}.
-ávatas [3. du.] 1〉 kuvíd te 〰 hávam {646, 10}.
-ávat [Co. II.] 1〉 gíras {121, 1} (aber auch nṝ́n,  pā́tram)
 stómam {621, 15}
 sā́ma {690, 5}. — 5〉 śrútkarṇas {548, 5}
 yádi 〰 (índras) {30, 8}. — úpa 2〉 hávam {491, 6}
 gíras {486, 22}{486, 23}.
-avat 5〉 kás u 〰 {339, 1}
 sá u {663, 24}
 {664, 6}. — úpa 2〉 nas {611, 4}.
-ūyā́s [3. s. Opt. (Prec.)] 1〉 hávam {201, 2}.
-udhí (-udhī́ Prāt. 〔471〕. 〔483〕. 〔522〕. 〔536〕) 1〉 hávam {2, 1}
 {10, 9}
 {142, 13}
 {202, 1}
 {378, 3}
 {462, 10}
 {538, 4}
 {675, 12}
 {691, 6}
 {704, 4}
 {974, 5}
 {48, 10}
 bráhma {458, 3}. — 3〉 nas {133, 6}
 {467, 1}
 {837, 9}
 {887, 14}. _{887, 21}
 brahmaṇyatás {462, 8}. — 5〉 śrutkarna {44, 13}
 savitar {554, 2}
 śruta {951, 4}.
-udhi (-udhī) 1〉 hávam {25, 19}
 {45, 3}
 {486, 11}
 {626, 18}
 {683, 11}
 gíras {26, 5}
 {45, 5}
 {197, 1}
 mánma {131, 6}
 śrútiā {477, 5}. — 3〉 stuvatás {644, 14}
 stómavāhasām {708, 1}. — úpa 3〉 {548, 1}. — práti 1〉 {25, 20}.
-ótu 3〉 nas {122, 6}.
-otu 1〉 me hávam {400, 6}.
-utám 1〉 gāyatrám {120, 6}
 hávā‿imā́ {122, 6}
 {578, 5}
 hávam {432, 5}
 {503, 7}
 matím {1028, 6}. — 3〉 me {184, 2}
 {428, 6}
 {646, 17}
 nas {584, 2}.
-utam 1〉 hávam {232, 4}
 {429, 1}
 tád {918, 13}. — 3〉 vaiyaśvásya {646, 11}. — 4〉 śayáve {584, 8}. — 5〉 {151, 2}.
-uta (stets -utā) 1〉 hávam {889, 2}.
-óta (stets -ótā) 1〉 hávam {441, 8}. _{441, 9}. — 3〉 amṛ́tasya {122, 11}
 dūtásya {555, 3}.
-uvantu 5〉 {490, 1}
 {841, 5}.
-ā́vi [3. s. me. passivisch] ví 1〉 asmayú {919, 14} (pathā́ eṣaam).
Stamm des Pass. śrūya:
-ate 2〉 índras mitrás ná {848, 1}.
Stamm I. des Caus. śrāváya (tonlos nur {472, 5}
 Prāt. 〔569〕):
-ati ā 6〉 víśvā jātā́ni ślókena {436, 9}.
-a [-ā Prāt. 〔465〕] 8〉 asya kárṇā {325, 3}. — 10〉 vā́cam {705, 12}. — prá 3〉 carṣaṇíbhyas {472, 5}.
Stamm II. des Caus. śravaya (Prāt. 〔580〕. 〔581〕. 〔582〕):
-atam ā́ 8〉 nas {578, 5} (jáne).
Aor. des Caus. aśuśrava:
-vus ā́ 6〉 dyā́m pṛthivī́m {920, 12} (ráveṇa).
Stamm des Desid. śúśrūṣa (siehe Part.). Part. śṛṇvát:
-án 1〉 suṣṭutím {457, 6}. — 3〉 grā́vṇām {911, 4}. — 5〉 índras {319, 3}
 tvas {897, 4}. — ā́ 2〉 nas {214, 1}.
-ántam 5〉 índram {54, 2}
 {264, 22}
 pūṣáṇam {495, 8}
 jātávedasam {663, 23}
 agním {948, 4}.
-até 5〉 agnáye {74, 1}
 (mṛtyáve) {844, 1}. — ā 5〉 devā́ya {299, 3}. [Page1429]
-ántā 5〉 vām (aśvínā) {34, 12}.
-atás [A. p.] 5〉 vas (devā́n) {220, 1}
 {889, 11}.
-atā́m 5〉 devā́nām {890, 1}.
-atī́s [N. p. f.] 5〉 ā́pas {399, 10}.
Part. Perf. śuśruvás:
-ā́n 1〉 vā́cam {897, 5}.
-ā́ṃsā 5〉 (aśvínā) {586, 5}.
Part. des Caus. śraváyat (von Stamm II.):
-antas 9〉 ágohiam (savitā́ram) {110, 3}. — ā 7〉 und 8〉 yuvā́m stómebhis ‥ 〰 iva ślókam {139, 3}.
Part. des Desid. śúśrūṣamāṇa:
-as 11〉 tanúā samaryé {334, 7}
 {535, 2}.
Part. II. śrutá:
-a 7〉 {951, 4}
 indra {472, 5}.
-ás 2〉 vṛ́ṣā hí ugra śṛṇviṣé parāváti,  vṛ́ṣā‿u arvāváti 〰 {653, 10}
 índras íd hí 〰 vaśī́ {676, 8}. — 7〉 índras {211, 6}
 {671, 9}
 {848, 1}. _{848, 2}
 {53, 9}
 {55, 8}
 {326, 2}
 {328, 21}
 {548, 17}
 {644, 2} (śávasā)
 pūṣan asi 〰 {497, 5}
 ráthas vām {642, 5}
 {646, 4}.
-ám [m.] 7〉 índram {101, 7}
 {864, 4}
 {622, 27}
 {633, 10}
 {702, 16}
 {926, 1}
 {1019, 1}
 yúvānam (rudrám) {224, 11}
 kaváṣam {534, 12}
 agním {680, 14}.
-ám [n.] 1〉 mánma {490, 3}
 śā́sus {116, 13}. — 7〉 te mánas {393, 3}
 rā́dhas {406, 17}.
-ā́ya 7〉 {652, 4}
 váruṇāya {439, 1}
 índraya {205, 8}
 rā́dhase {479, 5}.
-ásya 7〉 {490, 12} (tanúi)
 (índrasya) {280, 1}
 {622, 13}
 váruṇasya {439, 5}.
-é 7〉 (índre) {675, 7}
 tīrthé {809, 53}.
-ā́ 7〉 nā́satyā {428, 2}.
-ā́m 7〉 amátim {416, 5}.
-ā́su 7〉 pṛ́ṣatīṣu {414, 2}.
śruta (vgl. yā́ma-śruta u. s. w.):
-am [n.] ví 3〉 sáhas {52, 11}.
-āya ví 3〉 náre (índrāya) {62, 1}.
Part. III. śrótṛ:
-ā 1〉 hávam {178, 3}
 {464, 4}
 {465, 2}.
-āram 5〉 vípram (agním) {260, 2}.
-āras 5〉 (marútas) {415, 15}.
śrotṛ́:
-ā́ upa 2〉 me vácāṃsi {539, 1}.
Part. IV. śrútia (siehe besonders).
Absolutiv śrutvā́:
-ā́ 1〉 hávam {491, 5}.
Verbale śrút
in śrút-karṇa,  in dīrgha-,  deva-,  vadana-,  satya-,  su-,  havana-śrút.

 2. √śru [vergl. sru],  zerrinnen,  zergehen. Mit prá Caus. vorwärts bringen [A.].
Stamm śruva:
-at 〰 vánā‿iva yád sthirám {127, 3}.
Impf. des Caus. aśrāvaya (Pad. aśravaya):
-am prá turváśam yádum {875, 8} (śávasā).
Part. des Caus. śraváyat:
-an pra andhám śroṇám {204, 12}.

 1428, 22.a: {486, 23} st. {486, 22}

 1. śru, 
Stamm śṛṇu:
-utam úpa 2〉 gíras {510, 4}
Aor. śru
-udhí 5〉 sindho {645, 12}
-udhi 3〉 {462, 8}
 5〉 {129, 2}
-uta 1〉 hávam {23, 8}
Part. śṛṇvát:
-atī́s [N. p. f.] ā
Part. II. śrutá:
-ám 7〉 {6, 6}
-ásya 7〉 {705, 11}.

Burnouf

French

 *श्रु श्रु। शृणोमि 5
 imp. 3p. शृणु [vd
शृणुहि,  शृणुधि]
 p. शुश्राव,  शुश्रुव
 f1.
श्रोतास्मि
 f2. श्रोष्यामि
 a1. अश्रौषम्।
		 Vd.
श्रवामि 2
 imp. 2p. श्रुधि
 etc. {@Ps.@} श्रुये [vd.
शृण्वे 1ʳᵉ et 3ᵉ pers.]
 a1. 3p. अश्रावि
 pp.
श्रुत। Entendre,  घोषम् un son. 
		 Ecouter: तच्
चृणु écoute ceci,  शृणु मे वचस् écoute mes paroles.
Prêter l'oreille,  obéir: चेत् त्वं न श्रोष्यसि विनङ्क्ष्यसि, 
si tu n'obéis pas,  tu périras.
		 Au ps.,  dans le Vd. avoir du renom, 
être ou devenir illustre.
		 Gr.
ϰλύω,  ϰλυτός
 lat. clutus,  inclutus
 etc.

 *श्रु श्रु,  couler,  cf.  स्रु।

Stchoupak

French

 श्रु-
 {%śṛṇoti śṛṅute 
 śuśrāva %} (une fois avec sens passif)
{%śuśruve aśrauṣīt 
 śroṣyati -te 
 śrūyate -ti śrāvayati -te %}
(श्राव्यते) शुश्रूषते -ति (शुश्रूष्यते) 
 श्रुत- श्रोतुम् श्रुत्वा
°श्रुत्य -- entendre,  apprendre (qqch.,  acc. 
 de qq'un,  gén.  abl. instr., 
gén.  avec मुखात् ou {%sakāśāt 
 %} que qqch. est,  2 acc.) 
 écouter, 
prêter attention (à qq'un,  gén.  
 à qqch.,  acc.) 
 écouter d'un maître, 
apprendre,  étudier 
 pass. être
 entendu,  être appris (au sujet
de qqch.,  acc. 
 de la part de qq'un,  gén.  abl.,  gén.  avec मुखात्) 
 être
connu comme ou pour,  s'appeler 
 être appris d'un maître 
 ord. impers. on
entend,  on apprend (au sujet de,  gén.  
 de la part de qq'un,  abl.) 
 on lit dans
(loc.) 
 श्रूयताम् écoutez,  qu'on écoute 
 caus. faire entendre,  annoncer 
communiquer,  faire savoir (qqch.,  acc. 
 à qq'un,  acc.,  gén. ,  dat. 
 par qq'un, 
instr.) 
 dés. vouloir écouter,  entendre volontiers 
 obéir,  servir (acc., 
gén.  rare) 
 a. v. entendu,  écouté,  enseigné,  mentionné 
 connu comme, 
célèbre,  renommé 
 appelé (nom.  avec इति) 
 m.
  fils de Kṛṣṇa 
 nt. ce
qui est entendu ou appris 
 tradition orale,  science sacrée,  révélation (aussi
personnifiée) 
 n.
  du Veda 
 fait d'entendre,  enseignement 
 श्रुता- f.
  fille
d'un certain Dīrghadaṃṣṭra 
 श्रुतवन्त्- a. v. qui a entendu,  savant,  qui
possède la science (not. la science sacrée),  pieux 
 relatif à ou fondé sur
la connaissance.
श्रुत-कर्मन्- m.
  fils de Sahadeva 
 d'Arjuna.
°कीर्ति- m.
  fils d'Arjuna 
 f.
  fille de Kuśadhvaja 
 de Śūra.
°देव- m.
  un dieu pour la science ou célébré comme un dieu,  fils ou
serviteur de Kṛṣṇa 
 -आ- f.
  fille de Śūra.
°धर- a. qui retient ce qu'il a appris,  qui a une bonne mémoire 
 m.
 
oreille 
 n.
  d'un roi 
 d'un poète 
 des Brâhmanes dans le Śālmaladvīpa 
°धारण- a. id.
°धि- m.
  n.
  d'un homme.
°निष्क्रय- m.
  prix de l'enseignement.
°पार-ग- °पार-दृश्वन्- a. extrêmement cultivé.
°पूर्व- a. entendu ou connu auparavant,  déjà connu,  connu par
ouï-dire (connu de qq'un,  instr. gén.  
 par qq'un,  abl.).
°प्रकाश- a. renommé pour la connaissance des Veda.
°वर्धन- m.
  n.
  d'un médecin. 
°विन्दा- f.
  n.
  d'une rivière.
°विस्मृत- a. v. entendu et oublié.
°वृत्त- nt. du. connaissance et vertu 
 °वृत्ताढ्य- a.
°वृत्तोपपन्न- a. v. instruit et vertueux.
°वृद्ध- m.
  savant.
°शर्मन्- m.
  n.
  d'un prince des Vidyādhara.
°शील- nt. du. culture et caractère 
 -वन्त्- a. savant et vertueux.
°श्रवस्- m.
  n.
  de divers hommes 
 f.
  fille de Śūra.
°श्रुवस्- lire °श्रवस्-।
°सेन- m.
  frère (ou fils) de Janamejaya 
 fils de Sahadeva 
 de
Bhīmasena 
 de Śatrughna 
 n.
  d'un prince de Gokarṇa.
श्रुतायु- -उस्- m.
  n.
  d'un roi de la race solaire 
 fils de Purūravas 
 n.
 
de divers personnages.
श्रुतायुध- m.
  n.
  de deux rois.
श्रुतार्था- f.
  n.
  d'une femme.
श्रुतं-जय- m.
  fils de Satyāyu.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.