| YouTube Channel

श्रावणी (zrAvaNI)

 
Spoken Sanskrit
English
श्रावणी zrAvaNI
f.
 particular pAkayajJa
पाकसंस्था pAkasaMsthA
f.
 form of the pAkayajJa
पाकयज्ञिक pAkayajJika
adj.
 relating to the pAkayajJa
पाकद्विष् pAkadviS
m.
 foe or destroyer of the demon pAka
पाकनिष्न्दन pAkaniSndana
m.
 foe or destroyer of the demon pAka
पाकशासन pAkazAsana
m.
 punisher of the demon pAka or instructor of the ignorant
Apte
English
श्रावणी [śrāvaṇī], 1 The day of full moon in Śrāvaṇa.
N.
 of an annual ceremony performed on this day when the sacred thread is put on anew.
Apte 1890
English
श्रावणी 1 The day of full moon in Śrāvaṇa.
2 N. of an annual ceremony performed on this day when the sacred thread is put on anew.
Monier Williams Cologne
English
श्रावणी a (ई),
f.
 , see below
श्रावणी b
f.
 (cf. under 1. श्रावण) the day of full-moon in the month Śrāvaṇa,
GṛŚrS.
Mn.
Yājñ.
&c.
a partic. Pāka-yajña,
Gaut.
Apte Hindi
Hindi
श्रावणी
स्त्री*
 - श्रावणेन नक्षत्रेण युक्ता पौर्णमासी-श्रवण + अण् + ङीप्
श्रावण मास की पूर्णिमा
श्रावणी
स्त्री*
 - श्रावणेन नक्षत्रेण युक्ता पौर्णमासी-श्रवण + अण् + ङीप्
"एक वार्षिक पर्व जिस दिन यज्ञोपवीत वदले जायँ, सलोनों , रक्षाबन्धन"
L R Vaidya
English
SrAvaRa {% (I) a. (f. णी) %} 1. Relating to the ear
2. produced under the asterism Śrāvaṇa.
SrAvaRI {% f. %} 1. The day of full-moon in Śrāvaṇa
2. a religious rite performed on this day.
Aufrecht Catalogus Catalogorum
English
श्रावणी Āśval. B. 1, 158.
--Kāṇva. K. 198.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 श्रावणी
noun
श्रवणनक्षत्रयुक्ता श्रावणमासस्य पौर्णिमा। श्रावणी
"श्रावण्यां रक्षाबन्धनस्य उत्सवं निर्वाहयन्ति।"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: श्रावणी
Root: श्रावणी
Gender: स्त्री
Number: all
अर्थः ⇒ श्रावणमासस्य पूर्णिमा
Meaning(s):
⇒ Fifteenth day of the first (sukla) pakṣa of Sravana
Shloka(s):
2|1|76|1 ► आषाढी कृत्त्रिमाचारी श्रावणी तु द्विवेदिनी। (अन्तरिक्षकाण्डः/ज्योतिरध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|1|76|1 ⇢ श्रावणी (श्रावणी) (स्त्री) ⇒ Fifteenth day of the first (sukla) pakṣa of Sravana ⇒ श्रावणमासस्य पूर्णिमा
➠ 2|1|76|1 ⇢ द्विवेदिनी (द्विवेदिनी) (स्त्री) ⇒ Fifteenth day of the first (sukla) pakṣa of Sravana ⇒ श्रावणमासस्य पूर्णिमा
Related word(s):
अवयव_अवयवीसंबन्धः ➡ श्रावणः
परा_अपरासंबन्धः ➡ दिवसः
जातिः ➡ कालः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
श्रावणी,
स्त्री,
 (श्रवणेन नक्षत्रेण युक्ता पौर्णमासी ।श्रवण + “नक्षत्रेण युक्तः कालः ।” ४ । २ । ३ ।इत्यण् । ङीप् ।) श्रावणमासीयपूर्णिमा । यथा, “पौर्णमासी तथा माघी श्रावणी च नरोत्तम ।एतांस्तु श्राद्धकालान् वै नित्यानाह प्रजापतिः ॥
इति श्राद्धतत्त्वम् ॥
बृक्षविशेषः । मुण्डी इति थोलकुडिया इति चहिन्दीभाषा । तत्पर्य्यायः । मुण्डितिका २भिक्षुः ३ श्रवणशीर्षिका ४ श्रवणा ५ प्रव्रजिता ६परिव्राजी ७ तपोधना ८ । अस्या गुणाः ।कषायत्वम् । कटुत्वम् । उष्णत्वम् । कफवाता-मातिसारकासविषच्छर्द्दिनाशित्वञ्च । इति राज-निर्घण्टः ॥
अपि च ।“मुण्डी भिक्षुरपि प्रोक्तः श्रावणी च तपोधना ।श्रवणाह्ना मुण्डितिका तथा श्रवणशीर्षिका ॥
महाश्रावणिकान्या तु सा स्मृ ता भूकदम्बिकाकदम्बपुष्पिका च स्यादव्यथा तु तपस्विनी ।मुण्डितिका कटुः पाके वीर्य्योष्णा मधुरा लघुःमेध्या गण्डा पची कृच्छ्रकृमियोन्यर्त्तिपाण्डुनुत ॥
श्लीपदारुच्यपस्मारप्लीहमेदोगुदार्त्तिहृत् ।महामुण्डी च तत्तुल्या गुणैरुक्ता महर्षिभिः ॥
”इति भावप्रकाशः ॥
अन्यत् मुण्डितिकाशब्दे द्रष्टव्यम् ॥