श्रमु (zramu)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit श्रम्
श्रमु
तपसि, खेदे च
दिवादिः
अकर्मकः
सेट्
परस्मैपदी
श्राम्यति
शमादिः, उदित्
धातुप्रदीपः
Sanskritश्रमुँ श्रमु तपसि खेदे च
- श्राम्यति अश्रमत् श्रमी श्रमणः कुमारश्रमणा आश्रमः विश्रमः विश्राम इति चान्द्राः 98
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskritश्रमुँ श्रमु तपसि खेदे च
- श्राम्यति अश्रमत् श्रान्त्वां श्रमित्वा श्रान्तः श्रम्यम् ष नन्द्यादौ (द्र0 गण0 31134) श्रमणः विश्रामः, विश्रमोऽपीष्टः 92
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
धातुवृत्तिः
Sanskritश्रमुँ श्रमु (अर्थः) तपसि, खेदे च
( श्रम्यति ) इत्यादि अत्र वर्धमानो "नोदात्तोपदेश'' इति वृद्धिनिषेधे ज्ञाते प्रयोगदर्शनाद् वा श्रमेर्वृद्धिमाह तत् [ आचमिकमिवमीनामिति वक्तव्यम् ]इति चम्यादीनामेव भाष्यवार्तिकयोः वृद्ध्यङ्गीकारात्, "कथं सूर्यविश्रामभूः'' इति एवमादिकं प्रयोगं अन्यायमेव मन्यन्ते'' इति वृत्तावुक्तत्वाच्चायुक्तम्, कुमारी चासौ श्रमणा च ( कुमारश्रमणा, ) "कुमारः श्रमणादिभिः'' इति कर्मधारयः श्रमणाशब्देन कुमारशब्दस्य सामानाधिकरण्याभावात् लिङ्गविशिष्टपरिभाषया कुमारीशब्दस्य समासे "पुंवत्कर्मधारय'' इति पुंवद्भावः, अत एव निर्देशाल्ल्युः, युज्वा 96
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit1 {@“श्रमु तपसि खेदे च”@} 2 शमादिः।
सर्वाण्यपि रूपाणि दैवादिकक्लाम्यतिवत् 3 ज्ञेयानि।
‘शमित्यष्टाभ्यः--’ 4 इति घिनुणि ‘शमामष्टानाम्--’ 5 इति दीर्घे च श्रमी इति रूपम्।
‘नोदात्तोपदेशस्य--’ 6 इति वृद्धिनिषेधः।
7 श्रान्त्वा, विश्रान्तिः।
8 विश्रामः।
9 श्रमणा।
01 (१७७३)
02 (४-दिवादिः-१२०४। सक। सेट्। आत्म।)
03 (२८३)
04 (३-२-१४१)
05 (७-३-७४)
06 (७-३-३४)
07 [पृष्ठम्१३२४+ ३०]
08 [[१। घञि रूपमेवम्। ‘नोदात्तोपदेशस्य--’ (७-३-३४) इति वृद्धिनिषेधो नात्र, बाहुलकात्। ‘वौ श्रमेः’ इति वचनं वृद्ध्यर्थंकेचित् कल्पयन्ति। भाष्यवार्तिक- वृत्तिकारादयस्तु ‘विश्राम इति न पाणिनीयम्।’ इत्याहुः। “विश्रामस्यापशब्दत्वं वृत्त्युक्तं नाद्रियामहे। मुरारिभवभूत्यादीन् अप्रमाणीकरोति कः?।। ‘विश्रामशाखिनं वाचां’ ‘विश्रामो हृदयस्य च।’ ‘विश्रामहेतोः’ इत्यादि महान्तस्ते प्रयुञ्जते।।” इति प्रक्रियासर्वस्वम् अत्रावधेयम्।]]
09 [[२। णिजन्तात् नन्द्यादित्वात् कर्तरि ल्युः। ‘कुमारः श्रमणादिभिः’ (२-१-७०) इति निर्देशोऽत्र लिङ्गम्।]]
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.