श्रथ् (zrath)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
Englishश्रथ् r. 1st and 10th cls. (श्रथति, श्राथयति-ते)
1. To hurt, to injure, to kill.
2. To let loose or discharge, to set free, to liberate.
3. To bind
or tie. r. 10th cl. (श्राथयति-ते)
1. To apply diligently, to endeavour
sedulously.
2. To delight frequently.
3. To march. r. 10th cl.
(श्रथयति-ते) To be weak or infirm. (इ) श्रथि r. 1st cl. (श्रन्थते)
1. To be
loose or lax, to be slack or flaccid.
2. To let loose, to loosen.
Capeller Eng
EnglishYates
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Apte
Englishश्रथ् [śrath], I. 1, 9 (श्रथति, श्रथ्नाति) To hurt, injure, kill. -II. 1 , 1 (श्रथति, श्राथयति-ते)
To hurt, kill.
To untie, loosen, liberate, release. -III. 1 (श्रथयति-ते)
To make efforts, be occupied or busy.
To be weak or infirm.
To be glad.
Apte 1890
EnglishMonier Williams Cologne
Englishश्रथ् or श्रन्थ् (cf. √ श्लथ्) 9. (Dhātup. xxxi, 39) श्रथ्नाति (Ved. also श्रथ्नीते and शृन्थति, and to also श्रथति, श्राथयति, श्रन्थति, °ते
pf. शश्राथ or शश्रन्थ
3. sg. -शश्रथे,
3. श्रेथुः or शश्रन्थुः
अश्रन्थीत्, °थिष्ट, ib.
fut. श्रन्थिष्यति, ib.
श्रथितुम् or श्रन्थितुम्, ib.
श्रथित्वा or श्रन्थित्वा, ib.
-श्रथ्य, ),
to be loosened or untied or unbent, become loose or slack, yield, give way, (cf. iii, 1, 89, Sch.)
to make slack, disable, disarm, i, 171, 3
(Ā.) to loosen one's own (bonds ),
v.l. for ग्रथ्, ग्रन्थ्:
श्रथ॑यति, °ते (in Saṃhitāpāṭha also श्रथायति and to also श्राथयति and श्रन्थयति [cf. below]
अशिश्रथत् [3. sg. Subj. शिश्रथत् and 3. शिश्रथन्तु, ] or अशश्रन्थत्), to loosen, untie, unbend, slacken, relax (Ā. ‘to become loose, yield’),
to remit, pardon (sin),
(श्राथयति), to strive eagerly, endeavour, use exertion, xxxii, 13
to delight, gladden, ib.
(श्रन्थयति), to bind, tie, connect, arrange, xxxiv, 31
to hurt, kill, ib.
Monier Williams 1872
Englishश्रथ् श्रथ् or श्रन्थ् (connected with
rt. श्लथ्, of which it appears to be an
older form
cf. also rt. ग्रथ्), cl. 1. 9. 10. P. श्र-
थति, श्रन्थति, श्रथ्नाति (Ved. also A. श्रथ्-
नीते), श्राथयति, श्रन्थयति, शश्रन्थ (or श-
श्राथ, 3rd pl. शश्रन्थुः or श्रेथुः, Pāṇ. I. 2, 6),
श्रन्थिष्यति, अश्रन्थीत् (Ved. forms शिश्रथत्,
शिश्रथस्, शिश्रथन्तु, श्रथ्नास्), श्रथितुम्,
श्रन्थितुम्, श्राथयितुम्, to untie, loosen, let loose,
discharge, liberate, set free, release, remove
to
hurt, injure, destroy, kill, (usually cl. 9. or श्र-
थति for श्नथति, cf. rt. श्नथ्)
to bind, tie,
connect, arrange [cf. rt. ग्रथ्]
to strive eagerly,
endeavour, use exertion, (in this sense only cl.
10)
to delight repeatedly, amuse
cl. 1. 9. A.
श्रन्थते, श्रथ्नीते (in neut. sense or Pass. refl.),
to be loosened or dissolved or untied, to be loose
to be weak
to be shallow
cl. 10. P. A. श्रथ-
यति, -ते, -यितुम्, to loosen, release (Ved.)
to
relax efforts
to be loose or relaxed, be weak
or infirm: Caus. श्रन्थयति, -ते, -यितुम्, Aor.
अशश्रन्थत्, -त, to cause to loosen, release, &c.
[cf. Gr. κλώθω, κάλαθος
Lat. crates, rete, res-tis
(for ret-tis)
Goth. af-hlathan
Old Germ. hla-
dan, hlast
Angl. Sax. hladan, hlœst.]
Macdonell
EnglishBenfey
Englishश्रथ् श्रथ्, i. 1 and 10, Par.,
and श्रन्थ् ii. 9, श्रथ्ना, नी, and i. 1 and
10, Par.
1. To tie (ved. ii. 9).
2. To
untie, to loosen (ved. ii. 9).
3. † To
kill. श्रन्थ्, i. 1, Ātm. To be loose.
श्रथ्, i. 10, Par.
I. † श्राथय,
1. To
apply diligently.
2. To delight fre-
quently.
II. श्रथय, † To be loose. --
Cf. κλώθω, κάλαθος
Lat. crates, rete,
restis
Goth. af-hlathan
O.H.G. and
A.S. hládan
O.H.G. hlast
A.S.
hlaest.
L R Vaidya
EnglishBopp
LatinKridanta Forms
Sanskritश्रथ् (श्र꣡थँ꣡ हिंसार्थः - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = श्रथनम्
अनीयर् = श्रथनीयः - श्रथनीया
ण्वुल् = श्रथकः - श्रथिका
तुमुँन् = श्रथितुम्
तव्य = श्रथितव्यः - श्रथितव्या
तृच् = श्रथिता - श्रथित्री
क्त्वा = श्रथित्वा
ल्यप् = प्रश्रथ्य
क्तवतुँ = श्रथितवान् - श्रथितवती
क्त = श्रथितः - श्रथिता
शतृँ = श्रथन् - श्रथन्ती
श्रथ् (श्र꣡थ꣡ प्रयत्ने प्रस्थान इत्येके - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = श्रथनम्
अनीयर् = श्रथनीयः - श्रथनीया
ण्वुल् = श्रथकः - श्रथिका
तुमुँन् = श्रथयितुम्
तव्य = श्रथयितव्यः - श्रथयितव्या
तृच् = श्रथयिता - श्रथयित्री
क्त्वा = श्रथयित्वा
ल्यप् = प्रश्रथय्य
क्तवतुँ = श्रथितवान् - श्रथितवती
क्त = श्रथितः - श्रथिता
शतृँ = श्रथयन् - श्रथयन्ती
शानच् = श्रथयमानः - श्रथयमाना
श्रथ् (श्र꣡थँ꣡ मोक्षणे हिंसायामित्येके - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = श्राथनम् / श्रथनम्
अनीयर् = श्राथनीयः / श्रथनीयः - श्राथनीया / श्रथनीया
ण्वुल् = श्राथकः - श्राथिका
तुमुँन् = श्राथयितुम् / श्रथितुम्
तव्य = श्राथयितव्यः / श्रथितव्यः - श्राथयितव्या / श्रथितव्या
तृच् = श्राथयिता / श्रथिता - श्राथयित्री / श्रथित्री
क्त्वा = श्राथयित्वा / श्रथित्वा
ल्यप् = प्रश्राथ्य / प्रश्रथ्य
क्तवतुँ = श्राथितवान् / श्रथितवान् - श्राथितवती / श्रथितवती
क्त = श्राथितः / श्रथितः - श्राथिता / श्रथिता
शतृँ = श्राथयन् / श्रथन् - श्राथयन्ती / श्रथन्ती
शानच् = श्राथयमानः / श्रथमानः - श्राथयमाना / श्रथमाना
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit श्रथ्
श्रथ
हिंसायाम्
भ्वादिः
सकर्मकः
सेट्
परस्मैपदी
श्रथति
श्रथ्
श्रथ
प्रयत्ने, प्रस्थाने च
चुरादिः
अकर्मकः
सेट्
उभयपदी
श्राथयति-ते, श्रथति-ते
आधृषीयः
श्रथ्
श्रथ
दौर्बल्ये
चुरादिः
अकर्मकः
सेट्
उभयपदी
श्रथयति-ते
अदन्तः
Wordnet
Sanskrit उद्ग्रथ्, शिथिलीकृ, शिथिलय, प्रमुच्, उन्मुच्, निर्भिद्, मोक्षय, विभिद्, विदा, अनुश्रथ्, उच्छ्रथ्, उच्छ्वस्, निश्चृत्, प्रचृत्, विचृत्, विश्रथ्, विश्रम्भय, विस्रंसय, श्रथ्, श्रन्थ्
बन्धनात् वा ग्रन्थेः वा शिथिलीकरणानुकूलः व्यापारः।
"पादत्राणस्य ग्रन्थिं उद्ग्रथ्नातु।"
Capeller
GermanGrassman
German√śrath, 1〉 lösen, lockern, das Feste, den Fels [A.]
2〉 lösen, verzeihen [A.]
3〉 lösen, lockern [A.] durch Ausziehen des Saftes
4〉 jemand [A.] lösen, freimachen
5〉 loslassen aus der Hand (ohne Obj.)
6〉 ablassen, matt werden, ruhen
7〉 me., jemandem [D.] nachgeben, nachgiebig sein
8〉 sich lösen, sich lockern. — Caus. von gleicher Bedeutung.
Mit ánu 1〉 entziehen [A.]
2〉 lösen, mildern den Glanz [A.] durch Regengüsse [I.].
áva Strick [A.] von unten her ablösen von [Ab.].
úd Strick [A.] von oben her ablösen von [Ab.].
ví 1〉 Strick, Zügel [A.] ablösen von [Ab.]
2〉 lösen, verzeihen [A.]
3〉 me. sich etwas [A.] erschliessen
4〉 auflösen, matt werden lassen [A.].
Stamm śrathnā:
-ās 4〉 tyám mártam {997, 3} (āstrabudhnā́ya).
-īté [3. s. me.] 7〉 〰 naptī́s ádites ṛtám yaté {781, 3}.
Impf. áśrathnā:
-an 8〉 dṛḍhā́ {215, 3}. [Page1418]
Perf. śaśrath:
-the [3. s.] ví 3〉 ubhé dyā́vā kā́vienā 〰 {782, 2}.
Stamm des Caus. śrathaya:
-ante ánu 2〉 svám bhānúm arṇavaís {413, 1} (marútas).
-anta 6〉 vas áśvās {408, 10}
taviṣīyántas vīrā́s {439, 4}
— {708, 6} siehe śnath.
Aor. des Caus. śiśrátha (betont nur {439, 7}):
-as [Co.] 2〉 énāṃsi kṛtā́ni {24, 14}
tád ā́gas {439, 7}. — ánu 1〉 mā́‿ābhyām gā́s {328, 22}. — ví 2〉 énāṃsi {308, 4}. — 4〉 mṛ́dhas {219, 7}.
-at 5〉 ná 〰 {128, 6}.
-antu [Iv.] 2〉 tád ā́gas {609, 7}.
Part. des Caus. śratháyat:
-an 3〉 upārúhas (aṃśós) {780, 2}.
Verbale śráth (siehe das folgende).
Part. II. śṛthita in áśṛthita.
śráth, n., Vertrauen [der Endlaut könnte auch t, d oder dh sein, doch ist das einfachste, th als Anslaut zu setzen, und śráth unmittelbar als Verbale von śrath zu setzen in der Bedeutung „sich lassen, sich verlassen“ (vgl. śrath 6—8)], nur in Verbindung mit dhā und kṛ. 1〉 mit dhā Vertrauen hegen, vertrauen, gläubig sein
2〉 mit dhā einem Gotte [D.] oder seinen Eigenschaften [D.] vertrauen, sein Vertrauen setzen auf [D.]
3〉 mit dhā vertrauen auf die eigene Kraft [A.]
4〉 mit dem Caus. von dhā, jemand [A.] vetrauensvoll, gläubig machen
5〉 mit kṛ Gaben, Güter [A.] zusichern oder anvertrauen. — Vergl. śraddhā.
-áth [-át, -ád] 1〉 〰 áris yáthā dádhat {865, 5}. — 2〉 〰 dadhati índrāya {55, 5}
〰 asmai dhatta {203, 5}
〰 te asmai adhāyi {104, 7}
〰 te dadhāmi prathamā́ya manyáve {973, 1}
〰 índrasya dhattana vīríāya {103, 5}. — 4〉 śráddhe 〰 dhāpaya ‿ihá nas {977, 5}. — 5〉 〰 víśvā vā́riā kṛdhi {684, 2}.
Burnouf
FrenchNo entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.
