| YouTube Channel

श्येनः (zyenaH)

 
Apte
English
श्येनः [śyēnḥ], [श्यै-इनन्
Uṇ.*
 2.45]
The white colour.
Whiteness.
A hawk, falcon.
Violence.
Ved.
 A horse.
A kind of array in battle.
Comp.
 -अवपातः the swoop of a hawk
श्येनावपातचकिता वनवर्ति- केव
Māl.
 8.8. -कपोतीय
a.
 (from Śibi story) sudden (calamity).
करणम्, करणिका burning on a separate funeral pile.
a hawk-like, i. e. rash and desperate, act. -चित्, -जीविन्
m.
 falconer
Ms.*
 3.164. -पातः the swoop of a hawk or eagle
वडवे इव संयुक्ते श्येनपाते दिवौकसाम्
Mb.
 * 3.133.26.
Apte 1890
English
श्येनः [श्यै-इनन्] 1 The white colour.
2 Whiteness.
3 A hawk, falcon.
4 Violence.
5 Ved. A horse.
Comp.
अवपातः the swoop of a hawk
Māl. 8. 8.
करणं,
करणिका {1} burning on a separate funeral pile. {2} a hawk-like, i. e. rash and desperate, act.
चित्,
जीविन् m. a falconer.
Apte Hindi
Hindi
श्येनः
पुं*
 - श्यै + इनन्
सफेद रंग
श्येनः
पुं*
 - श्यै + इनन्
सफेदी
श्येनः
पुं*
 - श्यै + इनन्
"बाज़, शिकरा"
श्येनः
पुं*
 - श्यै + इनन्
"हिंसा, प्रचण्डता"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 श्येनः
noun
पौराणिकः ऋषिविशेषः।
"श्येनस्य वर्णनं ऋग्वेदे प्राप्यते।"
Synonyms:
 श्येनः, पत्री, शशादः, शशादनः, कपोतारिः, क्रव्यादः, क्रूरः, वेगी, खगान्तकः, करगः, लम्बकर्णः, रणप्रियः, रणपक्षी, पिच्छवाणः, स्थूलनीलः, भयङ्करः, शशघातकः, खगान्तकः, घातिपक्षी, नीलपिच्छः, सत्काण्डः, पतद्भीरुः, ग्राहकः, मारकः
noun
पक्षिविशेषः-यः भारतदेशे सर्वत्र दृश्यते।
"श्येनः काकसदृशः श्वेतोदरः नीलपृष्ठवान् अस्ति।"
Synonyms:
 श्येनः, क्रव्यादः, क्रूरः, आपतिकः, नखदारणः, पुङ्खः, प्राजिकः, लम्बकर्णः, वेगी, शशघातकः, शशघाती, शशघ्नी, स्थूलनीलः, पतद्भीरुः
noun
एका खगजातिः।
श्येनेन झटिति मूषकः परिगृहीतः। / "श्येनाः प्रशस्ताः प्रकृतस्वरास्ते"[श.क]"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: श्येनः
Root: श्येन
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ श्येनः इति पक्षिविशेषः
Meaning(s):
⇒ Hawk
falcon
Shloka(s):
2|3|19|2 ► व्याघ्राटस्तु भरद्वाजः क्षिप्रिः श्येन सुपर्णकः॥ (अन्तरिक्षकाण्डः/खगाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|3|19|2 ⇢ क्षिप्रः (क्षिप्र) (पुं) ⇒ Hawk
falcon ⇒ श्येनः इति पक्षिविशेषः
➠ 2|3|19|2 ⇢ श्येनः (श्येन) (पुं) ⇒ Hawk
falcon ⇒ श्येनः इति पक्षिविशेषः
➠ 2|3|19|2 ⇢ सुपर्णकः (सुपर्णक) (पुं) ⇒ Hawk
falcon ⇒ श्येनः इति पक्षिविशेषः
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ पक्षी
जातिः ➡ पक्षी
अमरकोशः
Sanskrit
Word: श्येनः
Root: श्येन
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ hawk
⇒ eagle
⇒ horse
⇒ falcon
⇒ eagle-like
⇒ kind of array
⇒ any bird of prey
⇒ particular ekAha
⇒ coming from an eagle
⇒ firewood laid in the shape of an eagle
⇒ particular part of the sacrificial victim
Shloka(s):
2|5|14|2 ► पारावतः कलरवः कपोतोऽथ शशादनः॥ (सिंहादिवर्गः)
2|5|15|1 ► पत्री श्येन उलूकस्तु वायसारातिपेचकौ। (सिंहादिवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|5|14|2 ⇢ शशादनः (शशादन) (पुं)
➠ 2|5|15|1 ⇢ पत्री (पत्रिन्) (पुं)
➠ 2|5|15|1 ⇢ श्येनः (श्येन) (पुं) ⇒ hawk, eagle, horse, falcon, eagle-like, kind of array, any bird of prey, particular ekAha, coming from an eagle, firewood laid in the shape of an eagle, particular part of the sacrificial victim
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ पक्षी
जातिः ➡ पक्षी
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
श्येनः,
पुं,
 (श्यै ङ गतौ + श्यास्त्याहृञविभ्यइनच् ।” उणा० २ । ४६ । इति इनच् ।)पाण्डुरवर्णः । इति मेदिनी ॥
पक्षिविशेषः ।सञ्चालः इति वाज् इति च भाषा । तत्पर्य्यायः ।शशादनः २ पत्री ३ । इत्यमरः ॥
कपोतारिः ४पतद्भीरुः ५ । इति शब्दरत्नावली । घाति-पक्षी ६ ग्राहकः ७ मारकः ८ । इति जटा-धरः ॥
शशादः ९ क्रव्यादः १० क्रूरः ११ वेगी १२खगान्तकः १३ करगः १४ नीलपिच्छः १५लम्बकर्णः १६ रणप्रियः १७ रणपक्षी १८पिच्छवाणः १९ स्थूलनीलः २० भयङ्करः २१ ।इति राजनिर्घण्टः ॥
शशघातकः २२ । इतिभावप्रकाशः ॥
अस्य मांसगुणाः प्रसहशब्देद्रष्टव्याः ॥
* ॥
तस्य शुभाशुभसूचकत्वं यथा, --“प्रदक्षिणीकृत्य नरं व्रजन्तोयात्रासु वामेन गताः प्रवेशे ।श्येनाः प्रशस्ताः प्रकृतस्वरास्तेशान्ताः प्रदीप्ता विततस्वरास्ते ॥
श्येनो नृणां दक्षिणवामपृष्ठ-भागेषु भाग्यैः स्थितिमादधाति ।तिष्ठन् पुरस्तान्मृतये करोतियुद्धे जयं छन्नरथध्वजस्थः ॥
”इति वसन्तराजशाकुने अष्टमवर्गः ॥