श्यावदन्तः (zyAvadantaH)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritश्यावदन्तः, त्रि, (श्यावा दन्ता यस्य । “विभाष ।श्यावारोकाभ्याम् ।” ५ । ४ ।१४४ । इति विभाषया दत्रादेशो न । स्वार्थेकन् च ।) स्वाभाविककृष्णवर्णदशनयुक्तः ।प्रधानदन्तद्वयमध्यस्थक्षुद्रदन्तविशिष्टः । प्रधान-दन्तोपरिदन्तान्तरयुक्तः । यथा विष्णुः । अथ नर-कानुभूतदुःखानां तिर्य्यक्त्वमुत्तीर्णानां मानुष्येलक्षणानि भवन्ति । कुष्ठ्यतिपातकी । ब्रह्महायक्ष्मी । सुरापः श्यावदन्तकः । सुवर्णहारीकुनखी । गुरुतल्पगो दुश्चर्म्मा इत्यादि । श्याव-दन्तकः स्वभावकृष्णदन्तः । प्रधानदन्तद्वयमध्य-वर्त्तिक्षुद्रदन्तः । प्रधानदन्तोपरि दन्तान्तर-मिति केचित् ॥
कुनखी सङ्कचितनखः । दुश्चर्म्मास्वभावतः अनावृतमेढ्रः । अतएव महारोगिणोयावज्जीवमशीचमाह कूर्म्मपुराणम् ।“क्रियाहीनस्य मूर्खस्य महारोगिण एव च ।यथेष्टाचरणस्याहुर्म्मरणान्तमशौचकम् ॥
”क्रियाहीनस्य नित्यनैमित्तिकक्रियाननुष्ठायिनः ।मूर्खस्य गायत्रीरहितस्य । सार्थगायत्रीरहि-तस्येति रुद्रधरः ॥
महारोगिणः पापरोगाष्ट-कान्यतमरोगवतः । ते च उन्मादस्त्वग्दोषोराजयक्ष्मा श्वासो मधुमेहो भगन्दर उदरो-ऽश्मरी इत्यष्टौ पापरोगा नारदोक्ताः । यथेष्टा-चरणस्य द्यूतवेश्याद्यासक्तस्य । एवञ्च भविष्य-पुराणोक्तं यतिचान्द्रायणप्रायश्चित्तं अकृतप्राय-श्चित्तानां कुष्ठ्यादीनां दाहे बोद्धव्यम् । अन्य-थैषां प्रायश्चित्तोपदेशो विफलः स्यात् । यथाविष्णुः । कुनखी श्यावदन्तश्चद्वादशरात्रं कृच्छ्रंचरित्वोद्धरेयातां तद्दन्तनखौ इति । अत्र द्वादश-रात्रं पराकरूपं तत्र पञ्चधेनवः । न तु प्राजा-पत्यम् । तद्दाहकर्त्तुर्यतिचान्द्रायणेन विषम-शिष्टत्वात् । अत्र बहूनामेकधर्म्माणामिति वच-नात् आकाङ्क्षितत्वात् कुष्ठ्यादीनामपि प्रायश्चि-त्तम् । अतएव प्रायश्चित्तविवेकेऽप्युक्तं एवंदुश्चर्म्मादिष्वप्यूह्यमिति । महापातकादतिपात-कस्य गुरुत्वात् तच्छेषेऽपि प्रायश्चित्तं द्विगुणम् ।इति शुद्धितत्त्वम् ॥
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.