श्याम (zyAma)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 श्याम mfn.
   (-मः-मा-मं)
	 1. Black or dark-blue.
	 2. Green. 
	 m.
  (-मः)
	 1. A
sacred-fig-tree at Prayāga or Āllāhābād.
	 2. A cloud.
	 3. The
Kokila or Indian cuckoo.
	 4. A potherb,  (Convolvulus argenteus.)
5. Black,  (the colour.)
	 6. Green,  (the colour.)
	 7. Thorn-apple, 
(Datura metel.)
	 mf.  (-मः-मा) A sort of grain,  (Panicum frumen-
taceum. )
	 n.
  (-मं)
	 1. Black-pepper.
	 2. Sea salt.
	 f.
  (-मा)
	 1. A woman, 
described as one who has not borne children
 also described as a
female of slender make
 or one from eight to sixteen
 or one
who resembles in darkness of complexion,  the blossom of the
Priyanga,  or its stalk,  in shape.
	 2. Night.
	 3. Shade,  shadow.
	 4.
The Jumnā river.
	 5. A form of DURGĀ.
	 6. A plant,  commonly
Priyangu.
	 7. A sort of convolvulus,  (C. turpethum, ) with black
flowers.
	 8. A medicinal plant,  (Serratula anthelmintica.)
	 9. Indigo.
10. A twining shrub,  (Ichnocarpus frutescens.)
	 11. Turmeric.
	 12.
Holy-basil.
	 13. A fragrant grass,  (Cyperus.)
	 14. A shrub,  (Abrus
precatorius.)
	 15. A small singing bird with black plumage,  com-
monly Shyāmā,  (Turdus macrourus.)
	 16. A cow.
 E.
  श्यै to go, 
Unādi aff.
   मक् or मन् ।

Capeller Eng

English

 श्याम॑ a.
  black,  dark-coloured.  m.
  a black bull,  a man's
name
 f.
  आ a young woman with particular marks,  a cert.
   bird,  N.
  of
sev.
  plants,  a woman's name.

Yates

English

 श्याम (मः-मा-मं)
a. Black or dark
blue
 green. 
m.
  Sacred fig-tree
cloud
 cuckoo. 1.
f.
  Young wo-
man
 night
 shade
Jumnā
 In-
digo.
n.
  Pepper
 sea salt.
mfn. 
Name of a number of plants.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

श्याम 	-	 zyAma 	-	 adj.
  	-	 black
श्याम 	-	 zyAma 	-	 adj.
  	-	 darkblue
श्याम 	-	 zyAma 	-	 adj.
  	-	  sable
श्याम 	-	 zyAma 	-	 adj.
  	-	  dark blue or brown or grey or green
श्याम 	-	 zyAma 	-	 adj.
  	-	  dark
श्याम 	-	 zyAma 	-	 adj.
  	-	  dark green
श्याम 	-	 zyAma 	-	 adj.
  	-	  having a dark or swarthy complexion
श्याम 	-	 zyAma 	-	 adj.
  	-	  dark-coloured
श्याम 	-	 zyAma 	-	 m.
  	-	  black bull
श्याम 	-	 zyAma 	-	 m.
  	-	  particular rAga
श्याम 	-	 zyAma 	-	 m.
  	-	  cloud
श्याम 	-	 zyAma 	-	 m.
  	-	  Kokila or Indian cuckoo
श्याम 	-	 zyAma 	-	 m.
  	-	  black or blue or green
श्याम 	-	 zyAma 	-	 n.
  	-	  black pepper
श्याम 	-	 zyAma 	-	 n.
  	-	  sea-salt

श्याम 	-	 zyAma 	-	 adj.
  	-	 darkblue
पुष्कर 	-	 puSkara 	-	 n.
  	-	 bluelotus
नील 	-	  nIla 	-	 adj.
  	-	 blue
नीलक 	-	  nIlaka 	-	 adj.
  	-	 blue
नीलवर्ण 	-	  nIlavarNa 	-	 adj.
  	-	 blue
विनील 	-	  vinIla 	-	 adj.
  	-	 blue
सितेतर 	-	  sitetara 	-	 adj.
  	-	 blue
रक्तनील 	-	  raktanIla 	-	 adj.
  	-	 blue-red
नीलता 	-	  nIlatA 	-	 f.
  	-	 blueness
किकि 	-	  kiki 	-	 m.
  	-	 blue jay
किकिदिव 	-	  kikidiva 	-	 m.
  	-	 blue jay
किकिदिवि 	-	  kikidivi 	-	 m.
  	-	 blue jay
किकिन् 	-	  kikin 	-	 m.
  	-	 blue jay
चाल 	-	  cAla 	-	 m.
  	-	 blue jay
चाष 	-	  cASa 	-	 m.
  	-	 blue jay
दिवि 	-	  divi 	-	 m.
  	-	 blue jay
पूर्णक 	-	  pUrNaka 	-	 m.
  	-	 blue jay
मणिकण्ठ 	-	  maNikaNTha 	-	 m.
  	-	 blue jay
राजवि 	-	  rAjavi 	-	 m.
  	-	 blue jay
शकुन्त 	-	  zakunta 	-	 m.
  	-	 blue jay

श्याम 	-	  zyAma 	-	 adj.
  	-	 sable

श्याम 	-	  zyAma 	-	 adj.
  	-	  having a dark or swarthy complexion

Wilson

English

 श्याम
mfn.
   (-मः-मा-मं)
1 Black or dark-blue.
2 Green. 
m.
  (-मः)
1 A sacred fig tree at Prayāga or Allahabad.
2 A cloud.
3 The Kokila or Indian cuckoo.
4 A potherb,  (Convolvulus argenteus.)
5 Black,  (the colour.)
6 Green,  (the colour.)
7 Thorn-apple,  (Datura metel.)
mf.  (-मः-मा) A sort of grain,  (Panicum frumentaceum).
n.
  (-मं)
1 Pepper.
2 Sea salt.
f.
  (-मा)
1 A woman,  described as one who has not borne children
 also described as a
female of slender make
 or one from eight to sixteen
 or one who resembles in
darkness of complexion,  the blossom of the Priyangu,  or its stalk,  in shape.
2 Night.
3 Shade,  shadow.
4 The Jumnā river.
5 A form of DURGĀ.
6 A plant,  commonly Priyangu.
7 A sort of Convolvulus,  (C. turpethum, ) with black flowers.
8 A medicinal plant,  (Serratula anthelmintica.)
9 Indigo.
10 A twining shrub,  (Ichnocarpus frutescens.)
11 Turmeric.
12 Holy basil.
12 A fragrant grass,  (Cyperus.)
14 A shrub,  (Abrus precatorius.)
15 A small singing bird with black plumage,  commonly Shāma,  (Turdus
macrourus.)
16 A cow.
E.
  श्यै to go,  Uṇādi aff.
   मक्.

Apte

English

श्याम [śyāma],  a.
  [श्यै-मक Uṇ.*
  1.134] Black,  dark-blue,  dark coloured
 प्रत्याख्यातविशेषकं कुरबकं श्यामावदातारुणम् M.*
  3.5
 श्यामं द्वयोर्भागयोः V.*
  2.7
 कुवलयदलश्यामस्निग्धः U.*
  4. 19
 Me.*
  15, 23.

Brown. 

Shady,  dusky.

Dark-green. 

मः The black colour.

The green colour.

A cloud.

The cuckoo.

N.
  of a sacred fig-tree at Allahabad on the bank of the Yamunā
 अयं च कालिन्दीतटे वटः श्मामो नाम U.*
  1
 सोयं वटः श्याम इति प्रतीतः R.*
  13.53.

The thorn-apple.

The Tamāla tree
 दृश्यन्ते बन्धुजीवाश्च श्यामाश्च गिरिसानुषु Rām.*
  4.3.62.

मम् Sea-salt.

Black pepper. Comp.
   -अङ्ग a.
  dark. (-ङ्गः) the planet Mercury. -आनन a.
  having a black face
 निर्जित्य च निजामस्य श्यामाननमयीं चमूम् Śiva B.3.45.

कण्ठः an epithet of Śiva (नीलकण्ठ).

a peacock.-कर्णः a horse suitable for a horse-sacrifice (अश्वमेध).-काण्डा,  -ग्रन्थिः a kind of Dūrvā grass. - thetamāla tree. -भास्,  -रुचि a.
  glossy-black. -वल्ली black pepper. -गबलौ the two four-eyed watch-dogs of Yama
 cf.
   (श्वानौ) चतुरक्षौ शबलौ साधुना पथा Ṛv.1.14.1.-सुन्दरः an epithet of Kṛiṣṇa. 

Apte 1890

English

 श्याम a. [श्यै-मक] 1 Black,  dark-blue,  dark-coloured
 प्रत्याख्यात विशेषकं कुरबकं श्यामावदातारुणं M. 3. 5
 श्यामं द्रुयोर्भागयोः V. 2. 7
 कुवलयदलश्यामस्निग्धः U. 4. 19
 Me. 15,  23. 
2 Brown. 
3 Shady,  dusky. 
4 Dark-green. 
नः 1 The black colour. 
2 The green colour. 
3 A cloud. 
4 The cuckoo. 
5 N. of a sacred fig-tree at Allahabad on the bank of the Yamunā
 अयं च कालिंदीतटे वटः श्यामो नाम U. 1
 सोयं वटः श्याम इति प्रतीतः R. 13. 53. 
6 The thorn apple. 
मं 1 Sea-salt. 
2 Black pepper. 
Comp. 
अंग a. dark. (
गः) the planet Mercury. 
कंठः {1} an epithet of Śiva
 (नीलकंठ). {2} a peacock. 
कर्णः a horse suitable for a horse sacrifice. 
पत्रः the tamāla tree. 
भास्,  
रुचि a. glossy-black. 
शबलौ the two four-eyed watch-dogs of Yama
 cf. Rv. 10. 14. 10. 
सुंदरा an epithet of Kṛshṇa. 

Monier Williams Cologne

English

 श्याम॑ mf(आ)n.  (said to be connected with √ श्यै) black,  dark-coloured,  dark blue or brown or grey or green,  sable,  having a dark or swarthy complexion (considered a mark of beauty),  AV.
   &c.
   &c.
  

 श्याम॑ m.
  black or blue or green (the colour),  L.
 

 a cloud,  L.
 

 the Kokila or Indian cuckoo,  L.
 

 a black bull,  TS.
 
 ĀśvŚr.

 N.
  of various plants (fragrant grass
 thorn-apple
 Artemisia Indica
 Careya Arborea &c.
  ),  L.
 

 (in music) a partic.  Rāga,  Saṃgīt.
 

 N.
  of a son of Śūra and brother of Vasudeva,  Hariv.
 
 VP.
  

 of a modern prince,  Cat.
 

 of a mountain,  MBh.
  

 of a sacred fig-tree at Prayāga or Allahābād,  R.
 
 Ragh.
 
 Uttarar.

 pl.
  N.
  of a Vedic school (a subdivision of the Maitrāyaṇīyas)

 श्याम॑ n.
  black pepper,  L.
 

 sea-salt,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 श्याम श्याम,  अस्,  आ,  अम् (said to be fr. rt.
श्यै or connected with rt. श्वि
 cf. श्येत,  श्वेत), 
black or dark-coloured,  dark-blue,  dark-brown, 
brown
 dark-green,  green
 dark,  shady,  dusky
(अस्),  m. black,  brown,  green (the colour)
 a cloud
the Kokila or Indian cuckoo
 a sacred fig-tree at
Prayāga or Allahabad
 a kind of plant (= वृद्-
ध-दारक)
 epithet of various other trees and
plants (= पीलु
 = श्यामाक
 = दमनक
 = गन्-
ध-तृण)
 (आस्),  m. pl.,  N. of a Vedic Caraṇa,  (a
subdivision of the Maitrāyaṇīyas)
 the thorn-apple, 
Datura Metel
 N. of a son of Śūra
 (आ),  f. night
shade,  shadow
 a dark woman
 a woman who has
not borne children
 another kind of woman (de-
scribed as from eight to sixteen years of age,  resem-
bling in complexion the blossom of the Priyaṅgu or
in shape its slender stalk)
 a form of Durgā (much
worshipped by the Tāntrikas)
 a cow
 a small sing-
ing bird with black plumage (commonly called
Śāmā,  Turdus Macrourus)
 the female of the Indian
cuckoo
 a kind of plant (= प्रियङ्गु)
 turmeric
the sacred basil
 the climbing-plant Ichnocarpus or
Echites Frutescens (= शारिवा)
 indigo (= नीलिका)
a kind of dark creeper (= कृष्ण-शारिवा)
 epithet
of various other plants and shrubs (= कृष्णा
 =
वागुजी
 = गुडूची
 = गुग्गुलु
 = सोम-लता
 =
कृष्ण-त्रिवृता
 = गुन्द्रा
 = कस्तूरी
 = वट-
पत्त्री
 = वन्दा
 = नील-पुनर्णवा
 = नील-
दूर्वा
 = पिप्पली
 = शिंशपा
 = श्यामाक)
 epi-
thet of the river Yamunā or Jumnā
 the seed of
the lotus,  = पद्म-वीज
 (अम्),  n. black pepper
sea-salt
 [cf. Gr. κύανο-ς
 Lith. sze†mas
 Hib.
ciar,  ‘dark-brown,  black.’]
—श्याम-कण्ठ,  अस्, 
m. ‘black-throated,  blue-throated, ’ a peacock
 a
kind of small bird
 an epithet of Śiva
 [cf. नील-
कण्ठ।]
—श्याम-कन्दा,  f. a kind of plant (=
अति-विषा).
—श्याम-कर्ण,  अस्,  आ,  अम्,  black-
eared
 (अस्),  m. a horse suitable for a horse-sacrifice.
—श्याम-काण्डा,  f. a kind of Dūrvā grass (=
गण्ड-दूर्वा).
—श्याम-ग्रन्थि,  इस्,  f. = श्याम-
काण्डा.
—श्याम-ता,  f. or श्याम-त्व,  अम्,  n.
blackness,  brownness,  darkness.
—श्याम-देव,  अस्, 
m. a proper N.
—श्याम-पत्त्र,  अस्,  m. ‘black-
leaved, ’ the Tamāla tree.
—श्याम-भास्,  आस्,  आस्, 
आस्,  of a brilliant black,  glossy black.
—श्याम-लता, 
f. the climbing-plant Ichnocarpus or Echites Fru-
tescens.
—श्याम-शवल,  औ,  m. du. Yama's two
watch-dogs,  (see शवल।)
—श्याम-सुन्दर,  अस्, 
m. ‘dark and beautiful, ’ epithet of Kṛṣṇa.
—श्या-
माङ्ग (°म-अङ्°),  अस्,  ई,  अम्,  black-bodied,  dark-
bodied,  black
 (अस्),  m. the planet Mercury or its
regent.
—श्यामा-पूजा,  f. the worship of Śyāmā or
Durgā (on the new moon of the month Kārttika).
—श्यामाम्ली (°म-अम्°),  f. a kind of shrub (= नी-
लाम्ली).
—श्यामा-रहस्य,  अम्,  n.,  N. of a work.
—श्यामी-कृ,  cl. 8. P. -करोति,  &c.,  to make black
or dark-coloured.
—श्यामी-भू,  cl. 1. P. -भवति, 
&c.,  to become black or dark-blue.

Macdonell

English

 श्याम śyāmá,  a.
  black,  dark grey,  green,  or 🞄blue,  sable,  dusky,  swarthy (considered a 🞄beautiful colour in complexion)
 m.
  N. of a 🞄sacred fig-tree at Prayāga: -tā,  f.
  blackness,  🞄dark colour
 -tva,  n.
  id.
 -phena,  a.
  having 🞄black foam: -tā,  f.
  abst. ɴ.
 -mukha,  a.
  🞄black-faced (cloud)
 having black nipples.

Benfey

English

 श्याम श्याम (probably from श्वि, 
cf.  श्येत), 
 I. adj.
 ,  f.
  मा।
 1. Green. 
 2. Dark-blue,  Vikr. d. 26.
 3. Black, 
Bhartṛ. 2,  14
 36 (dry ?)
 shady, 
Utt. Rāmac. 42,  8.
 4. Brown, 
Hiḍ. 2,  25
 Nal. 12,  50
 18,  11.
 II.
m.
 
 1. Green,  black (the colour).
 2.
A cloud.
 3. The कोकिल or Indian
cuckoo.
 4. A sacred fig-tree at
प्रयाग,  Utt. Rāmac. 15,  11
 cf. 
Wilson,  Hind. Theat. 2. ed. i. 302,  n.
  †.
 5. Thorn-apple.
 III. m.
 ,  and f.
  मा,  A
sort of grain,  Panicum frumentaceum. 
 IV. f.
  मा।
 1. Night.
 2. Shade, 
shadow.
 3. The female of the Indian
cuckoo,  Pañc. 157,  4.
 4. A cow.
 5.
Durgā.
 6. A married woman before
she has borne children. 
 7. A plant, 
commonly Priyaṅgn,  Megh. 102
 and
name of several others.
 V. n.
 
 1.
Pepper.
 2. Sea salt. -- Cf.  κύανος.

Apte Hindi

Hindi

श्याम
वि* - श्यै + मक्
"काला,  गहरा नीला,  काले रंग का "

श्याम
वि* - श्यै + मक्
भूरा

श्याम
वि* - श्यै + मक्
गहरा-हरा

श्यामः
पुं*
  - -
काला रंग

श्यामः
पुं*
  - -
बादल

श्यामः
पुं*
  - -
कोयल

श्यामः
पुं*
  - -
प्रयाग में यमुना के किनारे स्थित  बरगद का पेड़

श्यामम्
नपुं*
   - -
समुद्री नमक

श्यामम्
नपुं*
   - -
काली मिर्च

श्यामः
पुं*
  - श्यै+मक्
तमाल का पेड़

L R Vaidya

English

 SyAma {% (I) a. (f. मा) %} 1. Black,  dark-coloured,  अग्रे स्त्रीनखपाटलं कुरबकं श्यामं द्वयोर्भागयोः Vikr.ii.,  परिणत फलश्यामजंबूवनांताः Megh.i.23,  15,  57
 2. dark-green.

 SyAma {% (II) m. %} 1. The black colour
a cloud
the Indian cuckoo
name of a sacred fig-tree at Allahabad,  सोऽयं वटः श्याम इति प्रतीतः R.xiii.53.

 SyAma {% (III) n. %} 1. Sea-salt
 2. black pepper.

Bopp

Latin

 श्याम niger,  violaceus,  lividus. H. 2. 2. 19. 25. N. 12. 50. 18.
11. (Cf. श्याव,  lith. szếma-s colore cinereo,  hib. ciar
«dark brown,  black».)

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 Śyāma, 
(1) also Śyāmaka,  sometimes written with S for Ś,  and m.c. a for ā
 honorific -ś(i)rī sometimes added to the name (= Pali Sāma),  n. of a brahman lad,  former incarnation of Śākyamuni (story in full Mv 〔ii.209—219〕 in prose,  then in verse to 〔231.6〕): Śyāma Mv 〔ii.213.1,  3,  11,  15〕
 〔220.11〕
 〔226.4〕 (read at end with mss. Śyāmasya
 before it ca or va),  12
 〔228.4〕 (Syāma)
 〔231.1〕
 Karmav 〔55.17〕
 Syamu (n. sg.) LV 〔166.3〕 (vs,  a m.c.)
 Śyāmaśiri Mv 〔ii.214.8,  16〕
 〔217.5,  6,  7〕
 Śyāmaka Mv 〔ii.210.12,  13〕
 RP 〔22.1〕
 Śyāmaka-śiri,  often with v.l. °ka-ṛṣi,  Mv 〔ii.215.6,  7,  13,  15,  18〕
 〔216.2,  17,  20〕
 〔217.10〕
 〔218.1〕 etc.
(2) Syamu (acc. sg.,  a m.c.) ṛṣi LV 〔166.19〕 (vs),  n. of an ascetic who demanded of the Bodhisattva in a former birth that he count the leaves on a tree,  which he did.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 श्याम m. *the Indian cuckoo,  Pūrṇabh. 180,  13. ("Perhaps some distinct species of this bird is intended in our passage,  as the kokila is mentioned before in the same compound".)

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  श्याम
adjective
 
यः श्यामवर्णीयः।
 "कृष्णः श्यामः अस्ति।"

Synonyms:
  कृष्ण,  श्याम,  नील,  अश्वेत
adjective
 
कज्जलस्य अङ्गारस्य वा वर्णम्।
 "एतद् श्रुत्वा सोहनस्य मुखं कृष्णम् अभवत्।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

kha sgyo
श्याम

sngo
१) नील २) श्याम ३) हरित

sngo bsangs
१) अवदात २) श्याम ३) श्यामल ४) श्यामा ५) श्यामाक

ljang khu
श्याम / हरित

ljang gu
श्याम / हरित

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
अरुणो बालसंध्याभः पीतरक्तस्तु पिञ्जरः ।
कपिलः पिङ्गलः श्यावः पिशङ्गः कपिशो हरिः ॥ १३९६ ॥
बभ्रुः कद्रुः कडारश्च पिङ्गे कृष्णस्तु मेचकः ।
स्याद्रामः श्यामलः श्यामः कालो नीलोऽसितः शितिः ॥ १३९७ ॥
-wordlist-
 
अरुण (पुं),  बालसन्ध्याभ (पुं),  पीतरक्त (पुं),  पिञ्जर (पुं),  कपिल (पुं),  पिङ्गल (पुं),  श्याव (पुं),  पिशङ्ग (पुं),  कपिश (पुं),  हरि (पुं),  बभ्रु (पुं),  कद्रु (पुं),  कडार (पुं),  पिङ्ग (पुं),  कृष्ण (पुं),  मेचक (पुंक्ली),  राम (पुं),  श्यामल (पुं),  श्याम (पुं),  काल (पुं),  नील (पुं),  असित (पुं),  शिति (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

अशित
अशित,  शिति,  कृष्ण,  काल,  नील,  मेचक,  श्याम,  श्यामल,  राम
असितं शिति कृष्णं च कालं नीलं च मेचकम् ।
श्यामं तु श्यामलं रामं पालाशं हरितं हरित् ॥ ७३४ ॥
verse 4.1.1.734
page 0084

Tamil

ச்’யாம : கருப்பான,  கருநீலமான.

Mahabharata

English

Śyāma,  a mountain in Śākadvīpa. § 575b (Śākadvīpa): VI,  11,  419 (mahāgiriḥ),  426.

पुराणम्

English

श्याम / ŚYĀMA. A mountain in śākadvīpa. It is as dark as clouds and very tall. (M.B. bhīṣma parva,  Chapter 11,  Verse 19).

Vedic Reference

English

 Śyāma (‘swarthy’) with Ayas (‘metal’) in all probability
denotes ‘iron’ in the Atharvaveda^1 Śyāma alone has the
same sense in the Atharvaveda^2 and later.^3
1) xi. 3,  7.
2) ix. 5,  4.
3) Taittirīya Saṃhitā,  iv. 7. 5,  1
Kāṭhaka Saṃhitā,  xviii. 10
 Maitrāyaṇī
Saṃhitā,  ii. 11,  5
 Vājasaneyi Saṃhitā, 
xviii. 13.
Cf. Zimmer,  Altindisches Leben,  52,  54
Schrader,  Prehistoric Antiquities,  189.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 श्यामः,  त्रि,  (श्यायते मनो यस्मात् । श्यै + मक् ।)कृष्णगुणविशिष्टः । (यथा,  मनुः । ७ । २५ ।“यत्र श्यामो लोहिताक्षो दण्डश्चरति पापहा ।प्रजास्तत्र न मुह्यन्ति नेता चेत् साधु पश्यति ॥
”)हरिद्गुणविशिष्टः । इत्यमरः ॥

 श्यामः,  पुं,
   (श्यै + मक् ।) प्रयागस्य वटः । (यथारघुः । १३ । ५३ ।“त्वया पुरस्तादुपयाचितो यःसोऽयं वटः श्याम इति प्रतीतः ।राशिर्मणीनामिव गारुडानांसपद्मरागः फलितो विभाति ॥
”)मेघः । वृद्धदारकः । कोकिलः । कृष्णवर्णः ।हरिद्वर्णः । इति मेदिनी ॥
 धुस्तूरः । पीलु-वृक्षः । श्यामाकः । इति राजनिर्घण्टः ॥
 दम-नकवृक्षः । गन्धतृणम् । इति विश्वः ॥
 * ॥
श्यामवस्तूनि यथा,  --कृष्णानि केशवः सीरिचीरं चन्द्राङ्कराहवः ।विन्ध्याञ्जनाद्रिवृक्षाहिवनभैरवराक्षसाः ॥
शिवकण्ठघनद्वैपायनरामधनञ्जयाः ।शनिर्द्रुपदजा काली कलिकोलयमासुराः ॥
केशकज्ज्वलकस्तूरीराजपट्टविदूरजम् ।विषकोषकुहूशस्त्रागुरुपापतमोनिशाः ॥
मसीपङ्कमदाम्भोधियमुनाधूमकोकिलाः ।गोलाङ्गुलास्यगुञ्जास्ये कण्ठः खञ्जनकेकिनोः ॥
शवलं तालतापिञ्जतिलेन्दीवरवल्लयः ।रसविद्भूतशृङ्गारौ कटाक्षोऽलिः कणीनिका ॥
नीली जम्बूफलं मुस्ता काककृत्याकुकीर्त्तयः ।भिन्नश्छाया गजाङ्गारखलान्तःकरणादयः ॥
”इति कविकल्पलतायां २ श्लेषस्तवके ४ कुसुमम् ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 श्याम पु०
  श्यै--मक् । १ वृद्धदारकवृक्षे २ प्रयागतीर्थस्थे वटे३ कोकिले ४ मेघे ६ कृष्णवर्णे ६ हरिद्वर्णे च । ७ तद्वतित्रि०  मेदि० । ८ धुस्तूरे ९ पीलुवृक्षे १० श्यामाके राजनि० ।११ मरिचे १२ सिन्धुजलबणे च न०
  मेदि० । १३ दमनकवृक्षे१४ गन्धतृणे पु०
  विश्वः ।ईषद्भेदेऽपि कृष्णश्यामनीलादीनाममरादौ पर्य्यायता तत्रकृष्णवस्तूनि कतिचित् कविकल्पलतायां दर्शितानि यथा“कृष्णानि केशवः सीरिचीरं चन्द्राङ्कराहवः । विन्ध्या-ञ्जनाद्रिवृक्षाहिवनभैरवराक्षसाः । शिवकण्ठधनद्वैपा-यनरामधनञ्जयाः । शनिः द्रुपदजा काली कलिकोलय-माऽसुराः । केशकज्जलकस्तूरीराजपट्टविदुरजम् ।विषकोषकुहूशस्त्रागुरुपापतमोनिशाः । मसोपङ्कमटा-म्भोधियमुनाधूमकोकिलाः । गोलाङ्गूलास्यगुञ्जास्ये कण्ठःणञ्जनकेकिनोः । शबलं तालतापिञ्जतिलेन्दीवरवल्लयः ।रसावद्भुतशृङ्गारौ कटाक्षोऽलिः कनीनिका । नीलीजम्बूफलं मुस्ता काककृत्याकुकीर्त्तयः । भिन्नच्छायागजाङ्गारखलान्तःकरणादवः” ।

Burnouf

French

 श्याम श्याम a. (श्यै
 sfx. म) noir,  bleu foncé, 
vert foncé. -- S. m.
  couleur noire ou noirâtre.
		 Nuage sombre.
Le coucou kokila.
		 Datura metel
 convolvulus argenteus
 panicum
frumentaceum
 bot.
		 Np. d'un figuier sacré au confluent
d'Allahâbad. -- S. n.
  poivre noir.
		 Sel marin.  -- S. f.
 
श्यामा la nuit
 l'obscurité.
		 Indigo.
		 Vache.
		 Esp. de
petit oiseau.
		 Convolvulus turbith
 serratula
 echites
 basilic
curcuma longa
 abrus
 bot.
		 La Yamunā.
		 Gr.
ϰύανος
 (?)
ϰύαμος.
श्यामक m.
  panic,  bot.
श्यामकण्ठ m.
  paon
		 esp. de petit oiseau.
		 Śiva xx.
श्यामपत्र m.
  xanthocymus pictorius ou tamāla,  bot.
श्यामल a. noir,  bleu noir. -- S. m.
  couleur noire ou
bleu-foncée.
		 Grosse abeille noire.
		 Poivre noir.
		 Ficus
religiosa,  bot. -- F. Durgā.
श्यामाक m.
  panic,  bot.
श्यामाङ्ग m.
  (अङ्ग) la planète Mercure
		 son
régent.
श्यामाये (dén. ) devenir noir,  devenir sombre.

Stchoupak

French

 श्याम-
 a. noir,  de couleur foncée 
 brun de teint (considéré comme une
marque de beauté) 
 m.
  n.
  d'un figuier sacré à Prayāga ou Allahābād 
-आ- f.
  femme ayant certaines caractéristiques 
 n.
  d'une fille de Meru 
d'une femme 
 sorte d'oiseau 
 n.
  de diverses plantes 
 -क- m.
  frère de
Vasudeva 
 -इका- f.
  noirceur,  impureté 
 -ई-कृ- teindre en foncé, 
foncer 
 -ता- f.
  -त्व- nt. couleur foncée,  noirceur.
°कर्ण- a. qui a les oreilles noires.
°मुख- a. qui a des bouts de sein sombres.
°लता- f.
  sorte de plante grimpante.
श्यामारुण- a. rouge foncé.
श्यामावदात- a. noir tacheté de blanc.
श्यामा-देवी- f.
  n.
  d'une princesse.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.