| YouTube Channel

शोषः (zoSaH)

 
Apte
English
शोषः [śōṣḥ], [शुष्-घञ्] Drying up, dryness
ह्रदशोषविक्लवाम्
Ku.*
 4.39
so आस्यशोषः, कण्ठशोषः
&c.
Emaciation, withering up
शरीरशोषः, कुसुमशोषः
&c.
पुनः शोषं गमिष्यामि निरम्बुर्निरवग्रहः
Mb.
 * 3.7.5.
Pulmonary consumption or consumption in general
संशोषणाद् रसादीनां शोष इत्यभिधीयते Suśr.
शोषोत्सर्गे कर्मभिर्देहमोक्षे सरस्वत्यः श्रेयसे संप्रवृत्ताः
Mb.
 * 13. 76.12.
Comp.
 -संभवम् the root of long pepper.
Apte 1890
English
शोषः [शुष्-घञ्] 1 Drying up, dryness
ह्रदशोषविक्लवां Ku. 4. 39
so आस्यशोषः, कंठशोषः &c.
2 Emaciation, withering up
शरीरशोषः, कुसुमशोषः &c.
3 Pulmonary consumption or consumption in general
संशोषणाद्रसादीनां शोष इत्यभिधीयते Suśr.
Comp.
संभवं the root of long pepper.
Apte Hindi
Hindi
शोषः
पुं*
 - शुष् + घञ्
"सूखना, सूखापन"
शोषः
पुं*
 - शुष् + घञ्
"कृशता, कुम्हलान"
शोषः
पुं*
 - शुष् + घञ्
"फुप्फुसीय क्षय, या क्षयरोग"
Tamil
Tamil
சோ’ஷ: : உலர்ந்து போதல், க்ஷயரோகம்.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
शोषः,
पुं,
 (शुष् + भावे घञ् । शोषनम् । इतिमेदिनी ॥
(शुष्यत्यनेनेति । शुष् + करणे घञ् ।)यक्ष्मरोगः । इत्यमरः ॥
तद्रोगस्यौपधं यथा, --“वया त्रिकटुकञ्चैव करञ्जं देवदारु च ।मञ्चिष्टा त्रिफला श्वेता शिरीषो रजनीद्वयम्प्रियङ्गुनिम्बत्रिकटु गोमूत्रेणावघर्षितम् ।नस्यमालेपनञ्चैव स्नानमुद्वर्त्तनं तथा ॥
अपस्मारविषोन्मादशोषालक्ष्मीज्वरापहम् ।भूतेभ्यश्च भयं हन्ति राजद्वारे च शामनम् ॥
”इति गारुडे १९९ अध्यायः ॥