शोभाञ्जनः (zobhAJjanaH)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Apte Hindi
Hindiशोभाञ्जनः
शोभा-अञ्जनः -
"एक अत्यंत उपयोगी वृक्ष, सौहंजना"
Wordnet
Sanskrit तीक्ष्णगन्धकः, शोभाञ्जनः, शिग्रुः, तीक्ष्णगन्धकः, अक्षीवः, तीक्ष्णगन्धः, सुतीक्ष्णः, घनपल्लवः, श्वेतमरिचः, तीक्ष्णः, गन्धः, गन्धकः, काक्षीवकः, स्त्रीचित्तहारी, द्रविणनाशनः, कृष्णगन्धा, मूलकपर्णी, नीलशिग्रुः, जनप्रियः, मुखमोदः, चक्षुष्यः, रुचिराञ्जनः
सः वृक्षः यस्य दीर्घबीजगुप्तिः शाकार्थे उपयुज्यते।
"श्यामः तीक्ष्णगन्धकस्य बीजगुप्तिम् उञ्छति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritशोभाञ्जनः, (शोभं रुचिरं अञ्जनं यस्मात् ।)वृक्षविशेवः । शजिना इति भाषा । तत्पर्य्यायः ।शिग्रुः २ तीक्ष्णगन्धकः ३ अक्षीवः ४ मोचकः ५ ।इत्यमरः ॥
तीक्ष्णगन्धः ६ सुतीक्ष्णः ७ घन-पल्लवः ८ श्वेतमरिचः ९ । इति जटाधरः ॥
तीक्ष्णः १० गन्धः ११ गन्धकः १२ काक्षीवकः १३आक्षीवः १४ शुभाञ्जनः १५ स्त्रीचित्तहारी १६द्रविणनाशनः १७ । इति शब्दरत्नावली ॥
कृष्णगन्धा १८ मूलकपर्णी १९ । इति रत्नमाला ॥
नीलशिग्रुः २० जनप्रियः २१ मुखमोदः २२कृष्णशिग्रुः २३ चक्षुष्यः २४ रुचिराञ्जनः २५ ।अस्य गुणाः । तीक्ष्णत्वम् । कटुत्वम् । स्वादु-त्वम् । उष्णत्वम् । पिच्छिलत्वम् । जन्तुवातार्त्ति-शूलनाशित्वम् । चक्षुर्हितत्वम् । रोचनत्वञ्च ।इति राजनिर्घण्टः ॥
अपि च ।“शोभाञ्जनः कटुस्तिक्तः शोथविद्रधिगुल्मनुत् ।”इति राजवल्लभः ॥
अन्यच्च । अथ शोभाञ्जनः श्यामः श्वेतः रक्तश्च ।“शोभाञ्जनशिग्रुतीक्ष्णगन्धकाक्षीवमोचकाः ।तद्बीजं श्वेतमरिचं मधुशिग्रः सलोहितः ॥
शिग्रुः कटुः कटुः पाके तीक्ष्णोष्णो मधुरो लघुः ।दीपनो रोचनो रूक्षः क्षवस्तिक्तो विदाहकृत् ॥
संग्राह्यशुक्रलो हृद्यः पित्तरक्तप्रकोपणः ।चक्षुष्यः कफवातघ्नो विद्रधिश्वयथुकृमीन् ॥
मेदोपचीविषप्लीहगुल्मगण्डव्रणान् हरेत् ।श्वेतः प्रोक्तगुणो ज्ञेयो विशेषाद्दाहकृद्भवेत् ॥
प्लीहानं विद्रधिं हन्ति व्रनघ्नः पित्तरक्तकृत् ।मधुशिग्रुः प्रोक्तगुणो विशेषाद्दीपनः सरः ।शिग्रुवल्कलपत्राणां स्वरसः परमार्त्तिहृत् ॥
* ॥
क्षक्षुष्यं शिग्रुजं बीञं तीक्ष्णोष्णं विषनाशनम् ।सवृष्यं कफवातघ्नं तन्नस्येन शिरोऽर्त्तिनुत् ॥
शिग्रु शाकं हिमं स्वादु चक्षुष्यं वातपित्तहृत् ।बृंहणं शुक्रकृत् स्निग्धं रुच्यं मदकृमिप्रणुत् ॥
”अस्य पुष्पगुणाः ।“शिग्रोः पुष्पन्तु कटुकं तीक्ष्णोष्णं स्नायुशोथनुत् ।कृमिहृत् कफवातघ्नं विद्रधिप्लीहगुल्मजित् ॥
”अस्य फलगुणाः ।“शोभाञ्जनफलं स्वादु कषायं कफपित्तनुत् ।शूलकुष्ठक्षयश्वासगुल्महृत् दीपनं परम् ॥
”इति भावप्रकाशः ॥
अथ रक्तशोभानपर्य्यायः ।“सुरङ्गी स्वादुगन्धा च मधुलग्नः शुभाञ्जनः ॥
”इति रत्नमाला ॥
अन्यच्च ।“रक्तशोभाञ्जने तुल्यौ मधुशिग्रु मधुद्रवौ ।”इति शब्दरत्नावली ॥
अस्य पुष्पगुणाः ।“मधुशिग्रोस्त्वक्षिहितं रक्तपित्तप्रसादनम् ॥
”इति भावप्रकाशः ॥
अन्यत् रक्तशिग्रु शब्दे द्रष्टव्यम् ॥
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.