| YouTube Channel

शोण (zoNa)

 
शब्दसागरः
English
शोण
mfn.
 (-णः-णा or णी-णं)
1. Crimson, of a crimson colour.
2. Red in
the face, from passion, &c.
m.
 (-णः)
1. Crimson, the colour of the
red lotus.
2. A horse of a reddish or bright chesnut colour.
3. The
Śona river, which rises in the table land of Amerakantāk and
running first northerly and then easterly for 500 miles, falls into
the Ganges above Pātnā.
4. A flower, (Bignonia Indica.)
5. Fire
or its deity.
6. An ocean.
7. A red sort of sugar-cane.
8. The
planet Mars.
n.
 (-णं)
1. Red-lead.
2. Blood.
E.
 शोण् to be red,
aff.
अच्, fem.
aff.
 टाप् or ङीप् ।
Capeller Eng
English
शो॑ण
a.
 red, deep-red
m.
 redness,
N.
 of a river.
Yates
English
शोण (णः) 1.
m.
 Crimson colour
reddish horse
the
Sone river
Bignonia flower
fire
ocean
red sugar-cane.
n.
 Red lead
blood.
a. Crimson
red in the
face.
Spoken Sanskrit
English
शोण - zoNa -
adj.
 - red
शोण - zoNa -
adj.
 - crimson
शोण - zoNa -
adj.
 - purple
शोण - zoNa -
m.
 - fire
शोण - zoNa -
m.
 - redness
शोण - zoNa -
m.
 - chestnut or bay horse
शोण - zoNa -
m.
 - red sugar cane
शोण - zoNa -
m.
 - Broken bones plant or a variety of it [ Bignonia Indica - Bot. ]
शोण - zoNa -
m.
 - river zoNa or Sone
शोण - zoNa -
n.
 - red-lead
शोण - zoNa -
n.
 - blood
तूल शोण - tUla zoNa -
m.
 - cotton scarlet
स्फट शोण - sphaTa zoNa -
m.
 - crystal scarlet [ Col. Ind ]
तूल स्थिर शोण - tUla sthira zoNa -
m.
 - cotton fast scarlet
Wilson
English
शोण (ऋ) शोणृ r. 1st cl. (शोणति)
1 To be red.
2 To move or approach.
शोण
mfn.
 (-णः-णा or णी-णं)
1 Crimson, of a crimson colour.
2 Red in the face, from passion, &c.
m.
 (-णः)
1 Crimson, the colour of the red lotus.
2 A horse of a reddish or bright chesnut colour.
3 The Śoṇa river, which rises in the table land of Amarakaṇṭaka, and
running first northerly and then easterly for 500 miles, falls into the
Ganges above Patna.
4 A flower, (Bignonia Indica.)
5 Fire or its deity.
6 An ocean.
7 A red sort of sugar-cane.
n.
 (-णं)
1 Red-lead.
2 Blood.
E.
 शोण to be red,
aff.
 अच्, fem.
aff.
 ठाप् or ङीप्.
Apte
English
शोण [śōṇa],
a.
 (-णा or -णी
f.
 ) [शोण्-अच्]
Red, crimson, tinged red
स्त्यानावनद्धघनशोणितशोणपाणिरुत्तंसयिष्यति कचांस्तव देवि भीमः
Ve.*
 1.21
आस्वादितद्विरदशोणितशोणशोभाम्
Mu.*
 1. 8
Ku.*
 1.7.
Bay, reddish-brown.
Yellow.
णः Crimson, the red colour
उरुक्रमस्याधरशोणशोणिमा
Bhāg.*
 1.11.2.
Fire.
A kind or red sugar-cane.
A bay horse
शोण इति वर्णवचनो$श्वजातिगतं वर्णं वदति नान्यम् ŚB. on MS.* 6.8.41.
N.
 of a male river, rising in Gonḍavana and falling into the Ganges near Pāṭaliputra q. v.
प्रत्यग्रहीत् पार्थिववाहिनीं तां भागीरथीं शोण इवोत्तरङ्गः
R.*
 7.36.
The planet Mars
cf.
 लोहित.
A ruby
L.
 D. B.
णम् Blood.
Red lead.
Comp.
 -अम्बुः
N.
 of a cloud which is said to rise at the destruction of the world. -अश्मन्
m.
 ,
उपलः a red stone.
a ruby. -पद्मम् a red lotus. -पुष्पकः the Kovidāra tree.-रत्नम् a ruby. -हयः the epithet of द्रोणाचार्य
ततः शोणहयः क्रुद्धश्चतुर्दन्त इव द्विपः
Mb.
 * 7.16.19.
Apte 1890
English
शोण a. (णा or णी f.) [शोण्-अच्] 1 Red, crimson, tinged red
स्त्यानावनद्धघतशोणितशोणपाणिरुत्तंसयिष्यति कचांस्तव देवि भीमः Ve. 1. 21
आस्वादितद्वि दशोणि तशोणशोभां Mu. 1. 8
Ku. 1. 7.
2 Bay, reddish-brown.
3 Yellow.
णः 1 Crimson, the red colour.
2 Fire
3 A kind of red sugar-cane.
4 A bay horse.
5 N. of a male river, rising in Goṇḍavana and falling into the Ganges near Pātaliputra q. v.
प्रत्यग्रहीत्पार्थिववाहिनीं तां भागीरथीं शोण इवोत्तरंगः R. 7. 36.
6 The planet Mars
cf. लोहित.
णं 1 Blood.
2 Red lead.
Comp.
अंबुः N. of a cloud which is said to rise at the destruction of the world.
अश्मन् m.,
उपलः {1} a red stone. {2} a ruby.
पद्मं a red lotus.
पुष्पकः the Kovidāra tree.
रत्नं a ruby.
Monier Williams Cologne
English
शो॑ण mf(आ or ई)n. red, crimson, purple,
RV.
&c.
&c.
शो॑ण
m.
 redness,
BhP.
fire,
L.
Bignonia Indica or a variety of it,
L.
red sugar cane,
L.
a chestnut or bay horse,
L.
शो॑ण
m.
 the river Śoṇa or Sone (also f(आ).
it rises in Gondwana in the district of Nagpore, on the table-land of Amara-kaṇṭaka, four or five miles east of the source of the Narmadā [Nerbudda], and running first northerly and then easterly for 500 miles falls into the Ganges above Pāṭali-putra or Patnā),
MBh.
R.
&c.
शो॑ण
m.
N.
 of a partic. ocean,
L.
of a man g. नडादि
of a prince of the Pañcālas,
ŚBr.
शो॑ण
n.
 blood,
L.
red-lead,
L.
Monier Williams 1872
English
शोण, अस्, आ or ई, अम् (thought by some to be fr.
स-वर्ण), coloured like the red lotus, red, crimson,
of a crimson or chesnut colour
red in the face (from
passion &c.)
brown, bay
yellow
(अस्), m. the
colour of the red lotus, red, crimson (the colour)
fire or the god of fire
a sort of red sugar-cane
a
chesnut or bay horse
a particular ocean
the river
Śoṇa or Sone (sometimes written शोणा, f.
it rises
in Gondwana in the district of Nagpore, on the
table-land of Amara-kaṇṭaka, four or five miles east
of the source of the Narma-dā or Nerbudda, and
running first northerly and then easterly for five
hundred miles falls into the Ganges above Pāṭali-
putra or Patna)
the plant Bignonia Indica
a proper
N.
(अम्), n. blood
red-lead, minium
[cf. Slav.
sini.]
—शोण-झिण्टिका, f. a kind of red Barleria.
—शोण-झिण्टी, f., N. of two plants (= कुरुवक,
कण्टकिनी).
—शोण-नद, N. of a river.
—शोण-
पत्त्र, अस्, m. ‘red-leaved, ’ a red kind of hogweed.
—शोण-पद्मक, अम्, n. a red lotus.
—शोण-
पुष्पक, अस्, m. ‘red-flowered, ’ the Kovidāra tree.
—शोण-पुष्पी, f. ‘red-flowered, ’ a kind of plant
(= सिन्दूर-पुष्पी).
—शोण-रत्न, अम्, n. a red
gem
a ruby.
—शोण-सङ्गम, अस्, m. ‘Śoṇa-con-
fluence, ’ N. of a place.
—शोणाम्बु (°ण-अम्°), उस्,
m. ‘having crimson waters or having waters of
blood, ’ N. of one of the seven clouds at the destruc-
tion of the world.
—शोणाश्मन् (°ण-अश्°), आ, m. a
red stone
a ruby.
—शोणोपल (°ण-उप्°), अस्, m.
a red stone
a ruby.
—शोणोल्लीढ (°ण-उल्°), अस्, आ,
अम्, sharpened or polished on a whetstone.
Macdonell
English
शोण śóṇa,
a.
 red, crimson
m.
 redness (C., 🞄rare)
N. of a river, the Sone or Red River 🞄which flows into the Ganges at Pāṭaliputra 🞄(C.): -tā,
f.
 redness
-aśva,
a.
 having red 🞄horses, ep. of Droṇa.
Benfey
English
शोण शोण, i. e. probably (although
already in the Vedas). स-वर्ण,
I.
adj.
1. Crimson, of a crimson colour, of
chesnut colour, Vedāntas. in Chr. 214,
11.
2. Red in the face, from passion,
etc.
II.
m.
1. Crimson, the colour of
the red lotus.
2. A horse of a reddish
or bright chesnut colour, Vedāntas. in
Chr. 214, 10.
3. Fire.
4. A red sort
of sugar-cane.
5. The name of a river.
6. A flower, Bignonia indica.
III.
n.
1. Blood.
2. Red lead.
Apte Hindi
Hindi
शोण
वि* - शोण् + अच्
"लाल, गहरा लाल रंग, हल लालका रंग"
शोण
वि* - शोण् + अच्
"लाख के रंग का, लालिमायुक्त भूरा"
शोणः
पुं*
 - -
"लोहित वर्ण, लाल रंग"
शोणः
पुं*
 - -
आग
शोणः
पुं*
 - -
"एक प्रकार का लाल रंग का गन्ना, ईख"
शोणः
पुं*
 - -
कुम्मैत घोड़ा
शोणः
पुं*
 - -
एक दरिया का नाम जो गोंडवाना से निकलकर पटना के निकट गंगा में गिरती है
शोणः
पुं*
 - -
मंगलग्रह
शोणम्
नपुं*
 - -
रुधिर
शोणम्
नपुं*
 - -
सिंदूर
शोणः
पुं*
 - शोण्+अच्
लाल
L R Vaidya
English
SoRa {% (I) a. (f. णा or णी) %} Red, crimson, चिंतयामि तदाननं कुटिलभ्रु कोपभरेण । शोणपद्ममिवोपरि भ्रमताकुलं भ्रमरेण Git.G.iii., K.S.i.7.
SoRa {% (II) m. %} 1. The red colour
2. fire
3. a kind of sugarcane
4. a bay horse
5. the planet Mars
6. name of a male river
(it falls into the Ganges near Pāṭalīputra, भागीरथीं शोण इवोत्तरंगः R.vii.36.
SoRa {% (III) n. %} 1. Blood
2. red lead.
Bopp
Latin
शोण (r. शोण्, nisi hoc est Denom. a शोण) coccineus,
Wils.: «crimson». (Cf. slav. sinj ὑαϰίνϑινος.)
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
शोण
पु
शोण, पङ्गु, पद्मारुण
पङ्गुपद्मारुणौ शोणावम्बरे व्योमवाससी ॥ १३ ॥
verse 3.1.1.13
page 0014
Edgerton Buddhist Hybrid
English
Śoṇa (semi-MIndic for Pali Soṇa, BHS Śroṇa), n. of a disciple of Śākyamuni: Karmav 〔59.8〕
merely referred to with Rāṣṭrapāla as examples of disciples who were ordained only with their parentsʼ consent. Prob. = Śroṇa Koṭīkarṇa.
Lanman
English
śóṇa,
—1. a. red, deep-red
—2. m. Sone
or Red River, affluent of the Ganges.
[prop. ‘flame-colored’. cf. ἔ-καυ-σα,
‘burned, ’ καῦ-μα, ‘heat.’]
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
जम्बालेचकिलौ पङ्कः कर्दमश्च निषद्वरः ।
शादो हिरण्यबाहुस्तु शोणो नदे पुनर्वहः ॥ १०९० ॥
भिद्य उध्यः सरस्वांश्च द्रहोऽगाधजलो ह्रदः ।
-wordlist-
जम्बाल (पुंक्ली), इचकिल (पुं), पङ्क (पुंक्ली), कर्दम (पुं), निषद्वर (पुं), शाद (पुं), हिरण्यबाहु (पुं), शोण (पुं), नद (पुं), वह (पुं), भिद्य (पुं), उद्ध्य (पुं), सरस्वत् (पुं), द्रह (पुं), अगाधजल (पुं), ह्रद (पुं)
--source--
उकनाहः पीतरक्तच्छायः स एव तु क्वचित् ॥ १२४१ ॥
कृष्णरक्तच्छविः प्रोक्तः शोणः कोकनदच्छविः ।
-wordlist-
उकनाह (पुं), शोण (पुं), कोकनदच्छवि (पुं)
--source--
कापोतस्तु कपोताभः पीतस्तु सितरञ्जनः ।
हारिद्रः पीतलो गौरः पीतनीलः पुनर्हरित् ॥ १३९४ ॥
पालाशो हरितस्तालकाभो रक्तस्तु रोहितः ।
माञ्जिष्ठो लोहितः शोणः श्वेतरक्तस्तु पाटलः ॥ १३९५ ॥
-wordlist-
कापोत (पुं), कपोताभ (पुं), पीत (पुं), सितरञ्जन (पुं), हारिद्र (पुं), पीतल (पुं), गौर (पुं), पीतनील (पुं), हरित् (पुं), पालाश (पुं), हरित (पुं), तालकाभ (पुं), रक्त (पुं), रोहित (पुं), माञ्जिष्ठ (पुं), लोहित (पुं), शोण (पुं), श्वेतरक्त (पुं), पाटल (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
कर्क
कर्क, श्वेत, शोण, रक्त, हेम, कृष्ण
गुणदेशकृतास्तेषां संज्ञाः स्युरनेकधा लोके ।
कर्कः श्वेतः शोणो रक्तो हेमश्च कृष्णवर्णोऽश्वः ॥ ४३७ ॥
verse 2.1.1.437
page 0050
शोण
शोण, हिरण्यबाहु
शोणो हिरण्यबाहुर्मेकलकन्या च नर्मदा रेवा ॥ ६७४ ॥
verse 3.1.1.674
page 0077
अरुण
अरुण, शोण, रक्त, माञ्जिष्ठ, पाटल, ताम्र, लोहित
अरुणः शोणो रक्तो माञ्जिष्ठः पाटलस्तथा ताम्रः ।
लोहित इत्येकार्थाः कविभिः शब्दाः प्रयुज्यन्ते ॥ ७३३ ॥
verse 4.1.1.733
page 0084
Mahabharata
English
Śoṇa, a river. § 268 (Varuṇasabhāv.): II, 9, 373 (among the rivers in Varuṇa's palace).--§ 276 (Jarāsandhavadhap.): II, 20, 796 (crossed by Kṛshṇa, etc., on their way from Indraprastha to Rājagṛha).--§ 370 (Tīrthayātrāp.): III, 85, 8150 (ºsya Jyotirathyāyāś ca saṅgame), 8151 (ºsya Narmadāyāś ca prabhave (B. prabhede) …Vaṃśagulme).--§ 459 (Mārkaṇḍeyas.): III, 188, 12910 (seen by Mārkaṇḍeya in the stomach of Nārāyaṇa).--§ 494 (Āṅgirasa): III, 222, 14233 (among the rivers who are mothers of fires).--§ 574 (Jambūkh.): VI, 9, 337 (enumeration of the rivers of Bhāratavarsha
both C. and B. have Śoṇāṃ).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
शोण, ऋ गतौ । वर्णे । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(भ्वा०-पर०-सक०-वर्णे अक०-सेट् ।) वर्णश्चेहरक्तीभावः । शोणति सूर्य्यः सन्ध्यायाम् । इतिदुर्गादासः ॥
शोणं,
क्ली,
 (शोणतीति । शोण वर्णे + पचाद्यच् ।)सिन्दूरम् । रुधिरम् । इति राजनिर्घण्टः ॥
शोणः,
पुं,
 (शोण वर्णे + अच् ।) रक्तोत्पलतुल्य-वर्णः । तत्पर्य्यायः । कोकनदच्छविः २ । इत्य-मरः ॥
रक्तोत्पलनिभः ३ । इति शब्दरत्ना-वली ॥
रक्तोत्पलाभः ४ । इति जटाधरः ॥
(यथा, भागवते । १ । ११ । २ ।“स उच्चकाशे धवलोदरोदरो-ऽप्युरुक्रमस्याधरशोणशोणिमा ॥
”)नदविशेषः । तत्पर्य्यायः । हिरण्यवाहुः ।इत्यमरः ॥
हिरण्यवाहः ३ । इति भरतः ॥
स तु अमरकण्टकदेशात् पाटलिपुत्त्रे गङ्गायांमिलितः । तज्जलगुणाः । रुचिदत्वम् । सन्ताप-शोषापहत्वम् । पथ्यत्वम् । वह्निकरत्वम् ।बलक्षीणाङ्गवृद्धिप्रदत्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥
अग्निः । श्योनाकः । लोहिताश्वः । कोकनद-च्छाये, त्रि । इति मेदिनी ॥
समुद्रविशेषः ।इति धरणिः ॥
रक्तेक्षुः । श्योनाकप्रभेदः ।इति राजनिर्घण्टः ॥
(रक्तवर्णे, त्रि । यथा, कुमारे । १ । ७ ।“न्यस्ताक्षरा धातुरसेन यत्रभूज्जत्वचः कुञ्जरबिन्दुशोणाः ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
शोण गतौ
सक०
 वर्णे अक०
भ्वा०
पर०
 सेट् । शोणति अशीणीत् ऋदित् चङि न ह्रस्वः ।
शोण
न०
 शोण--अच् । १ सिन्दूरे २ रुधिरे च राजनि० ।३ रक्तेक्षौ ४ शोणाकभेदे राजनि० । ५ मङ्गले ग्रहे ६ अग्नौ७ चित्रके ८ नदभेदे स च अमरकण्टकदेशगतः पाटलि-पुत्रसन्निकृष्टे गङ्कायां मिलितः । ९ रक्तवर्णे
पु०
 १० त-द्वति
त्रि०
 मेदि० । ११ समुद्रभेदे धरणिः ।
Capeller
German
शो॑ण rot.
m.
 Röte, Flussname.
Grassman
German
śóṇa, a., flammenfarbig, glänzendroth [von einer Wurzel *śu, welche in śuc, śvit u. s. w. zu Grunde liegt], daher 2〉 m., rothes, feuerfarbenes Ross.
-as yā́mas asya (agnés) {846, 9}
vṛ́ṣā (sómas) {809, 13}.
-ā [du.] áśvā {269, 3}
hárī {6, 2} (beidemal die Rosse des Indra).
-ās 2〉 {387, 9}
{126, 4} (dáśarathasya).
Burnouf
French
शोण शोण a. rouge, écarlate. -- S.
m.
 couleur rouge.
Le feu.
L'Océan [la mer Erythrée].
Bignonia indica, bot.
Cheval rouge.
Le Śôna, affluent du Gange. -- S.
n.
 minium.
Sang.
शोणक
m.
 bignonia indica, bot.
शोणरत्न
n.
 rubis.
शोणाक
m.
 bignonia, bot.
शोणित a. rouge. -- S.
n.
 sang.
Safran.
शोणितपुर
n.
 la ville de l'asura Vāna.
शोणितोपल
n.
 (उपला) rubis.
Stchoupak
French
शोण-
a. rouge, couleur de sang
m.
 rougeur
n.
 d'un fleuve (aussi
-आ-
f.
 ) qui naît dans le Gondwana et se jette dans le Gange près. de
Pāṭaliputra, le Son
-ई-कृ- teindre en rouge
-ता-
f.
 rougeur.
°पद्म-
m.
 lotus rouge.
°भद्र-
m.
n.
 d'une rivière.
°हय- a. qui a des chevaux rouges (Droṇa)
शोणाश्व- id.
शोणाश्मन्-
m.
 rubis.
शोणोत्तरा-
f.
n.
 d'une femme.