शोक (zoka)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 शोक m.
  (-कः) Sorrow,  grief. 
 E.
  शुच् to regret,  aff.
   घञ् ।

Capeller Eng

English

 1 शोक॑ a.
  glowing. 

 2 शो॑क m.
  heat,  flame
 pain,  distress,  sorrow,  grief at (gen.  
or —°).

Yates

English

 शोक (कः) 1.
m.
  Sorrow,  grief. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   शोक  zoka  adj.
   hot  
   शोक  zoka  adj.
   burning   
   शोक  zoka  m.
   Sorrow personified  
   शोक  zoka  m.
   sorrow   
   शोक  zoka  m.
   flame  
   शोक  zoka  m.
   affliction   
   शोक  zoka  m.
   pain  
   शोक  zoka  m.
   glow   
   शोक  zoka  m.
   anguish  
   शोक  zoka  m.
   grief   
   शोक  zoka  m.
   grief for  
   शोक  zoka  m.
   heat   
   शोक  zoka  m.
   trouble     
            

Wilson

English

 शोक
m.
  (-कः) Sorrow,  grief. 
E.
  शुच to regret,  aff.
   घञ्.

Apte

English

शोकः [śōkḥ],  [शुच्-घञ्] Sorrow,  grief,  distress,  affliction,  lamentation,  wailing,  deep anguish
 श्लोकत्वमापद्यत यस्य शोकः R.*
  14.7. Comp.
   -अग्निः,  -अनलः the fire of grief.  -अपनोदः removal of grief.  -अभिभूत,  -आकुल,  -आविष्ट,  -उपहत,  -विह्वल a.
  afflicted or agonized by grief.  -अरिः the Kadamba tree. -कर्षित a.
  afflicted or agonized with grief.  -चर्चा indulgence in grief.  -नाशः the Aśoka tree. -निहत a.
  overcome with sarrow.-परायण,  -लासक a.
  engrossed in grief,  wholly given up to grief.  -रुग्ण a.
  broken down with sarrow. -विकलa.  overwhelmed with grief.  -स्थानम् any cause of sorrow.

Apte 1890

English

 शोकः [शुच्-घञ्] Sorrow,  grief,  distress,  affliction,  lamentation,  wailing,  deep anguish
 श्लाकत्वमापद्यत यस्य शोकः R. 14. 70. 
Comp. 
अग्निः,  
अनलः the fire of grief. 
अपनोदः removal of grief. 
अभिभूत. 
आकुल,  
आविष्ट,  
उपहत,  
विह्वल a. afflicted or agonized by grief. 
अरिः the Kadamba tree. 
कर्षित a. afflicted or agonized with grief. 
चर्वा indulgence in grief. 
नाशः the Aśoka tree. 
परायण,  
लासक a. engrossed in grief,  wholly given up to grief. 
विकल a. overwhelmed with grief. 
स्थानं any cause of sorrow. 

Monier Williams Cologne

English

 शोक a &c.
   See p.
  1091,  col. 1.

 शोक॑ b mfn.
   (√ शुच्) burning,  hot,  AV.
  

 शो॑क m.
  (ifc.  f(आ). ) flame,  glow,  heat,  RV.
  
 AV.
  
 ŚBr.

 sorrow,  affliction,  anguish,  pain,  trouble,  grief for (gen.   or comp. ),  RV.
   &c.
   &c.
  

 Sorrow personified (as a son of Death or of Droṇa and Abhimati),  Pur.
 

Monier Williams 1872

English

 शोक,  अस्,  m. sorrow,  grief,  sadness,  anguish,  afflic-
tion,  distress,  mourning,  lamentation
 (ई),  f.,  Ved.
night (= रात्रि,  Naigh. I. 7).
—शोक-कर्षित,  अस्, 
आ,  अम्,  harassed by sorrow,  agonized with grief.
—शोक-चर्चा,  f. ‘sorrow-repetition, ’ indulgence in
grief.
—शोक-च्छिद्,  त्,  त्,  त्,  sorrow-removing,  allaying
grief,  consoling.
—शोक-ज,  अस्,  आ,  अम्,  sorrow-born, 
produced by sorrow.
—शोक-दुःख-समन्वित, 
अस्,  आ,  अम्,  affected by sorrow and pain.
—शोक-
नाश,  अस्,  m. ‘sorrow-destroying, ’ the Aśoka tree.
—शोक-नाशन,  अस्,  ई,  अम्,  sorrow-destroying,  a
remover of grief.
—शोक-निहत,  अस्,  आ,  अम्,  struck
down or overcome with grief,  afflicted.
—शोक-
पङ्क,  अस्,  अम्,  m. n. a slough of sorrow (i. e. grief
compared to a quagmire).
—शोक-परायण,  अस्, 
आ,  अम्,  wholly given up to grief.
—शोक-परिप्लुत, 
अस्,  आ,  अम्,  overwhelmed with sorrow.
—शोक-
भङ्ग,  अस्,  m. ‘sorrow-break, ’ dissipation or re-
moval of sorrow.
—शोक-भार,  अस्,  m. a weight or
burden of sorrow.
—शोक-मूर्छित,  अस्,  आ,  अम्, 
stupified with sorrow,  swooning with grief.
—शोक-
रुग्ण,  अस्,  आ,  अम्,  broken down with sorrow,  in
great distress,  care-worn.
—शोक-लालस,  अस्,  आ,  अम्, 
entirely given up to sorrow,  abandoned to grief.
—शोक-वत्,  आन्,  अती,  अत्,  full of grief,  sorrowful.
—शोक-विनाशिन्,  ई,  इनी,  इ,  destroying or removing
sorrow.
—शोक-विवर्धन,  अस्,  ई,  अम्,  increasing
sorrow.
—शोक-संविग्न-मानस,  अस्,  आ,  अम्, 
having the heart distracted with grief.
—शोक-सन्-
तप्त,  अस्,  आ,  अम्,  inflamed or consumed by sorrow.
—शोक-सन्तप्त-मानस,  अस्,  आ,  अम्,  one whose
mind is consumed by sorrow.
—शोक-सागर,  अस्, 
m. a sea of trouble,  ocean of grief.
—शोक-स्थान, 
अम्,  n. any circumstance or occasion of sorrow.
—शोक-हारी,  f. a kind of plant (= वन-वर्व-
रिका).
—शोकाकुल (°क-आक्°),  अस्,  आ,  अम्,  over-
whelmed or overcome with sorrow.
—शोकाग्नि (°क-
अग्°),  इस्,  or शोकानल (°क-अन्°),  अस्,  m. the fire
of sorrow,  torment of grief,  deep distress,  violent
grief.
—शोकाग्नि-सन्तप्त,  अस्,  आ,  अम्,  inflamed or
consumed by the fire of sorrow,  tormented with
violent grief.
—शोकातिसार (°क-अत्°),  अस्,  m. dysen-
tery or diarrhœa produced by grief.
—शोकान्वित
(°क-अन्°),  अस्,  आ,  अम्,  filled with grief.
—शोकाप-
नुद (°क-अप्°),  अस्,  आ,  अम्,  removing or alleviating
sorrow,  consoling.
—शोकापनोद (°क-अप्°),  अस्,  m.
removal of sorrow,  dispelling grief
 a teacher of holy
wisdom.
—शोकापह (°क-अप्°),  अस्,  आ,  अम्,  de-
stroying or removing sorrow.
—शोकापहर्तृ (°क-
अप्°),  ता,  त्री,  तृ,  taking away or removing sorrow, 
allaying or dissipating grief.
—शोकाराति-भय-त्राण
(°क-अर्°),  अम्,  n. protection or a protector from
danger,  enemies,  and sorrow.
—शोकारि (°क-अरि), 
इस्,  m. ‘grief-enemy, ’ the Kadamba tree,  Nauclea
Kadamba.
—शोकार्त (°क-आर्°),  अस्,  आ,  अम्,  afflicted
with sorrow,  sorrow-stricken.
—शोकाविष्ट (°क-
आव्°),  अस्,  आ,  अम्,  filled with grief,  full of sorrow.
—शोकैकमय (°क-एक्°),  अस्,  ई,  अम्,  consisting
of sorrow only.
—शोकोत्पादन (°क-उत्°),  अस्,  ई, 
अम्,  causing sorrow,  producing grief,  afflicting.
—शो-
कोद्भव (°क-उद्°),  अस्,  आ,  अम्,  arising from sor-
row,  caused by grief.
—शोकोन्मथित-चित्तात्मन्
(°क-उन्°,  °त-आत्°),  आ,  आ,  अ,  having the thoughts and
mind agitated by sorrow.

 शोक शोक,  शोचन,  &c. See under rt. 1.
शुच्।

Macdonell

English

 शोक śók-a,  m.
  [√ śuc] flame,  glow (V.)
 🞄anguish,  sorrow,  grief,  affliction,  for (g.,  —°
 🞄V.,  C.): -carcā,  f.
  broodings of sorrow
 -ja,  🞄a.  produced by sorrow
 nāśana,  m.
  destroyer 🞄of grief
 -parāyaṇa,  a.
  plunged in 🞄grief
 -maya,  a.
  consisting of or full of sorrow
 🞄-ākula,  a.
  overwhelmed with grief
 -ārta,  🞄pp. afflicted with sorrow.

Benfey

English

 शोक शोक,  i. e. 1. शुच् + अ,  m.
 
Sorrow,  grief,  Pañc. 103,  2.
 -- Comp.
 
अ-,  see s. v. त्रि-,  m.
  the name of a
Ṛṣi,  Chr. 297,  13 = Rigv. i. 112,  13.
निःश्°,  i. e.
निस्- and वि-,  adj.
  free front
sorrow,  Hariv. 14227 (
निस्-). वित-,  i. e.
वि-इत-, 
 I. adj.
  free from sorrow.
 II. m.
 
the Aśoka tree.
स-,  adj.
  sorrowful.
Hit. 77,  1
 sad,  Ṛt. 6,  16. °कम्,  adv.
sorrowfully,  Vikr. 52,  18. हृच्छोक, 
i. e.
हृद्-,  and हृदय-,  m.
  heartache, 
a pang.

Apte Hindi

Hindi

शोकः
पुं*
  - शुच् + घञ्
"अफसोस,  रंज,  दुःख,  कष्ट,  विलाप,  रुदन,  वेदना"

L R Vaidya

English

 Soka {% m. %} Sorrow,  grief,  anguish,  affliction,  lamentation,  R.xii.97,  Bg.i.46,  Rt.vi.17.

Bopp

Latin

 शोक m. (r. शुच् moerere s. अ) moeror. BH. 1. 47.

Lanman

English

 śóka,  m. pain,  grief. [√śuc,  216. 1.]

Sanskrit Tibetan

Tibetan

skyo
१) आहा २) उद्विग्न ३) उद्वेग ४) खिद्यते ५) खिन्न ६) खेद ७) खेदित ८) शोक ९) संवेग १०) हा ११) हाहा

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
अन्तराया दानलाभवीर्यभोगोपभोगगाः ।
हासो रत्यरती भीतिर्जुगुप्सा शोक एव च ॥ ७२ ॥
कामो मिथ्यात्वमज्ञानं निद्रा चाविरतिस्तथा ।
रोगो द्वेषश्च नो दोषास्तेषामष्टादशाप्यमी ॥ ७३ ॥
-wordlist-
 
दोष (पुं),  दानान्तराय (पुं),  लाभान्तराय (पुं),  वीर्यान्तराय (पुं),  भोगान्तराय (पुं),  उपभोगान्तराय (पुं),  हास (पुं),  रति (स्त्री),  अरति (स्त्री),  भीति (स्त्री),  जुगुप्सा (स्त्री),  शोक (पुं),  काम (पुं),  मिथ्यात्व (क्ली),  अज्ञान (क्ली),  निद्रा (स्त्री),  अविरति (स्त्री),  राग (पुं),  द्वेष (पुं)

--source--
 
शोकः शुक्शोचनं खेदः क्रोधो मन्युः क्रुधा रुषा ।
क्रुत्कोपः प्रतिघो रोषो रुट् चोत्साहः प्रगल्भता ॥ २९९ ॥
अभियोगोद्यमौ प्रौढिरुद्योगः कियदेतिका ।
अध्यवसाय ऊर्जोथ वीर्यं सोऽतिशयान्वितः ॥ ३०० ॥
-wordlist-
 
शोक (पुं),  शुच् (स्त्री),  शोचन (क्ली),  खेद (पुं),  क्रोध (पुं),  मन्यु (पुं),  क्रुधा (स्त्री),  रुषा (स्त्री),  क्रुध् (स्त्री),  कोप (पुं),  प्रतिघ (पुं),  रोष (पुं),  रुष् (स्त्री),  उत्साह (पुं),  प्रगल्भता (स्त्री),  अभियोग (पुं),  उद्यम (पुं),  प्रौढि (स्त्री),  उद्योग (पुं),  कियदेतिका (स्त्री),  अध्यवसाय (पुं),  ऊर्ज (पुं),  वीर्य (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

रति
रति,  हास,  शोक,  क्रोध,  उत्साह,  भय,  जुगुप्सा,  विस्मय,  शम,  स्थायिभावाः
रतिर्हासश्च शोकश्च क्रोधोत्साहौ भयं तथा ।
जुगुप्साविस्मयशमाः स्थायिभावाः प्रकीर्तिताः ॥ ९१ ॥
verse 1.1.1.91
page 0011

एकाक्षरनाममाला

Sanskrit

हा,  शोक,  दुःख,  विषाद
अव्ययो हा स्मृतः शोके तथा दुःखविषादयोः ।
verse 1.1.1.46
page 0122

अमरकोशः

Sanskrit

Word:  शोकः
Root:  शोक
Gender:  पुं
Number:  all
Meaning(s): 
⇒ hot
⇒ pain
⇒ glow
⇒ heat
⇒ grief
⇒ flame
⇒ sorrow
⇒ burning
⇒ trouble
⇒ anguish
⇒ grief for
⇒ affliction
⇒ Sorrow personified
Shloka(s): 
1|7|25|1 ► वैरं विरोधो विद्वेषो मन्युशोकौ तु शुक्स्त्रियाम्। (नाट्यवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 1|7|25|1 ⇢ मन्युः (मन्यु) (पुं) ⇒ rage, mood, mind, zeal, fury, grief, anger, wrath, sorrow, mettle, spirit, ardour, passion, distress, sacrifice, affliction, high spirit, indignation, high spirit or temper
➠ 1|7|25|1 ⇢ शोकः (शोक) (पुं) ⇒ hot, pain, glow, heat, grief, flame, sorrow, burning, trouble, anguish, grief for, affliction, Sorrow personified
➠ 1|7|25|1 ⇢ शुक् (शुच्) (स्त्री) ⇒ pain, glow, heat, flame, sorrow, lustre, shining, brightness, tears [pl.], grief or regret for
Related word(s): 
परा_अपरासंबन्धः ➡ मनोविकारः
जातिः ➡ मानसिकभावः
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 शोकः,  पुं,
   शुच + घञ् ।) चित्तविकलता ।इष्टवियोगानुचिन्तनम् । इति नागोजीभट्टः ॥
बन्ध्वादिवियोगजनिता मनःपीडा । इति भाव-प्रकाशः ॥
 तत्पर्य्यायः । मन्युः २ शुक् ३ । इत्य-मरः ॥
 शुचा ४ निशमः ५ । इति शब्दरत्ना-वली ॥
 शोचनम् ६ खेदः ७ । इति हेमचन्द्रः ॥
तन्निवारणहेतुर्यथा,  --“भरतं पतितं दीनं शोचन्तं सुभृशं तदा ।शोचमानं वशिष्ठस्तु वारयामास हेतुभिः ॥
शोचमानस्तु सस्नेहा बान्धवाः सुहृदस्तथा ।पातयन्ति गतं स्वर्गादश्रुपातेन राघव ॥
भूरिद्युम्नो गतः स्वर्गं पुण्येन पतितः पुनः ।शोचितो बन्धुवर्गश्च मृतस्ने हं परित्यज ॥
”इति वह्निपुराणम् ॥
अपि च । अथ शोकापनोदनम् । याज्ञवल्क्यः ॥
“कृतोदकान् समुत्तीर्णान् मृदुशाद्वलसंस्थि-तान् ।स्नातानपनुदेयुस्तानितिहासैः पुरातनैः ॥
मानुष्ये कदलीस्तम्भे निःसारे सारमार्गणम् ।यः करोति स संमूढो जलवुद्वुदसन्निभे ॥
पञ्चधा संभृतः कायो यदि पञ्चत्वमागतः ।कर्म्मभिः स्वशरीरोत्थैस्तत्र का परिवेदना ॥
गन्त्री वसुमती नाशमुदधिर्दैवतानि च ।फेनप्रख्यः कथं नाशं मर्त्यलोको न यास्यति ॥
श्ले ष्माश्रु बान्धवैर्मुक्तं प्रेतो भुङ्क्ते यतोऽवशः ।अतो न रोदितव्यहि क्रियाकार्य्या विधानतः ॥
”इति शुद्धितत्त्वम् ॥
अन्यच्च ।श्रीभगवानुवाच ।“अशोच्यानन्वशोचस्त्वं प्रज्ञावादांश्च भाषसे ।गतासूनगतासंश्च नानुशोचन्ति पण्डिताः ॥
अव्यक्तोऽयमचिन्त्योऽयमविकार्य्योऽयमुच्यते ।तस्मादेवं विदित्वैनं नानुशोचितुमर्हसि ॥
अथ चैनं नित्यजातं नित्यं वा मन्यसे मृतम् ।तथापि त्वं महाबाहो नैनं शोचितुमर्हसि ॥
जातस्य हि ध्रुवो मृत्युर्ध्नुवं जन्म मृतस्य च ।तस्मादपरिहार्य्येऽर्थे न त्वं शोचितुमर्हसि ॥
देही नित्यमवध्योऽयं देहे सर्व्वस्य भारत ।तस्मात् सर्व्वाणि भूतानि न त्वं शोचितुमर्हसि ॥
”इति श्रीभगवद्गीतायाम् २ अध्यायः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 शोक पु०
  शुच--घञ् । इष्टवियोगजाते दुःखानुगुणे चित्त-वृत्तिभेदे अमरः । ल्युट् शोचनमप्यत्र न०
  ।

Capeller

German

 1. शोक॑ glühend.

 2. शो॑क m.
  Glut,  Flamme,  Schmerz,  Kummer.
शोकतस् Adv. aus Kummer.

Grassman

German

 śóka,  m.,  Licht,  Flamme (des Feuers) [von śuc]
 2〉 in der spätern Bedeutung Leiden,  welche aus der der brennenden Flamme (vgl. {929, 12}) sich entwickelt,  kommt es nur in einem Liede (125) vor,  welches sich dadurch als ein späteres erweist. — Vgl. arka-śoká,  tri-,  su-śóka.
-as agnés {229, 5}.
-am agnís ví ásṛṣṭa 〰 {857, 9}.
-ās asya (agnés) {302, 5}. — 2〉 ápṛṇantam abhí sám yantu 〰 {125, 7}.
-ais nís daha hṛtsú 〰 {929, 12}.

Burnouf

French

 शोक शोक m.
  (शुच्) chagrin. 
शोकारि m.
  (अरि) nauclea cadamba,  bot.

Stchoupak

French

 शोक-
 m.
  peine,  chagrin,  angoisse,  douleur (à cause de,  gén.  ifc.) 
-अं दा- v. s. {%DĀ- 
 %} Chagrin personnifié (fils de la Mort ou de
Droṇa) 
 -मय- -ई- a. qui consiste en chagrins,  plein de peines 
 -वन्त्
a. qui a des chagrins,  triste.
°कर्षित- a. v. tourmenté par la douleur.
°ज- a. produit par la douleur.
°नाशन- a. qui détruit la douleur.
°निहत- a. v. frappé ou terrassé par la douleur.
°पङ्क- m.
  nt. mare de chagrin (fig.).
°परायण- a. qui s'abandonne à la douleur.
°परिप्लुत- a. v. submergé par la douleur.
°मात्र-द्वितीय- a. qui est seul avec sa douleur.
°रुग्ण- a. v. brisé par la douleur.
°लालस- a. = °परायण-।
°विनाशन- °विनाशिन्- = °नाशन-।
°विवर्धन- a. qui augmente la douleur.
°संविग्न-मानस- a. qui a l'esprit troublé par le chagrin. 
°संतप्त- a. v. consumé par la douleur.
°सागर- m.
  océan de douleur (fig.).
°स्थान- nt. circonstance pénible.
°शोकाग्नि- m.
  feu de la douleur,  chagrin violent.
शोकातिग- ag. qui vaine la douleur.
शोकानुशोक- nt. chagrin sur chagrin. 
शोकान्तर- a. libre de chagrins.
शोकाराति-भय-त्राण- nt. qui protège des douleurs,  des ennuis et
des dangers.
शोकार्त- a. v. tourmenté par la douleur 
 -इ- f.
  fait de l'être.
शोकाविष्ट- a. v. rempli de chagrin. 
शोकोन्मथित-चित्तात्मन्- a. qui a l'esprit et le cœur troublés par le
chagrin. 
शोकोपहत- a. v. = °निहत-।

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.