| YouTube Channel

शैलेय (zaileya)

 
शब्दसागरः
English
शैलेय
mfn.
(-यः-यी-यं)
1. Produced in the mountains, &c., mountain-
ous, mountaineer.
2. Mountain-like.
n.
(-यः)
1. A fragrant resin,
(Stcrax or Benzoin. )
2. A vegetable perfume, commonly Murā.
3. Rock-salt.
m.
(-यः)
1. A bee.
2. A lion.
f.
(-यी) A name of
PĀRVATI.
E.
शिला a mountain, ढक्
aff.
Capeller Eng
English
शैलेय
m.
n.
benzoin or storax.
Yates
English
शैलेय (यं) 1.
n.
A fragrant resin,
perfume
rock salt.
m.
A bee.
f.
(ई)
Pārvatī. a. Of a mountain,
mountainous.
Wilson
English
शैलेय
mfn.
(-यः-यी-यं)
1 Produced in the mountains, &c., mountainous, mountaineer.
2 Mountain-like.
n.
(-यं)
1 A fragrant resin, (Storax or Benzoin. )
2 A vegetable perfume, commonly Murā.
3 Rock salt.
m.
(-यः) A bee.
f.
(-यी) A name of PĀRVATĪ.
E.
शिला a mountain, ढक्
aff.
Apte
English
शैलेय [śailēya],
a.
(-यी
f.
) [शिलायां भवः ढक्]
Mountainous
शैलेयस्थलीपाषाणनिषण्णः
V.*
4.
Produced from rocks.
Mountain-like, hard, stony.
यः A lion.
यम् Benzoin
शैलेयगन्धीनि शिलातलानि
R.*
6.51
शैलेय- नद्धेषु शिलातलेषु
Ku.*
1.55.
Fragrant resin.
Rocksalt. -यी
N.
of Pārvatī.
Apte 1890
English
शैलेय a. (यी f.) [शिलायां भवः ढक] 1 Mountainous
शैलेयस्थलीपाषाणनिषण्णः V. 4.
2 Produced from rocks.
3 Mountain-like, hard, stony.
यः 1 A lion.
2 A bee.
यं 1 Benzoin
शैलेयगंधीनि शिलातलानि R. 6. 51
शैलेयनद्धेषु शिलातलेषु Ku. 1. 55.
2 Fragrant resin.
3 Rock-salt.
यी N. of Pārvatī.
Monier Williams Cologne
English
शैलेय
mfn.
rocky, stony, mountain-like, hard,
Pāṇ.
v, 3, 102
produced in mountains or rocks,
W.
शैलेय mn. bitumen (of various kinds),
Kāv.
VarBṛS.
Suśr.
benzoin,
L.
a kind of lichen,
L.
शैलेय
m.
a bee,
L.
a lion,
L.
शैलेय
n.
Anethum Graveolens,
L.
rock-salt,
L.
Monier Williams 1872
English
शैलेय, अस्, ई, अम्, produced in the mountains,
&c., mountainous
produced from rocks
rocky,
stony, mountain-like, hard
(अम्), n. a fragrant
resin
benzoin or storax
a vegetable perfume (=
मुरा)
a kind of plant (= ताल-पर्णी)
rock-salt
(अस्), m. a lion
a bee
(ई), f., N. of Pārvatī.
—शैलेय-गन्धि, इस्, इस्, इ, fragrant with benzoin
or with the bituminous exudation of rocks.
Macdonell
English
शैलेय śail-eya,
m.
n.
(produced from stone, 🞄śilā), benzoin, bitumen, etc..
Benfey
English
शैलेय शैलेय, i. e. शैल + एय,
I.
adj.
1. Produced in the mountains.
2. Mountainous, mountaineer.
II.
m.
A bee, Ṛt. 6, 25.
III.
f.
यी, Pārvatī.
IV.
n.
1. Rock-salt.
2. Benzoin or
storax.
3. A kind of vegetable per-
fume.
Apte Hindi
Hindi
शैलेय
वि* - "शिलायां भवः, शिला + ढक्"
पहाड़ी
शैलेय
वि* - "शिलायां भवः, शिला + ढक्"
चट्टानों से उत्पन्न
शैलेय
वि* - "शिलायां भवः, शिला + ढक्"
"पत्थर की तरह कड़ा, पथरीला"
शैलेयः
पुं*
- -
सिंह
शैलेयः
पुं*
- -
भ्रमर
शैलेयम्
नपुं*
- -
"पर्वत गंधद्रव्य, धूप"
शैलेयम्
नपुं*
- -
सुगंधित राल
शैलेयम्
नपुं*
- -
सेंधा नमक
L R Vaidya
English
SEleya {% (I) a. (f. यी) %} 1. Mountainous
2. produced from rocks
3. mountain-like, hard.
SEleya {% (II) m. %} 1. A lion
2. a bee.
SEleya {% (III) m. %} 1. Benzoin, शैलेयनद्धेषु शिलातलेषु K.S.i.55
2. rock-salt.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
śaileya, nt., a kind of medicinal plant or substance: pattra-°yaṃ (in a list) Suv 〔105.1〕 (vs)
the word seems to be a dvandva
Tib. rdo dreg (acc. to Das, pitch
Skt. śaileya, bitumen) lo ma (leaf
but see Nobel 〔p. 267 lines 1—2〕, where Chin. seems to make pattra a plant)
in Skt. Lex. śaileya is said to mean Anethum graveolens.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
अश्मन्वत्, अश्मवत्, आश्म, आश्मन, आश्मिक, औपल, चित्रग्रावन्, दार्षद, दृषद्वत, शिलेय, शैलेय, शैल्य
adjective
अश्मना युक्तम् किमपि।
"अश्मन्वान् मार्गः अस्ति तस्मिन् देवालयं प्रति।"
Synonyms:
शिलेय, शैलेय, शैल, दृषद्वत्, शैल्य, शिलेय, शर्करिक, शार्करक, शार्कर, दार्षद, चित्रग्रावन्, आश्मिक, आश्मन, आश्म, अश्मवत्, अश्मन्वत्, शिलामय, प्रस्तरमय, औपल
adjective
शिलया निर्मितः।
"संग्रहालये महात्मनः गान्धीमहोदयस्य बृहती शिलेया प्रतिमा आसीत्।"
अमरकोशः
Sanskrit
Word: शैलेयम्
Root: शैलेय
Gender: नपुं
Number: all
Meaning(s):
hard
stony
rocky
rock-salt
mountain-like
produced in mountains or rocks
dill plant [Anethum Graveolens - Bot.]
Shloka(s):
2|4|122|2 कालानुसार्यवृद्धाश्मपुष्पशीतशिवानि तु॥ (वनौषधिवर्गः)
2|4|123|1 शैलेयं तालपर्णी तु दैत्या गन्धकुटी मुरा। (वनौषधिवर्गः)
Synonym(s):
2|4|122|2 कालानुसार्यम् (कालानुसार्य) (नपुं)
2|4|122|2 वृद्धम् (वृद्ध) (नपुं) cut, wise, glad, piece, large, great, senior, joyful, learned, cut off, exalted, older by, grown up, augmented, important, destroyed, eminent in, full-grown, experienced, old [person], what is cut off, distinguished by, advanced in years, increased to A or ai or au, become larger or longer or stronger, containing A or ai or au in the first syllable, nominal stem whose first syllable contains an A or ai or au
2|4|122|2 अश्मपुष्पम् (अश्मपुष्प) (नपुं)
2|4|122|2 शीतशिवम् (शीतशिव) (नपुं)
2|4|123|1 शैलेयम् (शैलेय) (नपुं) hard, stony, rocky, rock-salt, mountain-like, produced in mountains or rocks, dill plant [Anethum Graveolens - Bot.]
Related word(s):
जातिः तृणम्
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
शैलेयं,
क्ली,
(शिलायां भवम् शिला + ढक् ।)शैलजाख्यगन्धद्रव्यम् शेलेयक इति रन्दूच इतिछरिला इति ख्यातम् तत्पर्य्यायो यथा, --“शेलेयं शैलजं वृद्धं शिलापुष्पं शिलोद्भवम् ।स्थविरं पलितं जीर्णं तथा कालानुसार्य्यकम्
शिलोत्थञ्च शिलादद्रुः शैलाजं गिरिपुष्पकम् ।शिलाप्रसूनं सुभगं शैलकं षोडशाह्वयम
”अस्य गुणाः ।“शैलेयं शिशिरं तिक्तं सुगन्धि कफपित्तजित् ।दाहतृष्णावमिश्वासव्रणदोषविनाशनम्
”इति राजनिर्घण्टः
आंप ।“शैलेयन्तु शिलापुष्पं वृद्धं कालानुसार्य्यकम् ।शैलेयं शीतलं हृद्यं कफपित्तहरं लघु ।कण्डूकुष्ठाश्मरीदाहविषहृद्गुदरक्तहृत्
”इति भावप्रकाशः
*
तालपर्णी सैन्धवम् इति मेदिनी
शैलेयं, त्रि, (शैले भवम् शैल + ढक् ।) शैल-सम्भवम् इति हेमचन्द्रः
शिलातुल्यम् ।इति शब्दरत्नावली
(शिलेव शिला +“शिलाया ढः ।” १०२ इति योग-विभागेन ढञ्
)
शैलेयः,
पुं,
(शैले भवः शैल + ढक् ।) सिंहः ।भ्रमरः इति शब्दरत्नाली
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
शैलेय
न०
शिलायां भवः ढक् शैलजाख्ये गन्धद्रव्यमेदेहेमच० शैलेयं शीतल हृद्यं कफपित्तहरं लघु ।कण्डूकष्ठाश्मरीदाहविषहृद्गुदरक्तहृत्” भावप्र० ।२ पर्वतजातमात्रे
त्रि०
स्त्रियां ङीष् सिंहे भ्रमरेच पुंस्त्री० शब्दर० स्त्रियां ङीष् शिलातुल्येशब्दर० पार्वत्यां स्त्री ङीप्
Capeller
German
शैलेय
m.
n.
Erdharz.
Burnouf
French
शैलेय शैलेय a. (शिला) de rocher
de montagne
pareil à une montagne. -- S.
m.
abeille. -- S.
n.
sel gemme.
Le
parfum मुरा
Benjoin, storax.
Stchoupak
French
शैलेय-
nt. bitume
benjoin.