| YouTube Channel

शेमुषी (zemuSI)

 
शब्दसागरः
English
शेमुषी
f.
 (-षी) Understanding, intellect.
E.
 शे derived from शीङ् to
sleep, with the
aff.
 विच्, implying ignorance or delusion and मुष् to
steal, to take away, affs. क and ङीष्
or शम् to pacify, (the senses, )
क्कसु participial
aff.
 , fem. form,
deriv.
irr
 .
Capeller Eng
English
शेमुषी
f.
 intelligence, intention, purpose.
Yates
English
शेमुषी (षी) 3.
f.
 Understanding.
Spoken Sanskrit
English
शेमुषी - zemuSI -
f.
 - intellect
शेमुषी - zemuSI -
f.
 - understanding
शेमुषी - zemuSI -
f.
 - resolve
शेमुषी - zemuSI -
f.
 - purpose
शेमुषी - zemuSI -
f.
 - intention
शेमुषी - zemuSI -
f.
 - wisdom
Wilson
English
शेमुषी
f.
 (-षी) Understanding, intellect.
E.
 शे derived from शीङ् to sleep, with the
aff.
 विच्
implying,
ignorance or delusion
मुष to steal, to take away, affs. क and
ङीष्
or शम to pacify, (the senses, ) क्वसु participial
aff.
 , fem.
form,
deriv.
irr
 .
Apte
English
शेमुषी [śēmuṣī], 1 Intellect, understanding
स्वशेमुषीविशेषेण वशीकृतमहीतलम् Śiva B.5.3.
Resolve, purpose, intention.
Apte 1890
English
शेमुषी Intellect, understanding
Monier Williams Cologne
English
शेमुषी
f.
 (fr. pf.
p.
 of √ 1. शम्) understanding, intellect, wisdom,
Vās.
Rājat.
resolve, purpose, intention (ifc. °षीक),
Rājat.
BrahmaP.
Monier Williams 1872
English
शेमुषी शेमुषी, f. (probably fem. of the
perf. part. of rt. 1. शम्), understanding, intellect.
Macdonell
English
शेमुषी śem-uṣ-ī,
f.
 (of pf. pt. √ śam) understanding, 🞄wisdom
resolve, purpose (—° -ka, ): 🞄-muṣ,
a.
 robbing of wisdom.
Benfey
English
शेमुषी शेमुषी (properly fem. of
the ptcple. of the red. pf. of शम्)
f.
 Understanding.
Apte Hindi
Hindi
शेमुषी
स्त्री*
 - शी + क्वि=शेः मोहः तं मुष्णाति-शे + मुष् + क + ङीष्
"बुद्धि, समझ"
L R Vaidya
English
SemuzI {% f. %} Intellect, understanding.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
मतिर्मनीषा बुद्धिर्धीर्धिषणाज्ञप्तिचेतनाः ॥ ३०८ ॥
प्रतिभाप्रतिपत्प्रज्ञाप्रेक्षाचिदुपलब्धयः ।
संवित्तिः शेमुषी दृष्टिः सा मेधा धारणक्षमा ॥ ३०९ ॥
-wordlist-
मति (स्त्री), मनीषा (स्त्री), बुद्धि (स्त्री), धी (स्त्री), धिषणा (स्त्री), ज्ञप्ति (स्त्री), चेतना (स्त्री), प्रतिभा (स्त्री), प्रतिपद् (स्त्री), प्रज्ञा (स्त्री), प्रेक्षा (स्त्री), चित् (स्त्री), उपलब्धि (स्त्री), संवित्ति (स्त्री), शेमुषी (स्त्री), दृष्टि (स्त्री), मेधा (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
प्रेक्षा
प्रेक्षा, प्रज्ञा, प्रतिभा, धी, धिषणा, शेमुषी, मनीषा, बुद्धि, मति, मेधा, संख्या, संवित्ति, उपलब्धि
प्रेक्षा प्रज्ञा प्रतिभा धीर्धिषणा शेमुषी मनीषा च ।
बुद्धिर्मतिश्च मेधा संख्या संवित्तिरुपलब्धिः ॥ ३३४ ॥
verse 2.1.1.334
page 0040
नाममाला
Sanskrit
शेमुषी, धिषणा, प्रज्ञा, मनीषा, धी, आशय
शेमुषी धिषणा प्रज्ञा मनीषा धीस्तथाऽशयः ॥ ११० ॥
verse 0.1.1.110
page 0055
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
शेमुषी,
स्त्री,
 (शेते इति शेः मोहः । शी + विच्त मुष्णातीति । मुष स्तेये + मूलविभुजादित्वात्कः । गौरादित्वात् ङीष् । इत्यमरटीका ।)बद्धिः । इत्यमरः । १ । ५ । १ ॥
(यथा, राज-तरङ्गिण्याम् । ३ । २०६ ।“स्विन्नस्य हि विपर्य्येति तत्त्वज्ञस्यापि शेमुषी ॥
”शेल, ऋ चालगत्योः । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(भ्वा०-पर०-सक०-सेट् ।) ऋ, अशिशेलत् ।इति दुर्गादासः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
शेमुषी स्त्री शी--विच् शेः मोहस्तं मुष्णाति मुष--क । बुद्धौ अमरः ।
Capeller
German
शेमुषी
f.
 Verstand
Vorsatz, Entschluss.
Burnouf
French
शेमुषी शेमुषी
f.
 intelligence.
Stchoupak
French
शेमुषी-
f.
 intelligence, sagesse.
°मुष्- ag. qui vole l'intelligence.