शृधु (zRdhu)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 शृधु f.
  (-धुः)
	 1. The anus.
	 2. Intellect.
 E.
  शृध् to fart,  &c.,  Unādi aff.
  
कू
 also read शृधू ।

Apte

English

शृधुः [śṛdhuḥ],  1 Intellect (बुद्धि).

The anus,  also शृधू.

Apte 1890

English

 शृधुः 1 Intellect (बुद्धि). 
2 The anus. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Monier Williams Cologne

English

 शृधु mf.  the anus,  L.
 

 =
  बुद्धि,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 शृधु,  उस्,  m. f. (according to Śabda-k. only
m.),  the anus
 = बुद्धि।

Apte Hindi

Hindi

शृधुः
पुं*
  - शृध् + कु
बुद्धि

शृधुः
पुं*
  - शृध् + कु
गुदा

L R Vaidya

English

 SfDu {% m.f. %} 1. Intellect
 2. the anus.

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  शृध्
मूलधातुः:
   शृधु
धात्वर्थः:
  उन्दने
गणः:
  भ्वादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  उभयपदी
रूपम्:
  शर्दति-ते

धातुः:
  शृध्
मूलधातुः:
   शृधु
धात्वर्थः:
  शब्दकुत्सने, उन्दने च
गणः:
  भ्वादिः
कर्मकत्वं:
  अकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  आत्मनेपदी
रूपम्:
  शर्धते
अनुबन्धादिविशेषः:
  वृतादिः, द्युतादिः च

धातुः:
  शृध्
मूलधातुः:
   शृधु
धात्वर्थः:
  शब्दकुत्सने
गणः:
  चुरादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  उभयपदी
रूपम्:
  शर्धयति-ते

धातुप्रदीपः

Sanskrit

शृधुँ श्रृधु  शब्दकुत्सायाम् 
- शर्धते । शश्रृधे । शर्द्धः । शर्धञ्जहाः ।। 763 ।।

शृधुँ श्रृधु  प्रसहने 
- शर्धयति  अन्यत्र शर्धते  196

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 शृधुः,  पुं,
   (शृध + बाहुलकात् कुः ।) बुद्धिः ।गुदम् । इति विश्वः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 शृधु पु०
  शृध--कु । १ बुद्धौ बिश्वः । २ कुत्सिते ३ अपाने संस्तिप्तमा०

क्षीरतरङ्गिणी

Sanskrit

शृधुँ शृधु  शब्दकुत्सायाम्
- (अर्थविवरणम्) शब्दकुत्सा पायुशब्दत्वात् 
शर्धते  अशृधत् अशर्धिष्ट 738

धातुवृत्तिः

Sanskrit

शृधुँ शृधु  (अर्थः)  शब्दकुत्सायाम्
शर्द्धत इत्यादि पूर्ववत् अयं प्रहसने चुरादिः वृतादयस्त्रयउदितः 748

शृधुँ शृधु 
मानकरूपान्तरम् - मृधुँ
मृधु (अर्थः)  उन्दने
(अर्थविवरणम्) उन्दनं क्लेदनम् 
( शर्द्धति शशर्द्ध शशृधतुः शर्द्धिता षर्द्धते शशृघे इत्यादि शिशर्द्धिषति शरीशृध्यते शरीशर्द्धि ) हौ हेर्द्धिः "झषस्तथो'' इति धत्वे जश्त्वे,  लोटि हौ (शरीशृद्धि) लङि तिपि (अशरीशर्त) "रात्सस्य'' इति नियमात् न संयोगान्तलोपः सिपि तु क्वे "दश्च'' इति वा रुत्वे "रो रि"लोपे "ढ्रलोपे'' इति दीर्घे (अशरीशा) इत्यापि भवति एवं रुग्रिकोरपि ( शर्द्धयति अशशर्द्धत् अशीशॄधत् ) उदित्त्वाद्वेट् ( शर्द्धित्वा शृद्धा शृद्धः ) एवं (मर्द्धतीत्यादि) श्रृघेर्वृतादौ पाठः शब्दकुत्सायां क्रियाफलस्य अकर्तृगामित्वेपि आत्मनेपदार्थः तथा  ( सूत्रम्) वृद्भ्यः स्यसनोः (इति सूत्रम्) इति स्यसनोर्लुटि च क्रियाफलस्य कर्तृगामित्वेपि परस्मैपदार्थः तथा "पुषादिद्युतादि'' इत्यङर्थश्च वृतादिश्च द्युत्ताद्यन्तर्गणः तथा "न वृद्भश्चतुभ्र्यश्च'' इति स्यसनोः परस्मैपद इण्निषेधार्थश्च

शृधुँ श्रृधु (अर्थः)  प्रसहने
( शर्धयति अशशर्धत् अशशृधत् ) उदित्त्वाच्छर्धतीत्यत्रापि भवति ( श्रधित्त्वा श्रद्धा ) शर्घत इति शपि,  शब्दकुत्सायां तुदादिः,  उन्दने हि शपि शर्धतीति च 199

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“शृधु शब्दकुत्सायाम्”@} 2 ‘शब्दकुत्सा पायुशब्दः’ इति स्वामी। 
 वृतादिः। 
 ‘शर्धते शब्दकुत्सायाम् उन्दे शर्धति शर्धते। 
 3 इति देवः। 
 शर्धिता-त्री,  शर्धयिता-त्री,  शिशर्धिषिता-त्री,  शरीशृधिता-त्री
   इत्यादिकानि रूपाणि सर्वाण्यपि भौवादिकपर्षतिवत् 4 ऊह्यानि। 
 युचि- 5 शर्धनम्।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (१७४८)
 02 =>
  (१-भ्वादिः-७६०। अक। सेट्। आत्म।)
 03 =>
  (श्लो। ११८)
 04 =>
  (१०५४)
 05 =>
  [[B। ‘अशर्धनैः गोपकुलैः सहासौ ययौ कृपास्यन्दसुकॢप्तमोदैः।।’ धा। का। २-३।]]

1 {@“शृधु उन्दने”@} 2 ‘… वलेदने’ इति वोपदेवः। 
 ‘उन्दः = क्लेदनम्’ इति स्वामी। 
 ‘शर्धते शब्दकुत्सायाम् उन्दे शर्धति शर्धने।’ 3 इति देवः। 
 सर्वाण्यपि रूपाणि तौदादिकतर्पतिवत् 4 ज्ञेयानि। 
 णिनिप्रत्यये 5 परिशर्धी इति।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (१७४९)
 02 =>
  (१-भ्वादिः-८७३। सक। सेट्। उभ।)
 03 =>
  (श्लो। ११८)
 04 =>
  (७७२)
 05 =>
  [[C। ‘या नेदितोर्वीपरिशर्धिवीची विमृद्धवृक्षादिविबोध्यशैत्या।।’ धा। का। २-२६।]]

1 {@“शृधु प्रसहने”@} 2 ‘हिक्कादौ शर्धयत्यस्य शृधेः प्रसहने णिचि।।’ 3 इति देवः। 
 4 “‘शृध अप्रसहने’ अप्रसहनम् = अमर्षः। 
 ‘प्रसहने = अभिभवे इत्येके” इति स्वामी। 
 उदित्त्वात् णिज्विकल्पः। 
 ‘प्रहसनम् = विद्रवः’ इति गोविन्द- भट्टः इति शब्दकल्पद्रुमे। 
 ‘-- प्रहसने’ इति शाकटायनकाशकृत्सनौ। 
 ‘--प्रहसनम् = अभिभवः’ इति धा। 
 का। 
 व्याख्या 5। 
 शर्धकः-र्धिका,  शिशर्धयिषकः-षिका,  शर्धकः-र्धिका,  शिशर्धिषकः-षिका,  शरीशृधकः-धिका
   शर्धयिता-त्री,  शिशर्धयिषिता-त्री,  शर्धिता-त्री,  शिशर्धिषिता-त्री,  शरीशृधिता-त्री
   इत्यादिकानि रूपाणि सर्वाण्यपि दैवादिकगृध्यतिवत् 6 ऊह्यानि। 
 निष्ठायाम्-शधितम्,  शृद्धम्-शृद्धः,  ल्युटि- 7 शर्धनम्,  क्त्वायाम्-शर्धित्वा-शृद्ध्वा इति विशेषः।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (१७५०)
 02 =>
  (१०-चुरादिः-१७३५। सक। सेट्। उभ।)
 03 =>
  (श्लो। ११८)
 04 =>
  [पृष्ठम्१३१४+ ३१]
 05 =>
  (३-४०)
 06 =>
  (४२४)
 07 =>
  [[आ। ‘… तौ शर्धनाय समयातयतां नियुद्धम्।।’ धा। का। ३-४०।]]

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.