| YouTube Channel

शृत (zRta)

 
शब्दसागरः
English
शृत
mfn.
(-तः-ता-तं) Boiled, (water, milk or Ghee.)
E.
श्रा to boil,
aff.
क्त,
form
irr
.
or शृ-क्त
as applied to any other substances, the form
is श्राण or श्रपित
Capeller Eng
English
शृत॑
a.
boiled, roasted
n.
anything boiled,
esp.
boiled
milk
abstr.
शृतत्व॑ the being cooked.
Yates
English
शृत (तः-ता-तं)
a. Boiled.
Spoken Sanskrit
English
शृत - zRta -
adj.
- cooked
शृत - zRta -
adj.
- boiled
शृत - zRta -
n.
- boiled milk
शृत - zRta -
n.
- cooked food
Wilson
English
शृत
mfn.
(-तः-ता-तं) Boiled, (water, milk or Ghee.)
E.
श्रा to boil,
aff.
क्त, form.
irr
.
as applied to any other
substances, the form is श्राण or श्रपित.
Apte
English
शृत [śṛta], p. p.
Cooked
अयं सर्वः समस्ताङ्गः शृतः कृष्णमृगो मया
Rām.*
2.56.28 (some editions give श्रित for शृत).
Boiled (water, milk
&c.
).
Comp.
-पाक
a.
thoroughly cooked or boiled. -शीत
a.
boiled and cooked again.
Apte 1890
English
शृत p. p. 1 Cooked.
2 Boiled (water, milk &c.).
Monier Williams Cologne
English
शृत॑ a
mfn.
(fr. श्रा
cf.
श्रात॑) cooked, boiled (opp. to आम, ‘raw’, and
esp.
said of water, milk, and ghee),
RV.
&c.
&c.
शृत॑
n.
cooked food, (esp. ) boiled milk,
Br.
ĀśvŚr.
शृतं॑ in comp. for शृत॑म्.
शृत b See
p.
1088, col. 1 (cf. श्रीत,
p.
1098).
Monier Williams 1872
English
शृत शृत, अस्, आ, अम् (fr. rt. श्रा), boiled,
(used especially with reference to water, milk, and
ghee)
cooked, dressed
[cf. श्राण, श्रपित।]
—शृत-पा, आस्, आस्, अम् (see 2. and 4. पा), Ved. a
drinker or appropriator of an oblation, (Sāy. = क्षी-
रादेर् हविषः पातृ, Ṛg-veda VII. 18, 16.)
—शृत-पाक, अस्, आ, अम्, Ved. having a well-
performed cooking, cooked or dressed fit for the
gods, (Sāy. = देव-योग्य-पाकोपेत, Ṛg-veda I.
162, 10.)
शृत, अस्, आ, अम्, boiled, &c. See s. v.
Macdonell
English
शृत śṛ-tá, pp. (√ śrā) cooked, boiled
n.
🞄cooked food, sp. boiled milk (V.): -pā́ka,
a.
🞄thoroughly cooked (RV.¹).
Apte Hindi
Hindi
शृत
भू* क* कृ* - शृ+ क्त
पकाया हुआ
शृत
भू* क* कृ* - शृ+ क्त
"उबाला हुआ (पानी, दूध आदि)"
L R Vaidya
English
Sfta {% a. (f. ता) %} Cooked, boiled.
Lanman
English
śṛtá, see √śrā.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
bskol ba
१) क्वथित २) निष्पक्व ३) शृत
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
पक्वे परिणतं पाके क्षीराज्यहविषां शृतम् १४८५
-wordlist-
पक्व (क्ली), परिणत (क्ली), शृत (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
शृत
शृत, पक्व
शीनं स्त्यानं शृतं पक्वं विलीनं द्रुतमुच्यते
verse 2.1.1.276
page 0033
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
शृतं, त्रि, (श्रा पाके + क्तः ।) “शृतं पाके ।”६ २७ इति शृभावः ।) पक्वक्षीराज्य-पयांसि इत्यमरः
शृतमन्नं विवर्ज्जयेदिति-त्वार्षम् इति भरतः
कथितम् इति शब्दचन्द्रिका रत्नमाला
*
अथ क्वाथविधिः ।“पानीयं षोडशगुणं क्षुण्ण द्रव्यपले क्षिपेत् ।मृत्पात्रे क्वाथयेत् ग्राह्यमष्टमांशावशेषितम्
कर्षादौ तु पलं यावत् दद्यात् षोडशिकं जलम् ।तज्जलं पाययेद्धीमान् कोष्णं मृद्वग्निसाधितम् ।शृतः काथः कषायश्च निर्य्यूहः निगद्यते
”क्वाथपानमात्रामाह ।“मात्रोत्तमा पलेन स्यात्त्रिभिरक्षैस्तु मध्यमा ।जघन्या पलार्ङ्ग्रेन स्नेहक्वाथौषधेन
”तन्त्रान्तरे ।“क्वाथद्रव्यपले वारि द्विरष्टगुणमिष्यते ।चतुर्भागावशिष्टन्तु पेयं पलचतुष्टयम्
दीप्तानलं महाकायं पाययेत् द्व्यञ्जलिं जलम् ।अन्ये त्वर्द्धं परित्यज्य प्रसृतन्तु चिकित्सकाः
क्वाथत्यागमनिच्छन्तस्त्वष्टभागावशेषितम् ।पारम्पर्य्योपदेशेन वृद्धवैद्याः पलद्वयम्
”अष्टभागावशेषितस्य चतुर्भागावशिष्टापेक्षयागुरुत्वाद्दीप्तानलं महाकायं पलद्वयं पायये-न्मध्यमाग्निमल्पकायं पलमात्रं पाययेत् ।मात्रोत्तमा पलेन स्यादित्यादिवचनात् ।“क्वाथे क्षिपेत् सितामशैश्चतुर्थाष्टमषोडशैः ।वातपित्तकफातङ्के विपरीतं मधु स्मृतम्
जीरकं गुग्गुलुं क्षारं लवणञ्च शिलाजतु ।हिङ्गु त्रिकटुकञ्चैव क्वाथे शाणोन्मितं क्षिपेत्
क्षीरं घृतं गुडं तैलं मूत्रं चान्यत द्रवं तथा ।कल्कं चूर्णादिकं क्वाथे निक्षिपेत् कर्षसम्मितम्
तत्रोपविश्य विश्रान्तः प्रसन्नवदनेक्षणः ।औषधं हेम रजतं मृद्भाजनपरिस्थितम्
पिबेत् प्रमन्नहृदयः पीत्वा पात्रमधोमुखम् ।विधायाचम्य सलिलं ताम्बूलाद्युपयोजयेत्
”इति भावप्रकाशः
अन्यच्च ।“द्रव्यादापोत्थितात्तोये वह्निना परितापितात् ।निःशृतो यो रसः पूतः शृतः समुदाहृतः
”इति वैद्यकम्
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
शृत
त्रि०
शृ--क्त पक्वे अमरः क्वथिते जलादौ च“द्रव्यादुत्थापितात्तोयात् वह्निना परितापितात् गिःसृतोयो रसः पूतः शृगः समुदःहृतः” वैद्यकोक्ते द्रव्य-क्वाथजे रसे
पु०
Capeller
German
शृत॑ (s. 1. श्रा)
n.
Gekochtes, bes. gekochte
Milch. शृतं कर् kochen. Abstr. शृतत्व॑
n.
das Gekochtsein.
Burnouf
French
शृत शृत (pp. de श्रा) bouillie.
शृतपाक
m.
le moment la chair de la victime est
bouillie, Vd.
Stchoupak
French
शृत-
(cf. श्रा-) a. v. cuit, bouilli.