शृङ्ग (zRGga)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 शृङ्ग n.
  (-ङ्गं)
	 1. A horn. 
	 2. A mark,  a sign. 
	 3. The top of a mountain. 
4. The summit of a building.
	 5. Any point or projection. 
	 6. A
horn of the moon. 
	 7. A horn used as a wind-instrument.
	 8. Sover-
eignty,  mastership.
	 9. Dignity,  elevation. 
	 10. A fountain,  an
artificial one or jet d'eau.
	 11. A lotus.
	 12. Very sharp.
	 13. Minutely
fine.
	 14. Excess of love.
	 m.
  (-ङ्गः)
	 1. A medicinal root,  commonly
Jivaka.
	 2. A Muni so named.
	 f.
  (-ङ्गी)
	 1. Gold.
	 2. A fish,  (Silurus
Singio,  HAM.)
	 3. A plant (Betula.)
	 4. Rishabha,  a medicinal root, 
sharped like a bull's horn. 
	 5. Another plant,  a kind of Rhus, 
with an excrescence or gall in the bark,  compared to a crab's
horn. 
 E.
  शॄ to injure,  Unādi aff.
   गन्,  and the vowel made short.

Capeller Eng

English

 शृ॑ङ्ग n.
  (adj.  —° f.
  आ & ई) horn (of every kind),  tusk
of an elephant,  syringe,  peak of a mountain,  turret of a temple or
palace
 top,  point i.g.
  ,  also fig.
   the best of its kind. 

Yates

English

 शृङ्ग (ङ्गं) 1.
n.
  A horn
 a mark
 a
peak
 elevation,  dignity
 artifi-
cial fountain
 lotus
 very sharp
or fine.
m.
  Name of a sage.
f.
 
(ई) A fish and a plant
 gold.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

शृङ्ग 	-	 zRGga 	-	 n.
  	-	 horn  [ of an animal ]
शृङ्ग 	-	 zRGga 	-	 n.
  	-	 horn
शृङ्ग 	-	 zRGga 	-	 m.
  	-	  kind of medicinal or poisonous plant
शृङ्ग 	-	 zRGga 	-	 n.
  	-	  height or perfection of anything
शृङ्ग 	-	 zRGga 	-	 n.
  	-	  pinnacle
शृङ्ग 	-	 zRGga 	-	 n.
  	-	  tusk of an elephant
शृङ्ग 	-	 zRGga 	-	 n.
  	-	  elevation
शृङ्ग 	-	 zRGga 	-	 n.
  	-	  summit of a building
शृङ्ग 	-	 zRGga 	-	 n.
  	-	  acme
शृङ्ग 	-	 zRGga 	-	 n.
  	-	  hare's horn
शृङ्ग 	-	 zRGga 	-	 n.
  	-	  peak
शृङ्ग 	-	 zRGga 	-	 n.
  	-	  turret
शृङ्ग 	-	 zRGga 	-	 n.
  	-	  cusp or horn of the moon
शृङ्ग 	-	 zRGga 	-	 n.
  	-	  horn used for various purposes
शृङ्ग 	-	 zRGga 	-	 n.
  	-	  sign
शृङ्ग 	-	 zRGga 	-	 n.
  	-	  extremity
शृङ्ग 	-	 zRGga 	-	 n.
  	-	  particular military array in the form of a horn or crescent
शृङ्ग 	-	 zRGga 	-	 n.
  	-	  top or summit of a mountain
शृङ्ग 	-	 zRGga 	-	 n.
  	-	  crag
शृङ्ग 	-	 zRGga 	-	 n.
  	-	  horn as a symbol of self reliance or strength or haughtiness
शृङ्ग 	-	 zRGga 	-	 n.
  	-	  rising of desire
शृङ्ग 	-	 zRGga 	-	 n.
  	-	  Agarwood   [ agallochum - Bot. ]
शृङ्ग 	-	 zRGga 	-	 n.
  	-	  excess of love or passion
शृङ्ग 	-	 zRGga 	-	 n.
  	-	  mark
शृङ्ग 	-	 zRGga 	-	 n.
  	-	  token
शृङ्ग 	-	 zRGga 	-	 n.
  	-	  anything impossible or extra ordinary
शृङ्ग 	-	 zRGga 	-	 n.
  	-	  highest point
शृङ्ग 	-	 zRGga 	-	 n.
  	-	  point
शृङ्ग 	-	 zRGga 	-	 n.
  	-	  water-engine
शृङ्ग 	-	 zRGga 	-	 n.
  	-	  end
शृङ्ग 	-	 zRGga 	-	 n.
  	-	  lotus
शृङ्ग 	-	 zRGga 	-	 n.
  	-	  syringe
शृङ्ग 	-	 zRGga 	-	 n.
  	-	  any peak or projection or lofty object

शृङ्ग 	-	 zRGga 	-	 n.
  	-	 horn
शृङ्ग 	-	 zRGga 	-	 n.
  	-	 horn  [ of an animal ]
कर्णशृअङ्ग 	-	 karNazRaGga 	-	 n.
  	-	 earhorn
विषाणक 	-	  viSANaka 	-	 adj.
  	-	 horn
क्षिद्र 	-	  kSidra 	-	 m.
  	-	 horn
बकुर 	-	  bakura 	-	 m.
  	-	 horn
शिरोरुह 	-	  ziroruha 	-	 m.
  	-	 horn
विषाण 	-	  viSANa 	-	 m.
  n.
  	-	 horn
अन्यशृङ्ग 	-	  anyazRGga 	-	 n.
  	-	 horn
कूट 	-	  kUTa 	-	 n.
  	-	 horn
ललामन् 	-	  lalAman 	-	 n.
  	-	 horn
कामुक 	-	  kAmuka 	-	 adj.
  	-	 horny
लम्पट 	-	  lampaTa 	-	 adj.
  	-	 horny
शार्ङ्ग 	-	  zArGga 	-	 adj.
  	-	 horny
शृङ्ग्य 	-	  zRGgya 	-	 adj.
  	-	 horny
विषाणवत् 	-	  viSANavat 	-	 adj.
  	-	 horned
विषाणिन् 	-	  viSANin 	-	 adj.
  	-	 horned
शृङ्गारक 	-	  zRGgAraka 	-	 adj.
  	-	 horned
शृङ्गवत् 	-	  zRGgavat 	-	 adj.
  	-	 horned
शृङ्गिन् 	-	  zRGgin 	-	 adj.
  	-	 horned

शृङ्ग 	-	 zRGga 	-	 n.
  	-	 horn  [ of an animal ]
पशु 	-	 pazu 	-	 m.
  	-	 animal
पोत 	-	 pota 	-	 m.
  	-	 youngofananimal
भारवह 	-	  bhAravaha 	-	 m.
  	-	  ass  [ any animal that carries load ]
न्यूङ्खयति  { न्यूङ्खय } 	-	  nyUGkhayati  { nyUGkhaya } 	-	 verb 	-	  growl  [ as a hungry animal ]
तैर्यग्योन 	-	  tairyagyona 	-	 adj.
  	-	 animal
वन्ध्य 	-	  vandhya 	-	 adj.
  	-	  barren  [ women ,  female animals or plants ]
प्रकृति 	-	  prakRti 	-	 f.
  	-	 animal
प्रजा 	-	  prajA 	-	 f.
  	-	 animal
मृग 	-	  mRga 	-	 m.
  	-	 animal
प्राणिन् 	-	  prANin 	-	 m.
  	-	 animal
कलञ्ज 	-	  kalaJja 	-	 m.
  	-	 animal
खटखादक 	-	  khaTakhAdaka 	-	 m.
  	-	 animal
खेलि 	-	  kheli 	-	 m.
  	-	 animal
खुराक 	-	  khurAka 	-	 m.
  	-	 animal
चरि 	-	  cari 	-	 m.
  	-	 animal
तिर्यग्जन 	-	  tiryagjana 	-	 m.
  	-	 animal
तिर्यग्जाति 	-	  tiryagjAti 	-	 m.
  	-	 animal
तिर्यग्योन 	-	  tiryagyona 	-	 m.
  	-	 animal
तिर्यञ्च् 	-	  tiryaJc 	-	 m.
  	-	 animal

शृङ्ग 	-	 zRGga 	-	 n.
  	-	 horn  [ of an animal ]
पशु 	-	 pazu 	-	 m.
  	-	 animal
चित्रचालन 	-	 citracAlana 	-	 n.
  	-	 animation  [ computer ]
जीवीकरण 	-	 jIvIkaraNa 	-	 n.
  	-	 animation  [ computer ]
सञ्जीवन 	-	 saJjIvana 	-	 n.
  	-	 animation  [ computer ]
पोत 	-	 pota 	-	 m.
  	-	 youngofananimal
भारवह 	-	  bhAravaha 	-	 m.
  	-	  ass  [ any animal that carries load ]
छत्रा 	-	  chatrA 	-	 f.
  	-	 anise
मिशी 	-	  mizI 	-	 f.
  	-	 anise
सुपुष्पा 	-	  supuSpA 	-	 f.
  	-	 anise
सुपुष्पी 	-	  supuSpI 	-	 f.
  	-	 anise
सालेय 	-	  sAleya 	-	 m.
  	-	 anise
न्यूङ्खयति  { न्यूङ्खय } 	-	  nyUGkhayati  { nyUGkhaya } 	-	 verb 	-	  growl  [ as a hungry animal ]
तैर्यग्योन 	-	  tairyagyona 	-	 adj.
  	-	 animal
वन्ध्य 	-	  vandhya 	-	 adj.
  	-	  barren  [ women ,  female animals or plants ]
प्रकृति 	-	  prakRti 	-	 f.
  	-	 animal
प्रजा 	-	  prajA 	-	 f.
  	-	 animal
मृग 	-	  mRga 	-	 m.
  	-	 animal
प्राणिन् 	-	  prANin 	-	 m.
  	-	 animal
कलञ्ज 	-	  kalaJja 	-	 m.
  	-	 animal

Wilson

English

 शृङ्ग
n.
  (-ङ्गं)
1 A horn. 
2 A mark,  a sign. 
3 The top of a mountain. 
4 Sovereignty,  mastership.
6 Dignity,  elevation. 
6 A fountain,  an artificial one or jet d'eau.
7 A lotus.
8 Very sharp.
9 Minutely fine.
m.
  (-ङ्गः)
1 A medicinal root,  commonly Jīvaka.
2 A Muni so named.
f.
  (-ङ्गी)
1 Gold.
2 A fish,  (Silurus Singio,  HAM.)
3 A plant,  (Betula.)
4 Ṛṣabha,  a medicinal root,  shaped like a bull's horn. 
5 Another plant,  a kind of Rhus,  with an excrescence or gall in the bark, 
compared to a crab's horn. 
E.
  शॄ to injure,  Uṇādi aff.
   गन्,  and the vowel made short.

Apte

English

शृङ्गम् [śṛṅgam],  [शॄ-गन् पृषो˚ मुम् ह्रस्वश्च Uṇ.*
  1.123]

A horn
 वन्यैरिदानीं महिषैस्तदम्भः शृङ्गाहतं क्रोशति दीर्घिकाणाम् R.*
  16.13
 गाहन्तां महिषां निपानसलिलं शृङ्गैर्मुहुस्ताडितम् Ś.*
  2.6.

The top or summit of a mountain
 अद्रेः शृङ्गं हरति पवनः किंस्विदित्युन्मुखीभिः Me.*
  14, 54.
 Ki.*
  5.42
 R.*
  13.26.

The top of a building,  turret.

Elevation,  height
 रक्षो- लोकस्य सर्वस्य कः शृङ्गं छेत्तुमिच्छति Rām.*
  3.31.43.

Lordship,  sovereignty,  supremacy,  eminence
 शृङ्गं स दृप्तविनयाधिकृतः परेषामत्युच्छ्रितं न ममृषे न तु दीर्धमायुः R.*
  9.62 (where the word means a 'horn' also).

A cusp or horn of the moon. 

Any peak,  point or projection in general.

A horn (of a buffalo &c.
 ) used for blowing.

A syringe
 वर्णोदकैः काञ्चनशृङ्गमुक्तैः R.*
  16.7.

Excess of love,  rising of desire.

A mark,  sign. 

A lotus.

A fountain of water.

Pride,  selfrespect
 अवाप्य पृथिवीं कृत्स्नां न ते शृङ्गमवर्धत Mb.
 *  3.3.1 (com.  शृङ्गं प्रभुत्वाभिमानः).

The stick (काण्ड) of an arrow with a horn-like knob
 शृङ्गमग्निर्बभूवास्य भल्लः सोमो विशांपते Mb.
 *  8.34.18.

A particular military array
 Mb.
 *  6.

The female breast. Comp.
   -अन्तरम् space or interval between the horns (of a cow &c.
 ). -उच्चयः a loft y summit. -कन्दः,  -कन्दकः Trapa Bispinosa (Mar.  शिंगाडा).

ग्राहिका direct manner.

(in logic) taking singly. -जः an arrow. (-जम्) aloe-wood.-प्रहारिन् a.
  butting. -प्रियः an epithet of Śiva.  -मोहिन्m.  the Champaka tree.

वेरम् N.
  of a town on the Ganges near the modern Mirzāpura
 आससाद महाबाहुः शृङ्गवेरपुरं प्रति Rām.*
  2.5.26
 U.*
  1.21 (v. l. )

ginger. -वेरकम् ginger.

Apte 1890

English

 शृंगं [शॄ-गन् पृषो° मुम् थस्वश्च Uṇ. 1. 123] 1 A horn वन्यैरिदानीं महिषैस्तदंभः शृंगाहतं क्रोशति दीर्घिकाणां R. 16. 13
 गाहतां महिषां निपानसलिलं शृंगैर्नुहुस्ताडितं Ś. 2. 6. 
2 The top or summit of a mountain
 अद्रेः शृंगं हरति पवनः किं स्विदित्युन्मुखीभिः Me. 14,  52
 Ki. 5. 42
 R. 13. 26. 
3 The top of a building,  turret. 
4 Elevation,  height. 
5 Lordship,  sovereignty,  supremacy
 eminence
 शृंगं स दृप्तविनयाधिकृतः परेषामत्युच्छ्रित न ममृषे न तु दीर्घमायुः R. 9. 62 (where the word means a ‘horn’ also). 
6 A cusp or horn of the moon. 
7 Any peak,  point or projection in general. 
8 A horn (of a buffalo &c.) used for blowing. 
9 A syringe
 वर्णेदैकः कांचनशृंगमुक्तैः R. 16. 70. 
10 Excess of love,  rising of desire. 
11 A mark,  sign. 
12 A lotus. 
13 A fountain of water. 
Comp. 
अंतरं space or interval between the horns (of a cow &c.). 
उच्चयः a lofty summit. 
जः an arrow. (
जं) aloe-wood. 
प्रहारिन् a. butting. 
प्रियः an epithet of Śiva. 
मोहिन् m. the Campaka tree. 
वेरं {1} N. of a town on the Ganges near the modern Mirzāpura
 U. 1. 21. {2} ginger. 
वेरकं ginger. 

Monier Williams Cologne

English

 शृङ्ग n.
  (perhaps connected with शिरस्,  शीर्षन्
 ifc.  f(आ or ई). ) the horn of an animal,  a horn used for various purposes (as in drinking,  for blowing,  drawing blood from the skin &c.
  ),  RV.
   &c.
   &c.
  

 the tusk of an elephant,  R.
 
 Kām.

 the top or summit of a mountain,  a peak,  crag,  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  

 the summit of a building,  pinnacle,  turret,  ib.

 any peak or projection or lofty object,  elevation,  point,  end,  extremity,  AV.
  
 Kum.
  
 Gīt.

 a cusp or horn of the moon,  R.
 
 Hariv.
 
 VarBṛS.

 highest point,  acme,  height or perfection of anything,  Hariv.
  6424

 the horn as a symbol of self reliance or strength or haughtiness,  Ragh.
 

 the rising of desire,  excess of love or passion (cf.   शृङ्गार),  Sāh.
 

 a partic.  military array in the form of a horn or crescent,  MBh.
   vi,  2413

 a syringe,  water-engine,  Ragh.
 
 Śiś.

 the female breast,  BhP.
  

 a lotus,  L.
 

 Agallochum,  L.
 

 a mark,  token,  sign,  L.
 

 =
  शशशृङ्ग,  ‘hare's horn’,  anything impossible or extra ordinary,  Kusum.
  

 शृङ्ग m.
  a kind of medicinal or poisonous plant,  L.
 

 N.
  of a Muni (of whom,  in some parts of India,  on occasions of drought,  earthen images are said to be made and worshipped for rain),  MW.
  

 शृङ्ग [cf.   Lat.
  cornu
 Goth.
  háurn
 Germ.
  ,  Eng.
  horn. ]

Monier Williams 1872

English

 शृङ्ग शृङ्ग,  अम्,  n. (according to Uṇādi-s.
I. 125. fr. rt. शॄ with affix ग,  a nasal being inserted
according to some perhaps contracted fr. शिरङ्-ग, 
‘head-going’),  a horn
 the top or summit of a
mountain,  a peak,  crag
 the summit of a building, 
pinnacle,  turret
 any peak or point or projection or
lofty object
 a cusp or horn of the moon
 height, 
elevation,  dignity,  lordship,  mastership,  supremacy, 
sovereignty
 the rising or bursting forth of desire, 
excess of love or passion
 anything sharp or fine-
pointed
 a fountain or artificial spout of water
 any
horn-like vessel or instrument
 a buffalo's horn or
other horn used for blowing
 a lotus
 a mark,  token, 
sign
 (अस्),  m. a medicinal plant and root (= जी-
वक)
 N. of a Ṛṣi or Muni (of whom,  in some
parts of India,  on occasions of drought,  earthen
images are said to be made and supplicated for rain)
[cf. Gr. κέρας
 Lat. cornu
 Goth. haurn
 Angl.
Sax. horn.]
—शृङ्ग-कन्द,  अस्,  m. a kind of
plant (= शृङ्गाटक).
—शृङ्ग-गिरि,  इस्,  m.,  N.
of a mountain.
—शृङ्ग-ग्राहिका,  f. (in logic) dis-
tribution,  taking singly and severally all the parti-
culars included under a general term or all the indi-
viduals composing a body.
—शृङ्ग-ज,  अस्,  आ,  अम्, 
horn-produced,  made from horn
 produced on
mountain-peaks
 (अस्),  m. an arrow,  shaft
 (अम्),  n.
the aloe wood or tree (= अ-गुरु).
—शृङ्ग-पुर, 
अम्,  n.,  N. of a town.
—शृङ्ग-प्रहारिन्,  ई,  इणी, 
इ,  horn-striking,  butting or fighting with the horns.
—शृङ्ग-प्रिय,  अस्,  m. epithet of Śiva.
—शृङ्ग-
मूल,  अस्,  m. a kind of plant (= शृङ्गाटक)।
—शृङ्ग-मोहिन्,  ई,  m. the Campaka tree.
—शृङ्ग-वत्,  आन्,  अती,  अत्,  having peaks,  peaked
(आन्),  m. a mountain
 epithet of a mythical moun-
tain forming one of the boundaries of the earth.
—शृङ्ग-वृष्,  ट्,  m.,  Ved. epithet of the Sun
N. of a Ṛṣi (said to have been the father of Indra
शृङ्ग-वृषो नपात्,  the offspring of Śṛṅga-vṛṣ, 
i. e. Indra).
—शृङ्ग-वेर,  अम्,  n. ginger (undried
or dry)
 N. of a town (= गुह-चण्डाल-पुर)।
—शृङ्ग-वेरक,  अम्,  n. ginger.
—शृङ्गवेरा-
भ-मूलक (°र-आभ्°),  अस्,  आ,  अम्,  ‘having a root
like that of ginger, ’ a kind of grass (= एरका)।
—शृङ्ग-शत,  अम्,  n. a hundred peaks.
—शृङ्-
गाग्र-प्रहरणाभिमुख (°ग-अग्°,  °ण-अभ्°), 
अस्,  ई,  अम्,  advancing towards or making a charge
with the weapons of the points of the horns
 ready
to strike with the points of the horns.
—शृङ्गान्-
तर (°ग-अन्°),  अम्,  n. the space or interval be-
tween the horns (of a cow &c.).
—शृङ्गीश्वर-
तीर्थ (°गी-ईश्°),  अम्,  n.,  N. of a Tīrtha.
—शृङ्गोच्-
छ्राय (°ग-उच्°),  अस्,  m. a lofty peak.
—शृङ्गोन्-
नति (°ग-उन्°),  इस्,  f. elevation of a horn,  the rising
(of the moon?
 cf. शीर्षोदय).

Macdonell

English

 शृङ्ग śṛṅga,  n.
  (—° a.
  ā,  ī) horn (also used 🞄for drinking and blowing)
 C.: elephantʼs 🞄tusk (rare)
 syringe (rare)
 mountain-top,  🞄peak
 turret,  pinnacle
 horn of the moon
 🞄extreme end,  tip (also AV.)
 height,  acme,  🞄best of its kind
 (horn =) self-sufficiency,  🞄pride (rare)
 first awakening of love (rare): 🞄-ka,  (—° a.
 ) horn
 syringe
 -bhuja,  m.
  N.
 🞄-rahita,  pp. hornless
 -vat,  a.
  horned
 peaked
 🞄-vera,  m.
  N. of a snake-demon
 n.
  fresh or 🞄dry ginger
 -pura,  n.
  N. of a town on the 🞄Ganges
 -śata,  n.
  pl.
  hundreds of peacocks.

Benfey

English

 शृङ्ग शृङ्ग,  probably शर + म्-ग
(cf.  शॄ), 
 I. n.
 
 1. A horn,  Pañc. 9, 
7
 a horn-like vessel,  Ragh. 16,  70.
 2. The top of a mountain,  Bhartṛ. 2, 
77
 Daśak. in Chr. 188,  21 (उदय
-अचल-इन्द्र-पद्मराग-शृङ्ग-कल्-
पा,  As if it [viz. the sun] was the ruby
top of the mountain उदय)
 summit of
a building,  Pañc. 10,  8.
 3. Height,  dig-
nity.
 4. Sovereignty.
 5. A mark.
 6. A
lotus.
 7. An artificial fountain. 
 II. f.
 
गी।
 1. A fish,  a sort of silurus.
 2.
A sort of drug.
 3. A sort of gold used
for making trinkets.
 -- Comp.
 
अ-,  adj.
 
having no horns,  Rājat. 5,  460. ऋक्-
सामशृङ्ग,  i. e.
ऋच्-सामन्-,  m.
  a
name of Viṣṇu,  Rām.  6,  102,  17.
एक-, 
 I. m.
  1. epithet of Viṣṇu,  Rām.  6, 
102,  13. 2. pl. a class of Manes,  MBh.
2,  463.
 II. f.
  गा,  a proper name,  Hariv.
987. चतुःशृ°,  i. e.
चतुर्-,  m.
  the
name of a mountain,  Bhāg. P. 5,  20,  15.
प्रबाल-मणि-,  adj.
  having horns of
coral and jewels,  Rām.  3,  49,  21.
स-, 
adj.
  possessed of a horn,  Chr. 40,  9. --
Cf.  as akin,  κέρας
 Lat. cornu
 Goth.
haurn
 A.S. horn. 

Apte Hindi

Hindi

शृङ्गम्
नपुं*
   - "शृ + गन्,  पृषो* मुम् ह्रस्वश्च"
सींग

शृङ्गम्
नपुं*
   - -
पहाड़ की चोटी

शृङ्गम्
नपुं*
   - -
"भवन की चोटी,  बुर्जी"

शृङ्गम्
नपुं*
   - -
"उत्तुंगता,  ऊँचाई"

शृङ्गम्
नपुं*
   - -
"प्रभुता,  स्वामित्व,  सर्वोपरिता,  प्रमुखता"

शृङ्गम्
नपुं*
   - -
"चन्द्रचूड़ा,  चाँद की नोक"

शृङ्गम्
नपुं*
   - -
"चोटी,  नोक,  अग्रभाग"

शृङ्गम्
नपुं*
   - -
(भैंस आदि का)) सींग जो फूंक मार कर बजाया जाता है

शृङ्गम्
नपुं*
   - -
पिचकारी

शृङ्गम्
नपुं*
   - -
"कामोद्रेक,  अभिलाषोदय"

शृङ्गम्
नपुं*
   - -
"निशान,  चिह्न"

शृङ्गम्
नपुं*
   - -
कमल

शृङ्गम्
नपुं*
   - "शृ+गन् मुम्, ह्र स्वश्च"
सींग

शृङ्गम्
नपुं*
   - "शृ+गन् मुम्, ह्र स्वश्च"
पर्वत की चोटी

शृङ्गम्
नपुं*
   - "शृ+गन् मुम्, ह्र स्वश्च"
ऊँचाई

शृङ्गम्
नपुं*
   - "शृ+गन् मुम्, ह्र स्वश्च"
स्त्री का स्तन

शृङ्गम्
नपुं*
   - "शृ+गन् मुम्, ह्र स्वश्च"
एक विशेष प्रकार का सैनिक व्यूह

L R Vaidya

English

 SfMga {% n. %} 1. A horn,  शृंगं स दृप्तविनयाधिकृतः परेषामत्युच्छ्रितं न ममृषे न तु दीर्घमायुः R.ix.62 (where the word is used in this sense and in the sense of ‘supremacy’),  गाहंतां महिषा निपानसलिलं शृंगैर्मुहुस्ताडितम् Sak.ii.,  R.xvi.13
the summit of a mountain,  अद्रेः शृंगं हरति पवनः किंस्वित् Megh.i.14,  R.xiii.26
the summit of a building
any point or projection
a horn of the moon
a horn used as a wind-instrument
a syringe,  वर्णोदकैः कांचनशृंगमुक्तैः R.xvi.70
a lotus
a mark,  a token
supremacy,  sovereignty,  R.ix.62
excess of love.

Bopp

Latin

 शृङ्ग n. (ut videtur,  correptum e शिरङ्ग i. e. शिरम् acc. τοῦ
शिर caput et ग iens)
1) cornu.
2) cacumen montis. N.
12. 37. 13. 9. (Vid. शिरस् et cf. lith. rága-s,  slav. rog, 
abjectâ cons. initiali.)

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

शृङ्ग
क्ली
शृङ्ग,  प्रधान,  शिखर,  विषाण
शृङ्गं प्रधानमिच्छन्ति शृङ्गं च शिखरं विदुः ।
शृङ्गं विषाणमित्याहुः शब्दकोषविचक्षणाः ॥ ९१ ॥
verse 1.1.1.91
page 0006

Indian Epigraphical Glossary

English

 śṛṅga (EI 14),  mentioned in relation to a tank.

Lanman

English

 śṛ́ṅga,  n. horn.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 शृङ्ग n. Wasserspritze auch Padyac. I,  37b
 V,  25c
 VII,  32b. 43a. S. auch मङ्गल° und मणिशृङ्ग.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
शृङ्गं तु शिखरं कूटं प्रपातस्त्वतटो भृगुः ॥ १०३२ ॥
-wordlist-
 
शृङ्ग (क्ली),  शिखर (क्ली),  कूट (क्ली),  प्रपात (पुं),  अतट (पुं),  भृगु (पुं)

--source--
 
विषाणं कुणिका शृङ्गं सास्ना तु गलकम्बलः ॥ १२६४ ॥
-wordlist-
 
विषाण (क्ली),  कुणिका (स्त्री),  शृङ्ग (पुंक्ली),  सास्ना (स्त्री),  गलकम्बल (पुं)

अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्

Sanskrit

--source--
 
अगरौ प्रवरं शृङ्गं शीर्षकं मृदुलं लघु ।
वरद्रुमः परमदः प्रकरं गन्धदारु च ॥ १२९ ॥
-wordlist-
 
प्रवर (क्ली),  शृङ्ग (क्ली),  शीर्षक (क्ली),  मृदुल (क्ली),  लघु (क्ली),  वरद्रुम (पुं),  परमद (पुं),  प्रकर (क्ली),  गन्धदारु (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

शृङ्ग
शृङ्ग,  शिखर,  कूट
शृङ्गं च शिखरं कूटं निर्झरः प्रस्रवोऽम्भसाम् ॥ १६६ ॥
verse 2.1.1.166
page 0021

विषाण
विषाण,  शृङ्ग
भग्नशृङ्गस्तु कूटः स्याद्विषाणं शृङ्गमुच्यते ॥ २६७ ॥
verse 2.1.1.267
page 0032

ककुद
ककुद,  शृङ्ग,  प्रधान
समितिः सङ्गतिसभयोः ककुदं शृङ्गे विदुः प्रधानेऽपि ।
verse 5.1.1.821
page 0094

ललाम
ललाम,  भूषा,  लाङ्गूल,  प्रधान,  शृङ्ग,  प्रभाव,  पुण्ड्र,  ध्वज,  लक्ष्म,  तुरङ्ग
भूषायां लाङ्गूले प्रधानशृङ्गप्रभावपुण्ड्रेषु ।
ध्वजलक्ष्मतुरङ्गेषु च नवसु ललामं प्रचक्षते प्राज्ञाः ॥ ८५५ ॥
verse 5.1.1.855
page 0098

नाममाला

Sanskrit

शृङ्ग,  दृतिहरि,  नाथहरि,  तिर्यञ्च्,  शृङ्गिन्
शृङ्गो दृतिहरिर्नाथहरिस्तिर्यक्च शृङ्गिणः ।
verse 0.1.1.163
page 0078

Mahabharata

English

Śṛṅga,  a mountain = Śṛṅgavat. § 574i (Airāvata): VI,  8,  295 (uttareṇa tu Śṛṅgasya samudrānte janādhipa | varsham Airāvataṃ nāma),  296 (B. tasmāc Chṛṅgam ataḥ paraṃ
 C. has yasmāc Chṛṅgavataḥ paraṃ,  but cf. the note of PCR.)

पुराणम्

English

शृंग / ŚṚṄGA. Śiva's special musical instrument. (M.B. Vana Parva,  Chapter 88,  Verse 8).

Vedic Reference

English

 Śṛṅga in the Rigveda^1 and later^2 denotes the ‘horn’ of any
sort of animal. Hence the ‘barb’ of the arrow is called its
horn in the Atharvaveda.^3
1) i. 140,  6
 163,  11
 ii. 39,  3
 iii. 8.
10,  etc.
2) Av. ii. 32,  6
 viii. 6,  14
 ix. 4,  17,  etc.
3) iv. 6,  5. Cf. Whitney,  Translation
of the Atharvaveda,  154.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 शृङ्गं,  क्ली,
   (शॄहिंसे + “शृणातेर्ह्रस्वश्च ।” उणा०१ । १२५ । इति गन् । धातोर्ह्रस्वत्वँ कित्त्वंनुट् च प्रत्ययस्य ।) पर्व्वतोपरिभागः । तत्प-र्य्यायः । कूटम् २ कूटः ३ शिखरम् ४ । इत्य-मरः ॥
 दन्तः ५ प्राग्भारः ६ । इति जटाधरः ॥
शैलाग्रम् ७ । इति त्रिकाण्डशेषः ॥
 (यथा, रघुः । १३ । २६ ।एतद्गिरेर्माल्यवतः पुरस्ता-दाविर्भवत्यम्बरलेखि शृङ्गम् ॥
”)सानुः । इति नानार्थे अमरः ॥
 प्रभुत्वम् ।चिह्नम् । क्रीडाजलयन्त्रम् । (यथा रघुः १६ । ७० ।“वर्णोदकैः काञ्चनशृङ्गमुक्तै-स्तमायताक्ष्यः प्रणयादसिञ्चन् ॥
”)विषाणम् । (यथा,  रघुः । १६ । १२ ।“वन्यैरिदानीं महिषैस्तदम्भःशृङ्गाहतं क्रोशति दीर्घिकाणाम् ॥
”)उत्कर्षः । इति मेदिनी ॥
 (यथा,  रघुः । ९ । ६२ ।“शृङ्गं स दृप्तविनयाधिकृतः परेषामत्युच्छ्रितं न ममृषे न तु दीर्घमायुः ॥
”ऊर्द्ध्वम् । (यथा,  कुमारे । ७ । ४० ।“विमानशृङ्गाण्यवगाहमानःशशंस देवावसरं सुरेभ्यः ॥
”)तीक्ष्णम् । पङ्कजम् । इति शब्दरत्नावली ॥
(कोटिः । यथा,  कुमारे । २ । ६४ ।“अथ सललितयोषिद् भ्रूलताचारुशृङ्गंरतिवलयपदाङ्के चापमासज्य कण्ठे ॥
”स्तनम् । यथा,  भागवते । ५ । २ । ११ ।“किं सम्भृतं रुचिरयोर्द्विज शृङ्गयोस्तेमध्ये कृशो वहसि तत्र दृशिः श्रिता मे ॥
”“स्तनावालक्ष्याह । शृङ्गयोः स्तनयोः किंसम्भृतं किं पूर्णमस्ति मनोहरं किञ्चिदस्ति इत्येतावत् जानामि ।” इति तट्टीकायां स्वामी ॥
 * ॥
)महिषादिशृङ्गनिर्म्मितवाद्यविशेषः । शिङ्गइति भाषा । यथा,  --“क्वचिद्वनाशाय मनो दधद्व्रजात्प्रातः समुत्थाय वयस्यवत्सपान् ।प्रबोधयन् शृङ्गरवेण चारुणाविनिर्गतो वत्सपुरःसरो हरिः ॥
”इति श्रीभागवते १० स्कन्धे १२ अध्यायः ॥
कामोद्रेकः । यथा,  साहित्यदर्पणे । ३ । २१० ।“शृङ्गं हि मन्मथोद्भेदस्तदागमनहेतुकः ।उत्तमप्रकृतिप्रायो रसः शृङ्गार इष्यते ॥
” * ॥
गोशृङ्गभङ्गप्रायश्चित्तं यथा । भवदेवभट्टधृतंयमवचनम् ।“अस्थिभङ्गं गवां कृत्वा लाङ्गुलच्छेदनं तथा ।पाटने कर्णशृङ्गाणां मासार्द्धन्तु यवान् पिबेत् ॥
”अङ्गिराः ।“शृङ्गभङ्गेऽस्थिभङ्गे च चर्म्मनिर्म्मोचनेऽपि वा ।दशरात्रं चरेद्वज्रं सुस्था सा यदि गौर्भवेत् ॥
”भवदेवभट्टहरिनाथोपाध्यायधृतं संवर्त्तवचनम् ।“शृङ्गभङ्गेऽस्थिभङ्गे च कटिभङ्गे तथैव च ।यदि जीवति षण्मासान् प्रायश्चित्तं न विद्यते ॥
”अत्र षण्मासोत्तरमरणे तद्दोषशमनाय प्राय-श्चित्तं नास्ति तदभ्यन्तरमरणे वधप्रायश्चित्तंभवति । एवञ्च शृङ्गभङ्गादिनिमित्तकपापे पृथक्प्रायश्चित्तं न कर्त्तव्यम् । वधप्रायश्चित्तेनैवगुरुणा प्रसङ्गात्तदपगमसिद्धेः । षण्मासोत्तरन्तुशृङ्गभङ्गादिनिमित्तकपूर्व्वोक्तमासार्द्धयावकपानंप्राजापत्यं वा कर्त्तव्यम् । इति प्रायश्चित्ततत्त्वम् ॥

 शृङ्गः,  पुं,
   (शॄ + गन् । उणा० १ । १२५ ।) कूर्च्च-शीर्षकवृक्षः । इति मेदिनी ॥
 मुनिभेदः । इतिशब्दरत्नावली ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 शृङ्ग न०
  शॄ--गन् पृषो० मुम् ह्रस्वश्च । १ पर्वतोपरिभागेसातौ अमरः । २ प्रभुत्वे ३ चिह्ने ४ जलक्रीडार्थयन्त्रभेदे(पिचकारी) ५ पश्वादीनां विषाणे (शिङा) ६ उत्कर्षे चमेदि० । ७ ऊर्ये ८ तीक्ष्णे ९ पद्मे च शब्दर० १० महिष-शृङ्गनिर्मितवाद्यभेदे (शिङ्ग) ११ कामोद्रेके सा० द० शृङ्गा-रशब्दे दृश्यम् । १२ कूर्चशीर्षकवृक्षे पु०
  मेदि० १३ मुनि-भेदे पु०
  ।

Capeller

German

 शृङ्ग n.
  (adj. आ u. ई) Horn (jeder
Art),  Spritze
 Gipfel,  Spitze,  Turm. 

Grassman

German

 śṛ́ṅga,  n.,  Horn [Boppʼs Ableitung aus śiramga d. h. „auf dem Kopfe befindlich“ ist wol die richtige,  ga [von gam] in dem Sinne „befindlich“ siehe 1. ga 2〉 bei BR.]. Vgl. cátuḥśṛṅga u. s. w.
-am gávām iva {413, 3}
 ṛtásya {695, 5}.
-e [du.] śíśānas {669, 13}
 {717, 2}
 {782, 7}
 {799, 7}
 śíśīte {356, 9}.
-āṇi táva {163, 11}
 śṛṅgínām {242, 10}
 〰 dódhuvat śíśīte {727, 4}.
-ā {230, 3}
 {140, 6} (davidhāva)
 {354, 3} (catvā́ri asya).

Burnouf

French

 शृङ्ग शृङ्ग n.
  corne
		 pointe,  pic,  sommet aigu
		 jet
d'eau
		 tout objet pointu
		 marque,  signe.
		 Au fig. élévation, 
dignité,  souveraineté.
		 Lotus. -- M. la racine nommée
जीवक।
		 Np. cf.  ऋष्यशृङ्ग। -- F. शृङ्गी or
[métal].
		 Silure [poisson].
		 Bouleau
 la racine appelée
ऋषभ
 autre plante.
		 Cf.  angl. crag.
शृङ्गक m.
  la racine nommée jīvaka.
शृङ्गला f.
  esp. de plante.
शृङ्गवेर n.
  gingembre.
शृङ्गाट m.
  (अट्) trapa bispinosa
 ruellia ou barleria
longifolia
 bot. -- N. carrefour de quatre chemins.
शृङ्गाटक m.
  trapa bisp. -- N. carrefour.
		 Porte, 
entrée.
श्र्ङ्गार m.
  (sfx. आर) l'amour [comme sentiment
poétique ou moyen dramatique].
		 Union des sexes.
		 Ornements tracés
avec du minium sur la tête et la trompe d'un éléphant. -- N. minium. 
		 Gingembre,  cf.  शृङ्गवेर
		 aloës
		 clous de girofle.
Poudre de senteur.
शृङारक a. cornu.
शृङ्गारभूषण n.
  minium. 
शृङ्गारयोनि m.
  Kāma.
शृङ्गारिन् m.
  ornement de minium,  parure
		 éléphant
[peint de minium].
		 Amour,  passion. 
		 Areca faufel,  bot.
शृङ्गि m.
  n.
  ornement d'or. -- F. silure.
शृङ्गिक n.
  esp. de poison.  -- F. bouleau.
शृङ्गिण a. (sfx. इन) cornu. -- S. m.
  bélier.
शृङ्गिन् a. cornu
		 qui a un ou plusieurs pics ou sommets
 qui
a des marques,  des signes tracés. -- S. m.
  montagne
 arbre
 éléphant.
-- F. vache.
		 Cardiosperme
 jasmin sambac
 la kaṭukī
 bot.

Stchoupak

French

 शृङ्ग-
 nt. corne (employée aussi comme instrument de musique,  gobelet
à boire,  ventouse,  etc.) 
 défense (d'éléphant) 
 seringue 
 sommet,  pie
d'une montagne 
 faîte,  tourelle 
 corne de la lune 
 aile d'une armée disposée
en forme de croissant 
 poitrine (de la femme) 
 pointe,  bout 
 corne comme symbole
de fierté,  de confiance en soi 
 -क- m.
  nt. corne 
 seringue 
 -वन्त्- a.
cornu 
 qui a des pies (montagne) 
 m.
  n.
  d'une montagne mythique.
°प्रिय- m.
  Śiva.
°भुज- m.
  n.
  d'un homme.
°वेर-पुर- nt. n.
  d'une ville (sur le Gange)
शृङ्गाग्र-प्रहरणाभिमुख- a. prêt à frapper avec la pointe de
ses cornes.
शृङ्गान्तर- nt. espace entre les cornes,  front.
शृङ्गोच्छ्राय- m.
  pic élevé.
शृङ्गोत्पादन- a. qui fait pousser des cornes 
 (s. e.
मन्त्र-) m.
  incantation ayant ce pouvoir. 
 शृङ्गोत्पादिनी- f.
  n.
 
d'une Yakṣiṇī (qui fait pousser des cornes et change les hommes en bêtes).

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.