| YouTube Channel

शृङ्खल (zRGkhala)

 
शब्दसागरः
English
शृङ्खल Subst.
mfn.
(-लः-ला-लं)
1. A belt or chain worn round a man's
body.
2. A chain for confining an elephant.
3. A chain, a fetter
in general.
E.
शृङ्ग a horn, here said to mean a link, and खल् to
collect,
aff.
अच्
or शिञ्जा the tinkling of a chain, and स्खल् to go,
aff.
अच्, deriv
irr
.
Capeller Eng
English
शृङ्खल
s.
,
f.
chain, fetter.
Yates
English
शृङ्खल (लः-ला-लं)
m.
f.
n.
A belt
a chain
fetter.
Wilson
English
शृङ्खल subst.
mfn.
(-लः-ला-लं) A belt or chain worn round a
man's body.
2 A chain for confining an elephant.
3 A chain, a fetter in general.
E.
शृङ्ग a horn, here said to mean a link, and खल to collect,
aff.
अच्
or शिञ्जा the tinkling of a chain, and स्खल to go,
aff.
अच्,
deriv.
irr
.
Apte
English
शृङ्खलः [śṛṅkhalḥ] ला [lā] लम् [lam], ला लम् [शृङ्गात् प्राधान्यात् स्खल्यते अनेन पृषो˚ Tv.]
An iron-chain, fetter.
A chain, fetter in general (fig. also)
अन्यैरप्यायतं नेहुर्वरत्राशृङ्खलादिभिः
Bk.*
9.9
लीलाकटाक्षमालाशृङ्खलाभिः Dk.
संसारवासनाबद्धशृङ्खलाम्
Gīt.*
3.
A chain for tying the feet of an elephant
स्तम्बेरमा मुखरशृङ्खलकर्षिणस्ते
R.*
5.72
Ki.*
7.31.
A chain or belt worn round the waist.
A measuring chain.
A chain, series, succession.
Comp.
-यमकम् a variety of Yamaka
see तेन व्यातेनिरे भीमा भीमार्जनफलाननाः नानु- कम्प्य विशिखाः शिखाधरजवाससः
Ki.*
15.42.
Apte 1890
English
शृंखलः
ला
लं [शृंगात् प्राधान्यात् स्खल्यते अमेन पृषो० Tv.] 1 An ironchain, fetter.
2 A chain, fetter in general (fig. also)
Bk. 9. 90
लीलाकटाक्षमालाशृंखलाभिः Dk.
संसारवासनाबद्धशृंखलां Gīt. 3.
3 A chain for tying the feet of an elephant
स्तंबेरमा मुखरशृंखलकर्षिणस्ते R. 5. 72
Ki. 7. 31.
4 A chain or belt worn round the waist.
5 A measuring chain.
6 A chain, series, succession.
Comp.
यमकं a variety of Yamaka
see Ki. 15. 42.
Monier Williams Cologne
English
शृङ्खल
m.
n.
(derivation doubtful) a chain, fetter (esp. for confining the feet of an elephant),
Ragh.
Pur.
a man's belt,
L.
a measuring chain,
MW.
शृङ्खल f(आ and ई). See below.
Monier Williams 1872
English
शृङ्खल शृङ्खल, अस्, आ, अम्, m. f. n. (ety-
mology doubtful
perhaps connected with शिञ्जा, ‘a
tinkling sound’), an iron chain
any chain or fetter
a belt or chain worn round the waist for ornament,
&c.
an iron chain for confining the feet of an
elephant
a measuring chain.
—शृङ्खल-ता, f. or
शृङ्खल-त्व, अम्, n. the being chained together
restraint
concatenation, connection, order
a series.
—शृङ्खला-बन्ध or शृङ्खला-बन्धन,
अम्, n. confining by chains or fetters.
Macdonell
English
शृङ्खल śṛṅkhala,
m.
n.
, ā,
f.
chain, fetter: 🞄(a) -ka,
m.
young camel having its feet fettered.
Benfey
English
शृङ्खल शृङ्खल,
m.
,
f.
ला, and
n.
1. A chain, Daśak. in Chr. 190, 12 (ला).
2. A belt worn round a man's body.
--
Comp.
उच्चृङ्खल, i. e.
उद्-,
adj.
ungovernable, Hit. iii. d. 97.
छिन्न-,
adj.
(vb. छिद्), having broken (his)
chain (viz. an elephant), Daśak. in
Chr. 190, 9.
वि-,
adj.
unfettered, un-
restrained, dissolute, Bhartṛ. 2, 49.
Apte Hindi
Hindi
शृङ्खलः
पुं*
- "शृङ्गात् प्राधान्यात् स्खल्यते अनेन, पृषो*"
"लोहे की जञ्जीर, बेड़ी"
शृङ्खलः
पुं*
- "शृङ्गात् प्राधान्यात् स्खल्यते अनेन, पृषो*"
"ज़ञ्जीर, हथकड़ी "
शृङ्खलः
पुं*
- "शृङ्गात् प्राधान्यात् स्खल्यते अनेन, पृषो*"
हाथी के पैरों को बाँधने की ज़ञ्जीर
शृङ्खलः
पुं*
- "शृङ्गात् प्राधान्यात् स्खल्यते अनेन, पृषो*"
"कमर की पेटी, करधनी"
शृङ्खलः
पुं*
- "शृङ्गात् प्राधान्यात् स्खल्यते अनेन, पृषो*"
नापने की ज़ञ्जीर
शृङ्खलः
पुं*
- "शृङ्गात् प्राधान्यात् स्खल्यते अनेन, पृषो*"
"ज़ञ्जीर, श्रेणी, परम्परा"
शृङ्खलम्
नपुं*
- "शृङ्गात् प्राधान्यात् स्खल्यते अनेन, पृषो*"
"लोहे की जञ्जीर, बेड़ी"
शृङ्खलम्
नपुं*
- "शृङ्गात् प्राधान्यात् स्खल्यते अनेन, पृषो*"
"ज़ञ्जीर, हथकड़ी "
शृङ्खलम्
नपुं*
- "शृङ्गात् प्राधान्यात् स्खल्यते अनेन, पृषो*"
हाथी के पैरों को बाँधने की ज़ञ्जीर
शृङ्खलम्
नपुं*
- "शृङ्गात् प्राधान्यात् स्खल्यते अनेन, पृषो*"
"कमर की पेटी, करधनी"
शृङ्खलम्
नपुं*
- "शृङ्गात् प्राधान्यात् स्खल्यते अनेन, पृषो*"
नापने की ज़ञ्जीर
शृङ्खलम्
नपुं*
- "शृङ्गात् प्राधान्यात् स्खल्यते अनेन, पृषो*"
"ज़ञ्जीर, श्रेणी, परम्परा"
L R Vaidya
English
SfMKala {% m.n. %} 1. An iron chain
2. any chain (lit. and fig.), कंसारिरपि संसारवासनाबद्धशृंखलाम् Git.G.iii.
3. a chain fastening an elephant, स्तंबेरमा मुखरसृंखलकर्षिणस्ते R.v.72
4. a chain worn round the waist.
Bopp
Latin
शृङ्खल m. n. शृङ्खला f.
1) catena.
2) cingulum viri. AM.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
सा शृङ्खलं पुंस्कटीस्था किंकिणी क्षुद्रघण्टिका
-wordlist-
शृङ्खल (त्रि), किङ्किणी (स्त्री), क्षुद्रघण्टिका (स्त्री)
--source--
बिन्दुजालं पुनः पद्मं शृङ्खलो निगडोऽन्दुकः
हिञ्जीरश्च पादपाशो वारिस्तु गजबन्धभूः १२२९
-wordlist-
बिन्दुजाल (क्ली), पद्म (क्ली), शृङ्खल (त्रि), निगड (पुंक्ली), अन्दुक (पुंक्ली), हिञ्जीर (पुंक्ली), पादपाश (पुं), वारि (स्त्री), गजबन्धभू (स्त्री)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
शृङ्खलः, त्रि, पुंसां कट्याभरणम् गोट् इतिभाषा
हस्त्यादीनां लौहमयपादबन्धोपकरणम्आँदु इति दाँडुका इति भाषा तत्पर्य्यायः ।उन्दुकः निगडः इत्यमरः
शृङ्खला ।इति तट्टीकायां भरतः
(यथा, रघुः ७२ ।“शय्यां जहात्युभयपक्षविनीतनिद्राःस्तम्बेरमा मुखरशृङ्खलकर्षिणस्ते
”)लौहरज्जुः शिकल वेडि इत्यादि भाषा
बन्धनम् इति हेमचन्द्रः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
शृङ्खल
पु०
शृङ्गात् प्राधान्यात् स्खल्यतेऽनेन पृषो० निगडे२ लौहमये पादबन्धने हेमच० कट्याभरणे अमरः५ पुंस्कटीवस्त्रबन्धने मेदि० तत्रार्थे स्त्रीत्वमपि टाप्
Capeller
German
शृङ्खल
m.
n.
,
f.
Kette, Fessel.
Burnouf
French
शृङ्खल शृङ्खल
m.
n.
et शृङ्खला
f.
corde ou
chaîne portée comme ceinture par les hommes.
Chaîne pour
attacher un animal.
शृङ्खलक
m.
jeune chameau portant aux pieds des anneaux ou
entraves de bois.
शृङ्खलिन् a. enchaîné, captif.
Stchoupak
French
शृङ्खल-
m.
nt. -आ-
f.
chaîne, fers
-क-
m.
jeune chameau
attaché aux pieds.
शृङ्खला-कलाप- °पाश-
m.
°दामन्- nt. = शृङ्खल-।
°बन्धन- nt. fait de mettre aux fers.