शूकधान्य (zUkadhAnya)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Monier Williams Cologne
EnglishApte Hindi
Hindiशूकधान्यम्
शूकः-धान्यम् -
कोई भी ऐसा अन्न जो बालों टूंड़ो में से निकलता है (जौ आदि)
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritमाषादयः शमीधान्यं शूकधान्यं यवादयः ।
शमीधान्य (क्ली), शूकधान्य (क्ली)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritशूकधान्यं, (शूकविशिष्टं धान्यम् ।) शुङ्गा-युक्तशस्यमात्रम् । स तु धान्ययवादिः । यथा, --“व्रीह्यादिकं यदिह शूकसमन्वितं स्यात्तत् शूकधान्यमथ मुद्गमकुष्ठकादि ।शिम्बीनिगूढमिति तत् प्रवदन्ति शिम्बी-धान्यं तृणोद्भवमथो तृणधान्यमन्यत् ॥
”अस्य गुणाः ।“तत्र त्रिदोषशमनं लघु शूकधान्यंतेजोबलातिशयवीर्य्यविवृद्धिदायि ।देशे देशे शूकधान्येषु संख्याज्ञातुं शक्या नैव तैर्दैवतेर्व्वा ॥
”इति राजनिर्घण्टः ॥
अपि च ।“शूकधान्यं शमीधान्यं समातीतं प्रशस्यते ।परतो वातकृद्रूक्षं प्रायेणाभिनवं गुरु ॥
”इति राजवल्लभः ॥
अन्यच्च ।“यवस्तुसितशूकः स्यात् निःशूकोऽतियवः स्मृतःतोक्मस्तद्वत् स हरितस्ततः स्वल्पश्च कीर्त्तितः ॥
यवः कषायो मधुरः शीतलो लेखनो मृदुः ।व्रणेषु तिलवत् पथ्यो रूक्षो मेधाग्निवर्द्धनः ॥
कटुपाकोऽनभिष्यन्दी सर्य्यो बलहरो गुरुः ।बहुवातमलो वर्णस्थैर्य्यकारी च पिच्छिलः ।कण्ठत्वगामयश्ले ष्मपित्तमेदप्रणाशनः ॥
पीनसश्वासकासोरुस्तम्भलोहिततृट्प्रणुत् ।अस्मादतियवो न्यू नस्तोक्मो न्यूनतरस्ततः ॥
”इति भावप्रकाशः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskritशूकधान्य शूकयुक्तं धान्यम् शाक० । यवादौ धान्येअमरः । “व्रीह्यादिकं यदिह शूकसमन्वितं स्यात् तत्शूकधान्यमथ मुद्गमकुष्ठकादि । शिम्बीनिगूढमिति तत्प्रवदन्ति शिम्बीधान्यं तृणोद्भवमथो तृणधान्यमन्यत् ।तत्र त्रिदोषशमनं लघु शूकधान्यं तेजोबलातिशयवीर्य्यविवृद्धिदायि । देशे देशे शूकधान्येषु संख्या ज्ञातुंशक्या नो नरैर्दैवतैर्वा” राजनि० । “शूकधान्यं शमीधान्यंसमातीतं प्रशस्यते । परतो वातकृद्रूक्षं प्रायेणाभिनवंगुरु” राजवल्लभः ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.